mwananchi mimi!

Heri ya siku ya kuzaliwa mama yangu

2012-01-18T05:51:00.000+03:00

Heri ya siku ya kuzaliwa mama yangu mpenzi. Leo tarehe 18 Januari ni siku muhimu sana kwangu. Ni siku ambayo mama yangu mpenzi ulikuja duniani. Ni siku iliyoandaa uwepo wangu duniani.

Mama, leo tunapoikumbuka siku hii ya thamani zaidi, napenda kukwambiia kuwa ninakupenda sana. Kwangu hakuna zaidi yako. Ninamshukuru sana Mungu kwa ajili yako. Ninamshukuru sana Mungu kwa kuwa pamoja na kunilea kwako ukiwa peke yako, umenifanya kuwa hivi nilivyo leo. Ninajivunia sana wewe.

Ninakushukuru sana mama kwani magumu yangu yamekuwa yako pia, mepesi yangu yamekuwa yako pia. Umekuwa ukiniunga mkono daima. Umekuwa ukinikosoa pale nipotokapo. Umekuwa ukinifuta machozi na kunikumbatia hata wengine wote wanipapo kisogo. Umekuwa ukinipa moyo wengine wanineneapo ubaya. Kwangu, wewe ni mwanamke wa shoka.

Mama, leo ni siku muhimu sana kwangu. Ninakuombea maisha marefu sana, yenye furaha tele, afya njema, na mafanikio zaidi. Ninakupenda sana mama yangu. Ninakupenda mno. Ninamshukuru sana Mungu kwa kunipa wewe kama mama yangu.

HAPPY BIRTHDAY MY LOVELY MOM!

Pole kwa Watanzania wote

2011-12-22T11:21:00.001+03:00

NI SIKU mbili sasa, taifa linazizima kwa habari za kushitua mioyo kuhusiana na mafuriko makubwa katika jiji la Dar es Salaam. Hali ni mbaya zaidi. Mvua inanyesha kwa kiwango kikubwa mno ambacho wataalamu wetu wanasema hakijawahi kutokea katika kipindi cha zaidi ya miaka hamsini.

Ndugu zetu waliopo mikoani hawana raha kabisa. Lazima wakose raha kwa kuwa wakazi wa jiji la Dar es Salaam wanawahusu kwa namna moja ama nyingine. Ndugu zetu waliopo nje ya nchi hawana amani. Wote kwa pamoja hawaishi kuulizia juu ya mustakabali wetu. Wanapoona kwenye runinga, wanashindwa kula wala kulala wakijawa hofu tele nini hatma yetu ndugu zao tuishio katika mji huu uliokumbwa na maafa haya.

Nyumba zinazama, barabara zinabomoka, madaraja yanavunjika, mali nazo zinaharibika vibaya sana. Eneo moja linakosa mawasiliano na eneo jingine ndani ya mji huo huo. Wanafamilia wanapoteana katika harakati za kuyaokoa maisha yao.

Hali ni tete mno.

Kwa unyenyekevu mkubwa mno, na kwa upendo wa dhati, na kwa hisia za moyo wangu, ninapenda kutoa pole kwa Watanzania wenzangu wote. Ninajua kila mmoja wetu ameathiriwa na kuumizwa na maafa haya yanayosababishwa na mvua zinazoendelea kunyesha jijini hapa.

Ninajua ni kipindi kigumu sana ambacho taifa linakipitia. Ni kipindi kigumu sana kwa kuwa maelfu ya watu hawana makazi. Ni kipindi kigumu kwa kuwa mali zinapotea. Ni kipindi kigumu kwa kuwa familia zinapotezana. Ni kipindi kigumu kwa kuwa ni vigumu hata kupata mahitaji muhimu kutokana na kuathiriwa kwa miundombinu. Na, ni kipindi kigumu kwa kuwa tupo katika hatari ya mlipuko mkubwa sana wa magonjwa.

Dar es Salaam si salama.

Kama taifa, tunaungana katika kipindi kigumu kama hiki. Tunaungana tukiwa tumeweka kando tofauti zetu kisiasa, rangi, kabila, dini, jinsia, na hata taifa. Tunasimama pamoja katika kufarijiana ili tuweze kukabiliana vema na kipindi hiki kigumu mno.

Poleni sana Watanzania wenzangu.

Ingawa si busara kupeana lawama katika nyakati ngumu kama hizi, mie ninaomba kwa unyenyekevu nitoe lawama zangu leo. Katika pitapita zangu kwenye vyombo vya habari na mitandao ya kijamii, kumekuwa na wimbi la lawama kwa wakazi waliojenga makazi yao mabondeni. Hawa wanaonekana wamejitakia maafa haya.

Nitakuwa mtu wa mwisho kuwalaumu wakazi hao wa mabondeni.

Lakini, sitosita kuzilaumu mamlaka. Ninawalaumu Watanzania wenzetu tuliowapa dhamana ya kutuongoza. Ninawalaumu hao. Ninawaona kama chanzo cha maafa makubwa kwa wakazi wa mabondeni. Nitawalaumu wao daima kwa maafa kama haya.

Kwa nini ninawalaumu Watanzania wenzetu tuliowapa dhamana ya kutuongoza? Jibu ninalo. Watanzania hawa tumewasomesha kwa kodi zetu na rasilimali zetu. Tumewasomesha ili wawe wataalamu wa mipango miji. Tulitaka waende shule wakajifunze namna bora ya kupanga miji yetu. Tena wengine tukawapeleka hadi ng’ambo ili pamoja na kusoma, waone kwa wenzetu na kujifunza jinsi miji yao inavyopangwa.

Walipohitimu, tukawapa dhamana ya kuwa wapangaji wa miji yetu. Wengine tukawapa dhamana wawe wasimamizi wa sera na sheria zetu. Wengine tukawapa dhamana wawe wasimamizi wa pesa zetu. Wengine tukawapa dhamana wasimamie sheria zetu zisivunjwe. Hawa wote ni Watanzania wenzetu ambao tumekuwa na imani na usomi wao na utaalamu wao, tukitegemea uwe wenye manufaa kwa taifa zima.

Wakapewa madaraka, wakalala usingizi.

Miji haikupangwa tena. Ramani za miji wakazifungia makabatini ziliwe na panya. Wao wakalala usingizi wa pono. Wananchi, kwa kuwa hawana elimu, wala uwezo wa kuridhisha kifedha, wakaanza kujijengea makazi wasitiri familia zao. Kwa kuwa hakuna mipango ya miji, wananchi wakajenga tu. Kwa kuwa hakuna wasimamizi wa sheria, wananchi wakajenga tu. Kwa kuwa hakuna elimu nzuri kwa wananchi juu ya madhara ya ujenzi holela, wananchi wakajenga tu. Wakajenga tu. Wakajenga na kujenga na kujenga. Wakajenga tu.

Maafa yakaanza kutokea.

Nikiwa sekondari miaka ya tisini, nikaanza kumsikia mkuu wa mkoa wa Dar es Salaam wa wakati huo, Luteni Mstaafu Yusufu Makamba. Nikamsikia akiwapigia kelele waliojenga mabondeni wahame. Baada ya hapo, kila mwaka nimekuwa nikizisikia kelele za watu wahame mabondeni. Wahame. Hameni. Hameni jamani. Kwa hiyari na kwa lazima, hameni hameni.

Toka nilipoanza kuzisikia kauli hizo, nikaanza kutawaliwa na maswali kichwani mwangu. Kwa nini wahame mabondeni?

Wanapoanza kuchimba msingi ili wajenge nyumba serikali haikuwaona? Kuta za nyumba zao zilipoanza tu kusimama, serikali ilikuwa wapi? Hawa wasomi wetu walikuwa wapi kufanya tathmini na kupanga miji yetu vizuri ili miundombinu ya maji taka ijengeke vizuri? Hapo ndipo ninapoanza kupata mashaka na weledi wa wasomi wetu. Kuna mtu mmoja aliwahi kusema kuwa, GPA si kipimo cha ujuzi wa mwanazuoni. Wapo wanaopata GPA nzuri kutokana na uzuri wao katika kuiba mitihani. Sasa naanza kuyasadiki maneno haya.

Kama tuna wasomi walioshindwa kuplani miji yetu. Kama tuna wasomi walioshindwa kusimamia vema sheria zetu. Kama tuna wasomi wanaoshindwa kutuongoza vema. Nini tunaweza kukisema juu ya weledi wao? Nini tunaweza kukisema juu ya uinjinia na udaktari na uprofesa wao? Kwangu jibu lingekuwa jepesi tu, vyeti vyao ni vya magumashi.

Hawa sasa, kwa mtazamo wangu, ndiyo wenye kuzistahili lawama kwa ujenzi holela wa makazi. Hawa wanaokaa maofisini kwenye viyoyozi na viti vya kuzunguka. Hawa wanaohudhuria warsha, semina, makongamano, majukwaa, mijadala na kila kitu. Hawa wanaolipwa mamilioni kwa mamilioni ya pesa zetu sisi tunaotaabika na maafa haya. Hawa wanaosahau wajibu wao kwa taifa ni nini? Hawa ndiyo wasababishi wakubwa kwa ujenzi huu holela ambao unayafanya maafa haya kuwa ya kiwango kikubwa kiasi hiki.

Laiti kila mtu angeutimiza wajibu wake itakiwavyo, leo tusingekuwa na ujenzi holela. Leo tusingekuwa na madhara makubwa sana kutokana na mafuriko haya. Leo tungekuwa na uokoaji wenye urahisi kabisa kuliko ilivyo sasa. Kama tu, kila mmoja angeutimiza wajibu wake itakiwavyo.

Nimalizie tu kwa kurudia kuwapeni pole nyingi Watanzania wenzangu. Mwenyezi Mungu akufanyieni wepesi katika kila jambo.

Mungu Ibariki Tanzania.

Fadhy Mtanga,

Kijitonyama, Dar es Salaam.

22 Disemba 2011.

Riwaya ya Kizungumkuti kutoka kwa Fadhy Mtanga

2011-12-14T00:58:00.001+03:00

Wadau,

Asalaam aleykum!

Nimekuwa kimya kwa kipindi kirefu katika ulimwengu wa kublog. Chambilecho wahenga, kimya kingi kina mshindo mkuu. Sikuwa kimya kwa kuwa labda nimechoka kublog. La hasha. Nilikuwa kimya kwa kuwa nilikuwa jikoni, nikikimbizana na moto wa kuni katika upishi. Upishi wa pishi la riwaya ya Kiswahili.

Pishi lipo katika hatua za mwisho. Si punde litapakuliwa. Litawekwa mezani. Likishawekwa mezani, ni wakati mahsusi kwako kula kadri ya uwezo wako.

Ninayofuraha kukuleteeni kitabu cha kwanza cha riwaya. Ni riwaya ya kwanza kuichapa katika miswada mingi niliyoiandika kwa zaidi ya miaka kumi sasa.

Riwaya ya KIZUNGUMKUTI…..

Riwaya itakayokukutanisha na Hafsa Hashim….msichana mweledi, mstahamilivu, mwenye subira, mwenye hekima…..mwenye upendo wa kweli kwa mumewe….mwenye furaha tele ndani ya ndoa yake. Mwanamke aliyeamini furaha hiyo itadumu daima dawamu, kabla jinamizi la mahusiano yake ya nyuma halijajitokeza na kusababisha jitimai katika ndoa yake.

Riwaya itakayokuweka jijini Dar es Salaam….kisha ikakuondoa na kukusafirisha hadi Songea, Iringa, Mbeya, Kyela, Chunya, Mkuranga, Dodoma, Zanzibar, Moshi….hadi Arusha… Kote huko katika jitihada za wahusika kukabiliana na Kizungumkuti kilichoyasibu maisha yako.

Ni visa na mikasa vya mapenzi ya kweli….mapenzi ya uwongo…usaliti wa kikulacho kilicho nguoni mwako…matumizi mabaya ya vyombo vya umma…urafiki wa kweli….imani…ushirikina….na zaidi, hekima ya hali ya juu katika kukabiliana na misukosuko ya ndoa.

Kwa uweza wa Mwenyezi Mungu, riwaya hii inatarajiwa kuwa sokoni kuanzia siku ya Jumanne, Januari 2, 2012.

Karibuni sana kwa ununuzi wa riwaya hii.

CCM na hadithi ya mwanaume aliyeyasahau majukumu yake

2011-11-19T23:06:00.001+03:00

ILIPATA kutokea pahala fulani mumu humu ulimwenguni. Paliondokea mwanamume mmoja awaye rijali. Mwanaume huyo alisifika sana kijijini kwake kutokana na uchapakazi wake. Mwanaume huyo alijenga nyumba nzuri kweli. Nyumba hiyo ilipendeza kijiji kizima. Hata vijiji vya jirani, hapakuondokea kifani chake.

Mabinti makumi kwa makumi. Pengine mamia kwa mamia, walitamani sana kuposwa na mwanaume yule. Walizisikia sifa zake. Wengine walijionea sifa zake kwa macho yao. Alikuwa na akili nyingi sana. Minguvu nayo tele tele. Alilima mazao kwa jitihada zake zote na kuwa mfano wa uzalishaji kijijini pale.

Si punde, mwanaume huyo akaposa mwanamke katika mmoja wa wale makumi ama mamia ya wanawake waliotamani na kumendea kuposwa naye. Ilikuwa sherehe kubwa sana kijijini. Wakaalikwa marafiki, jamaa na ndugu kutoka vijiji vya jirani wapate kuwa mashuhuda wa ndoa hiyo.

Mwanamke huyo alikuwa na uzuri usioweza kufananishwa na kitu chochote. Kila mtu akamwonea gere. Hata wanawake wenzake wakakiri kuwa binti huyo amehitimu ulimbwende na umaridadi. Wakasema ni stahili yake kuposwa na mwanaume huyo. Kuna wanaume lukuki walijaribu kurusha kete zao kwa mwanamke huyo pasi na mafanikio. Wakaishia kula kwa macho huku udenda ukishindwa kuwakatika.

Siku nazo zikasogea pasina ajizi. Mwanaume yule akiwa na mwanamke ambaye sasa ndiye mkewe. Mwanamke huyo alikuwa na mapenzi ya dhati kwa mumewe. Alimheshimu. Alimsikiliza. Alimjali na kumthamini pia. Mwanamke huyo akawa mwaminifu sana kwa mumewe. Ijapokuwa wanaume wengi sana bado waliendelea kujaribu kumtongonza, hawakuambulia chochote. Mwanamke huyo aliwakatalia katakata kwa kuwa alilidhika na mumewe. Awakubalie kwa lipi hasa wakati huduma zote anapewa na mumewe?

Si punde, mwanaume yule akabweteka. Akaanza kiburi na bezo kwa mkewe. Akajiona yeye ndiye yeye na hapana mwingine awaye yeyote wa kumfikia. Akaanza kumpiga na kumwumiza kupindukia. Akaacha kumpa huduma nzuri. Akaanza kumnyonya hata kile kidogo alichokuwa nacho huyo mkewe. Mwanamke wa watu akachakaa ghafla. Hali yake ikazidi kuwa duni zaidi.

Lakini jambo la kustaajabisha zaidi, mwanaume huyo akazidi kuwa mjivuni. Hakuacha kupayuka kuwa yeye ndiye yeye, hapana yeyote amfaaye mke wake. Akazidi kupayuka kuwa wanaume wengine wanaommendea mkewe wanajisumbua bure kwa kuwa kamwe, asilani abadan, hawatoweza kumpata.

Wanaume wenzake wakayasikia maneno hayo. Mkewe naye masikio yake hayakuwa likizo. Yakalidaka kila neno. Chambilecho wahenga, wanyimwa mlo, katu si maneno. Wanaume hao pamwe watu wengine wakamwambia mwanamke huyo juu ya majigambo ya mumewe.

Mwanamke huyo akafikiria sana. Kwa nini aendelee kuteseka kwa mume asiyemjali wala kumthamini ilhali kuna wanaume wengine chungu mbovu wenye nia ya kweli na mapenzi mema kwake? Kwa nini lakini? Bado mwanamke huyo hakupata jibu.

Akaendelea kufikiria kwa makini. Akapata jawabu kuwa kwa kuwa amekaa kwenye ndoa hiyo kwa muda mrefu, haikosi mumewe keshabweteka na kujisahau. Akagundua hiyo ndiyo sababu mwanaume ambaye ni mumewe wala hana muda naye.

Akaamua kumkubali mwanaume mwingine. Mumewe alipogundua akaja juu kweli. Kwa nini mkewe ampe nafasi mtu mwingine?

Bila ya woga, wala kumung’unya maneno, mwanamke wake akamjibu, “Umeshindwa kutimiza wajibu wako, wacha wengine wenye uwezo waje kutimiza.”

Basi, mwanaume yule akakasirika sana. Akaamua kumzushia mwanaume mpya maneno ya uwongo ili jamii imchukie. Pia akamfanyia visa mbalimbali ili aonekane asiyefaa.

Akasahau kuwa wema hushinda uovu.

Fadhy Mtanga,

Mbeya, Tanzania.

19 Novemba 2011.

Kwa mtindo huu ajali za barabarani hazitokoma

2011-11-04T07:46:00.001+03:00

NIMEJIULIZA maswali mengi sana kichwani pasipo kupata majibu. Siku chache zilizopita nilikuwa katika safari kutoka Mbeya mjini kuelekea Kyela, wilaya inayopakana na nchi ya Malawi. Katika safari hiyo nimejifunza mambo mengi sana na hususani utendaji wa askari wetu wa usalama barabarani.

Wakati tukiianza safari yetu, tulifika eneo la Nane Nane ambako kuna viwanja vya Maonesho ya Kilimo vya John Mwakangale. Eneo hilo pia lina check point ya askari wa usalama barabarani. Tukasimamishwa. Akaja askari wa kike hadi kwenye kioo cha mbele na kuanza kukagua stika zilizopo pale. Kisha akasema stika ya Fire imekwisha muda wake tunalazimika kulipa faini. Hatukubishana naye, tukailipa hiyo faini ili ratiba yetu ya safari isivurugwe.

Baada ya kuilipa hiyo faini tukaruhusiwa kuendelea na safari yetu. Hakuna ukaguzi wowote uliofanyika kwenye gari tuliyokuwa tukisafiria. Nilishangazwa sana na kitendo cha askari kukagua stika ya Fire, huku akishindwa kukagua kama hiyo Fire extinguisher tunayo ama la.

Njiani kabla ya kufika mjini Tukuyu ambako ni makao makuu ya wilaya ya Rungwe tulisimamishwa na askari wa usalama barabarani mara nne zaidi. Kila tulipokuwa tukisimamishwa, maswali yalikuwa ni stika ya Fire na ya wiki ya nenda kwa usalama.

Mimi sina tatizo na jambo hilo kwa kuwa hizo stika ni moja ya vyanzo vya mapato kwa serikali. Lakini swali ninalojiuliza, je kukagua stika peke yake ndiyo njia ya kuepusha ajali za barabarani ambazo kila kukicha zinayagharimu maisha ya Watanzania?

Taifa letu na hususani askari wetu wanautazama usalama barabarani kwa macho yepi? Nisingeshangaa endapo tungesimamishwa hata kwa nusu saa nzima askari wakifanya ukaguzi kuona kama kifaa cha kuzimia moto kipo, kuona kama breki zinafanya kazi vizuri, kuona kama indiketa ni nzima, kuona kama honi inafanya kazi, kuona kama dereva ana leseni halali, kuona kama abiria tumefunga mikanda, ama kuona kama dereva anayeendesha gari hajanywa pombe.

Tunapoteza uhai wa Watanzania wengi na wengine kuwasababishia majeraha makubwa sana na pengine ulemavu, huku wengine wakiharibiwa na kupotelewa na mali zao. Hili jambo mamlaka zinazohusika hazioni kuwa ni tatizo. Nasema hazioni kuwa ni tatizo kwa sababu mamlaka zinachojali, kumbe ni mapato yatokanayo na uuzaji wa stika hizo.

Ngoja niulize swali, ghafla gari husika likianza kuwaka moto, ni stika ndiyo itakayouzima moto huo?

Hivi sisi Watanzania tunafikiria kwa kutumia nini? Ubongo huu huu ambao wenzetu wanautumia pia? Ama sisi kuna kitu kingine tunachokitumia? Haiingii akilini kabisa, njia nzima askari wa usalama barabarani wanakagua stika kwenye magari.

Barabara zetu zimejaa magari mabovu mabovu. Kuna gari ukiliona njiani unajiuliza mara kumi kumi, hivi hili gari linaruhusiwaje kutembea barabarani? Wakati nikiwa safarini kutoka Dar es Salaam kuja Mbeya, nilikutana na jambo la kushangaza sana njiani. Kuna basi kutoka Iringa kwenda Dar lilikuwa linatembea upande upande kiasi cha kuyafanya magari mengi yawe yanapaki pembeni kulipisha.

Nikajawa na maswali kichwani. Hivi hawa askari wetu ambao kodi zetu ndizo zinazowalipa mishahara wanaujua wajibu wao? Kuliacha basi lisafiri kutoka Iringa hadi Dar katika hali kama ile, hakuhatarishi tu usalama wa abiria na mali zao ndani ya basi hilo, bali pia usalama wa watumiaji wengine wa barabara hiyo. Ni jambo ambalo si tu linashangaza, bali pia linasikitisha na kufedhehesha.

Na basi kama hilo, pamoja na magari mengine maelfu kwa maelfu yaliyo mabovu barabarani, yanazidi tu kutembea kwa kuwa askari wetu wa usalama barabarani wanakazana na ukaguzi wa stika za fire na wiki ya nenda kwa usalama. Wacha niseme msimamo wangu, wiki ya nenda kwa usalama sioni mantiki yake zaidi ya kutumia tu pesa kwa wananchi wakati magari mabovu yanazidi kutembea barabarani.

Siku moja nimesafiri kwenye basi dogo la abiria, Coaster kutoka Mbeya kwenda Tunduma, mji wa mpakani na Zambia. Coaster ile honi yake haikuwa ikifanya kazi. Lakini jambo la kushangaza ilisafiri kutoka Mbeya hadi Tunduma pasipo matatizo yoyote na askari wa usalama barabarani. Sasa leo nijiulize swali, kati ya honi ya gari na stika ya fire, kipi kinapokosekana kina madhara makubwa kwa usalama wa raia na mali zao?

Labda nisaidiwe kuelewesha umuhimu wa hizo stika kushinda umuhimu wa vitu kama honi, kizima moto, breki, taa, mikanda, leseni na kofia kwa waendesha pikipiki.

Lakini kama stika za fire na wiki ya nenda kwa usalama ni muhimu zaidi kukaguliwa kuliko hivyo vitu vingine, basi wacha tu nimalize kwa kusema, kwa mtindo huu, ajali za barabarani hazitokoma.

Siku njema.

Fadhy Mtanga,

Mbeya.

4 Novemba 2011.

Porojo la leo: Wenyewe si mnataka kusaidiwa

2011-11-03T21:38:00.001+03:00

TARATIBU Mwananchi mimi nairekebisha tai yangu. Kisha nikaingia zangu mgahawani. Jua linawaka vibaya mno utafikiri limeunganishwa gridi ya taifa. Haaa! Nilishasau humu Jamhuri ya Giza hakuna tena yale makali ya gridi ya taifa. Siku hizi mwendo ni mgao tu miaka nenda miaka rudi na bado waziri mhusika anazidi tu kula viyoyozi kuanzia ofisini hadi kwenye gari. Tutafanyaje sasa.

Nimeingia zangu mgahawani hapo walau nipoze koo kwa soda baridi. Lakini hofu yangu ni kama hizo soda baridi ntazipata maana kwa huu mgao usio na sura wala miguu wala nyuma wala mbele wala mbeleko, siku hizi soda za baridi ni anasa tupu!

“Mwananchi weweeeeee!” Mara nasikia sauti inaniita kwa vurugu kweli. Nageuka kumtazama anayeniita utadhani ananidai. Heee! Kumbe ni yule yule jamaa angu wa miaka nenda miaka rudi toka tunaendesha magari ya udongo hadi sasa tumekuwa watu wazima tunajua na stress za utawala mbovu.

“Mbona unapotea hivyo mwananchi wewe?” Uzuri wa jamaangu huyu ni kuwa akishaanza kuongea walahi vile hakupi nafasi ya kujibu maana yeye huwa anaunganisha maswali utadhani una mashine ya kujibia.

Wakati nataka kumjibu, akazidi kubwabwaja, “Mwananchi wewe punguza kuadimika ndugu yangu….unapotea utadhani umesingiziwa kuzaliwa!”

Nikaangua kicheko. Kisha nikairekebisha tai yangu. “Mwananchi wewe tai yako baabkubwa sana ulinunua kwa wamachinga wa wapi? Najua ni kwa wamachinga tu maana wewe kwa ubahili wako hauna jeuri ya kwenda kununua dukani.”

Watu wengine nao! Isingekuwa ni rafiki yangu wa toka nitoke nakwambia Aki ya Ngai vile ningemporomoshea mvua ya matusi…maana watu tuna mastress yetu still yeye analeta makuzi.

“Tusalimiane kwanza maana unaongea tu.” Nikaona nimtolee uvivu.

“Kwenda zako wewe! Kwanza hebu ninunulie soda mwananchi wewe!” Nikaona ishakuwa taabu tupu. Kumbe mbwembwe na makelele yote hayo utadhani stendi ya Ubungo ni kutaka ofa ya soda tu hana lolote.

Nikaamua leo nami nimtolee uvivu, “We bwana wewe! Kila siku tukikutana lazima uniombe ofa mbona wewe huwa hunipi ofa hata siku moja?”

Akaurekebisha vizuri mkanda wa suruali yake. Alipokuwa na hakika namsikiliza, wacha aubwabwaje. “Kwenda zako wewe…unaona ubahili kunipa ofa ya soda unanisimanga weee! Unakuwa kama Waingereza bwana!”

Heee! Kulikoni tena, Waingereza wamekujaje hapa? Ikanibidi kumwuliza, “Waingereza wamekujaje hapa?”

Jamaangu akaamua kufunguka huku mate ya hasira yakimtoka mdomoni, “Nyie Watizedi hovyo kabisa. Mmezowea kuomba omba mno misaada kwa wazungu. Sasa kudadadeki safari hii wamewaweza!”

Nikauliza maana sipendi mafumbo mie, “Wametuwezaje?”

“Kalaghabaho! Kumbe hujui Pinda wao Uingereza kasema msiporuhusu ushoga hampewi tena misaada!”

Kichefuchefu kikanivagaa ghafla…ama pengine nimesikia vibaya. Nikahoji, “Unasema turuhusu wale wanaume wanaoruhusu kupumuliwa migongoni ili tuendelee kusaidiwa na wazungu?”

Jamaangu akanitizama kwa bezo. Halafu akaongea, “We unaishi dunia ya wapi wewe? Habari ndo hiyo. Wazungu wamemind sasa wanasema ole wenu muwazuwie hampewi tena misaada.”

Nikamwuliza, “Hivi ndugu yangu kwani ni lazima tuishi kwa misaada?”

Kwa hasira akanijibu, “Usiwe pwimpwi wewe! Nchi ya ajabu sana hii. Madhahabu chungumbovu hadi wanayajengea maukuta kama ya Berlin. Magesi usihesabu. Maliasili ndo usiseme. Bahari ipo. Mito ipo. Kila kitu kipo lakini wanachakachua kila kitu wanaifanya nchi yetu iwe ombaomba kila siku. Ndo maana tunanyanyaswa kwa sababu tumezidi mno kuwa ombaomba.”

Nikatulia najaribu kuyatafakari maneno ya rafiki yangu huyu wa miaka na miaka. Hamu ya kunywa soda wala sina tena. Hivi jamani jamani jamani kwanini lakini? Kwanini tunakuwa ombaomba hadi tunawekewa masharti ya kipuuzi kabisa.

Jamaa utadhani alikuwa anayasoma mawazo yangu. Akaanza kuongea, “Mwananchi wewe wala usisikitike sana. Huna haja ya kuwaza sana maana haya mambo mmeyataka wenyewe wewe na marafiki zako. Ndo matatizo ya kuchagua kwa kudanganywa na kofia na pilau. Mnakuwa na viongozi hawana fokasi utadhani tutaacha kuwa omba omba?”

Sikumjibu kitu. Jamaa akaendelea, “Najua huna jibu. Wametushinda hata Libya, wamepigana vita zaidi ya miezi nane lakini umeme haujawahi kukatika. Hawajawahi kutembeza bakuli kama lenu ambalo hadi limetoboka badala ya kukinga kwa faida ya wote misaada inavuja kwa faida ya wachache wanaolitembeza bakuli lao.”

Bado sikumjibu, “Huna jibu najua. Sasa ndo ukawaambie wananchi wenzako wanaolalamika kila siku huko fesibuku, titwa, jamii foramu na kwingineko. Waambie wasimlalamikie Kameruni wawalalamikie wanaoendekeza kuombaomba wakati sisi tuna kila kitu.”

Kusema kweli jamaa kanitibua nyongo yangu leo. Aisee kumbe hali ndo ipo hivyo.

Nikaona nikiendelea kumsikiliza najiongezea stress. Nikaondoka zangu bila hata kumwambia kwa heri!

Zawadi ya dagaa kwa Yasinta na Markus

2011-10-26T13:02:00.001+03:00

Hao dagaa wa Ziwa Nyasa ni zawadi kwa watani zangu Yasinta Ngonyani na Markus Mpangala ambao ni wapenzi wakubwa wa ugali kwa dagaa. Ila nitajitahidi kuwatafutia walau lita mbili tatu za ulanzi kutoka Ilembula ili muweze kushushia mlo huo.

Malaria inakubalika

2011-10-26T12:44:00.001+03:00

WAKATI rais wetu alifunga safari hadi Marekani mara nyingi tu kuomba msaada wa vyandarua ili kuhakikisha malaria haikubaliki tena, hali ni tofauti katika kijiji cha Liulilo, pembezoni mwa Ziwa Nyasa huko wilayani Kyela. Kama ambavyo tutaona katika picha zifuatazo, wakazi wa kijiji hicho ambao shughuli yao kubwa ya kiuchumi ni uvuvi, kwao malaria inakubalika kwa kwenda mbele kwa kuwa vyandarua hivyo vya msaada vina kazi kubwa sana kiuchumi badala ya kutumika kuwadhibiti mbu ambao hueneza ugonjwa wa malaria.

Hapa, vyandarua vinatumika kama jamvi la kuanikia dagaa pindi wakishavuliwa ili wakauke tayari kwa kupelekwa sokoni.

Hapa napo, dagaa wakikaushwa juu ya vyandarua ambavyo endapo vingeelekezwa katika matumizi sahihi kadri ya kusudio la waliovitoa, pengine ugonjwa wa malaria ungeingia katika vitabu vya historia.

Hapa, vyandarua hivyo ambavyo vimeshonwa na kuunganishwa ili kuwa wavu mkubwa sana, hutumika kuvulia samaki hususani samaki wadogo wadogo kama dagaa ambao nyavu kubwa za uvuvi huwa hazifai kwa vile ni rahisi kwa samaki hao kupenya. Picha hii inaonesha vyandarua hivyo, ambavyo sasa vimegeuka kuwa nyavu, vikiwa vimetandazwa pembezoni mwa ziwa tayari kwa ratiba ya uvuvi.

Hii picha inaeleza mambo mawili. Kwanza, nyuma kabisa vinaonekana vyandarua hivyo vikiwa vimetandazwa ardhini tayari kwa kuanikia samaki, hususani dagaa pindi waletwapo kutoka kwenye mitumbwi ya uvuvi. Pili, mbele kabisa, vinaonekana vyandarua vikiwa vimetumika kama uzio kwenye bustani za mboga mboga ili kuwadhibiti kuku wasiharibu mboga hizo.

MAONI YANGU: Kampeni dhidi ya malaria haitofanikiwa kamwe, endapo serikali haitokuwa makini na namna vyandarua hivi vinavyotumika. Ukiwahoji wakazi wa eneo hilo, wanajitetea kwamba wameamua kubadilisha matumizi ya vyandarua hivyo kwa kuwa ni vidogo na havienei kwenye vitanda vyao. Wanazidi kusema, kwa kuwa haviwasaidii, wameonelea ni vema wakabadilisha matumizi ya vyandaura hivyo.

Kwa mtazamo wangu, huo ni utetezi dhaifu. Lakini hata kama ni kweli, wameyafikisha wapi malalamiko hayo? Mie nadhani bado wananchi wengi pengine hawajaona umuhimu wa kutumia vyandarua kama njia muhimu zaidi ya kuepukana na ugonjwa wa malaria.

Serikali isiishie tu kugawa vyandarua kama peremende. Serikali inapaswa kujikita pia kwenye utafiti ili kujiridhisha endapo malengo yake yanafikiwa kwa kiwango cha kuridhisha. Vinginevyo, serikali itakuwa inazidi kutwanga maji kwenye kinu na malaria itaendelea kutokomeza watu.

Ni hayo tu kwa leo!

Kasumulu border

2011-10-23T22:43:00.001+03:00

Kuelekea mpaka wa Tanzania na Malawi.

Airpoint

2011-10-21T21:17:00.001+03:00

Hapa ni Airpoint, mahali ambapo barabara ipo juu kuliko barabara zote nchini. Eneo hili lipo barabara ya Chunya nje ya jiji la Mbeya.

Hapa upo juu kabisa Airpoint. Unalitazama Bonde la Ufa la Afrika Mashariki. Ukiwa hapo unaliona Bonde la Usangu kwa raha zako. Utayaona maeneo kama Inyala, Chimala, Igurusi, Itamba, Msesule na kadhalika. Utafurahia sana kuiona reli ya Uhuru inavyolizunguka eneo hilo.

Moja ya mambo niliyoyafurahia pahala hapo ni hali ya hewa yenye kusisimua mno.

Kuanguka kwa Ghaddaf kunatoa fundisho gani kwa viongozi Afrika?

2011-10-20T23:13:00.001+03:00

NILIPOANDIKA makala kuelekea uchaguzi mkuu wa mwaka jana, kaka yangu na mwanazuoni ninayemheshimu Profesa Matondo Nzunzullima alitoa maoni akisema, “historia haidanganyi”. Katika makala hayo niliyoyaita, ‘Wakati ukifika umefika tu’ nilijaribu kuandika baadhi ya mambo ya kihistoria ambayo watu walikuwa wakidhania yasingewezekana. Pengine yale makala ningekuwa ninayaandika leo, ningekuwa na jambo jingine la kuongezea.

Leo hii, dunia imeshuhudia tukio ambalo watu wengi, kwa miaka mingi sana waliamini lisingewezekana. Nayaazima tena maneno ya Profesa Matondo, ‘historia haidanganyi’. Dunia, leo haijashuhudia kuanguka kwa Kanali Muamar Ghaddaf tu, bali imeshuhudia ukomo wa maisha yake hapa ulimwenguni. Ama kwa hakika, sasa Kanali Ghaddaf, kiongozi wa zamani wa Libya amemaliza vita. Mwanafalsafa wa kale wa Ugiriki, Plato, alipata kusema, “Ni wafu pekee waliouona mwisho wa vita”.

Zamani kidogo, nilipata kukisoma kitabu kimoja cha Msumbiji, chaitwa ‘People’s Power’ kikielezea harakati za mapambano ya uhuru wa Afrika ya Kireno, Msumbiji na Angola. Katika kitabu hicho, mwandishi (kwa bahati mbaya jina limenitoka) alielezea historia ya ukombozi wa Afrika. Harakati ambazo waandishi Leopold Sedar Senghor wa Senegali na mshairi Aime Cesaire walipenda kuziita Negritude. Mwandishi wa People’s Power aliandika kuwa, upepo wa ukombozi ulipoanza kuvuma katika bara la Afrika kufuatia kumalizika kwa vita kuu ya dunia, uliendelea kuvuma kwa kasi hadi ukayafikia hata maeneo ambayo hayakutarajiwa. Hatimaye sehemu kubwa ya Afrika ikawa huru. Mwandishi alitanabaisha kuwa, hakuna aliyeweza kuuepuka upepo huo.

Mwishoni mwa mwaka jana wakati upepo wa mabadiliko ukianza kuvuma kwa kasi nchini Tunisia, ni wachache sana waliotarajia pengine upepo huo ungeleta athari zinazoonekana leo, Watu wengi hapa barani Afrika, hususani viongozi wetu waliudharau sana wakidhani ni kimbunga tu cha kiangazi kinachopita kwa kasi na hatimaye hali kurejea vema.

Hata upepo huu ulivyohamia Misri na Aljeria kwa mbali, kungali watu lukuki walioona ni mambo ya Kusadikika pengine kuliko falsafa za gwiji wa falsafa katika Kiswahili, Shaaban Robert. Kama kawaida viongozi wengi, ama niseme wote katika Afrika waliyadharau mambo yale. Kanali Muamar Ghaddaf, alikuwa mmoja wa walioamini mambo hayo kamwe hayawezekaniki kamwe katika ardhi ya nchi aliyoiongoza kwa miaka 42.

“Historia haidanganyi”, kadri ya maneno ya mwalimu wangu Prof Matondo. Hatimaye vuguvugu likawasili rasmi katika ardhi ya Libya. Ghaddaf, akadiriki kuwaita wananchi wake ‘mbwa’ huku akiwaua mamia ya waandamanaji hao waliouingiza upepo wa mabadiliko nchini mwake. Upepo wa mabadiliko ambayo kamwe hakuwahi kuyaota sembuse kuyawazia. Huo ndio mfano haswa wa viongozi wa Afrika, kudhani wao ni miungu mtu kana kwamba hapana kiumbe ama jambo liwalo lolote chini ya jua lenye uwezo sembuse uthubutu wa kuwaondoa.

Yakawa masaa, siku, wiki, miezi ya kipute na mchakamchaka hasa wa risasi na makombora. Hatimaye, utawala wa Kanali Ghaddaf ukaanguka rasmi.

Kanali Muamar Ghaddaf amekwishakwenda. Kwanini tungali tukimzungumzia yeye?

Kuna somo kubwa sana kaliacha katika huu ulimwengu, hususani barani Afrika na kwingineko kwenye watawala wawaonao wananchi wao ‘vijibwa’.

Wakati ukifika umefika tu, ndilo somo kuu ambalo kila mmoja wetu angepaswa kujifunza. Alidondoka Idd Amin Dada, Mobutu Sese Seko na wengine wengi wa sampuli hiyo katika bara la Afrika.

Viongozi wa Kiafrika wanapaswa kujitafakari upya. Viongozi wenye tabia ya kuwadharau wananchi wao, wanapaswa kujifunza kuwa, kama alivyopata kusema mwanafasihi Ebrahim Hussein ‘wakati ukuta’ nao wafahamu hivyo. Mwanamapinduzi na mwanareggae Bob Marley aliwahi kuimba kuwa ‘hakuna awezaye kuusimamisha muda’. Hakuna awezaye kuuzuia muda pale wananchi wanapochoka na kuamua mabadiliko kwa gharama yoyote ile.

Wananchi ndiyo wenye nchi, kwa maana bila uwepo wao hapana haja ya uwepo wa kiongozi. Kiongozi, kamwe haongozi majengo, wala mashamba, wala bahari, wala milima, wala mito na mabonde yake. Kiongozi anawaongoza watu wenye utashi wa kujua mema na mabaya. Ni watu wenye ukomo wa uvumilivu. Ni watu wenye uwezo na uthubutu wa kufanya maamuzi.

Viongozi wanapokuwa madarakani na kufanya mambo hovyo hovyo kwa kuwa wanawaongoza wananchi wenye hulka ya upole na mshikamano, wanapaswa kujifunza kutokana na kuanguka kwa Kanali Ghaddaf, kuwa kila jambo, liwe jema ama baya lina mwisho wake. Tofauti ni moja, wakati jambo jema huwa na mwisho mzuri, jambo baya huwa kinyume chake. Viongozi wasijitengenezee mwisho mbaya.

Mikataba mibovu, ufisadi na kuwadharau wananchi, ni matatizo sugu sana katika Afrika ya leo. Wananchi wanapopiga kelele wanadhihakiwa na wakati mwingine kudhalilishwa. Wananchi hawa wavumilivu sana. Mwandishi Maggid Mjengwa, hapo kitambo kidogo akiandikia jarida la Rai la wakati huo, aliwahi kuandika, “hata Ivory Coast kulikuwa na amani kama Tanzania”. Nimekuwa nikijiuliza mara nyingi maana ya maneno yale. Yanabeba tafsiri nzito sana yenye kuhitaji tafakuri yenye umakinifu

Fundisho ambalo viongozi wetu ingewafaa kujifunza, ni kuwa hata yale mambo wanayodhani kuwa hayawezekaniki, yanawezekana sana, muda haujafika tu. Wakati ukifika umefika tu!

Alamsiki.

Fadhy Mtanga,

Mbeya.

20 Oktoba 2011.

Nimerejea

2011-10-20T20:00:00.001+03:00

ASALAAM aleykum wadau.

Ni kitambo kweli sijaonekana jamvini humu. Niliwamiss ile mbaya. Najua nimepitwa na mambo chungumbovu. Ilikuwa nje ya uwezo wangu. Lakini kwa uweza wake yeye aliye juu, naamini sasa nimerejea.

Pamoja sana!

Umeme wa kulenga kwa manati

2011-08-23T19:54:00.001+03:00

“UMEME na maji Tanzania ishakuwa kero…watu kero kero!”

Nimejaribu kupitia maktaba yangu kuitafuta hiyo albamu ya Wagosi wa Kaya, kundi la muziki wa Bongo Fleva liliondokea kutamba sana mwanzoni mwa miaka ya elfu mbili. Nia yangu haswa ni kuusikiliza wimbo huo. Ingawa kundi hili liliandika wimbo huu kutokana na hali halisi pengine iliyokuwepo kwa wakati huo, naamini waliitabiria Tanzania miaka kadhaa baadaye ingekuwaje!

Ni kero hasa. Ni kero jamani. Ni kero kupindukia.

Unarudi nyumbani saa kumi na mbili jioni, hakuna umeme. Na wengi wetu tunategemea umeme kuweza kupata maji ya visima. Kwa mantiki hiyo unalala kukiwa hakuna umeme wala maji.

Unaamua kuamka saa tisa usiku wa manane walau uweze kupandisha maji ukoge kwa kuwa usiku uliopita umelazimika kulala na jasho vivyo hivyo kutokana na uhaba wa maji unaosababishwa na ukosefu wa nishati ya umeme.

Pamoja na kuamka kwako usiku huo mnene, bado hakuna umeme.

Jamani! Simu hazina chaji. Unakosa mawasiliano ambayo ni hitaji la muhimu sana katika ulimwengu huu tulio nao.

Unalazimika kwenda kwenye shughuli zako za kila siku, iwe kazini, kwenye biashara, shuleni, safarini na kwingineko kukuwekapo bize ukiwa na nguo zisizopigwa pasi kwa kuwa hakuna umeme.

Jamani! Hadi lini maisha haya?

Ona sasa hata kublog sasa hivi hatuwezi tena kwani mie nina siku ya pili sasa siijui rangi ya umeme. Na hata nilipouona ulikaa kwa dakika chache sana ambazo zisingenitosha hata kupiga pasi nusu ya shati langu la mikono mifupi.

Jamani! Mbona kazi kweli kweli.

Kazi si kidogo! Kweli kama ni joto ya jiwe, sasa twaiona!

Eniwei, nisiseme sana!

Leo ni Siku ya Mashoto Duniani

2011-08-13T10:28:00.003+03:00

LEO Agosti 13, ni siku ya Mashoto Duniani (International Lefthanders Day). Siku hii imekuwa ikisherehekewa kila mwaka toka Agosti 13, 1976 pale chama cha Mashoto (Lefthanders International) kilipoitangaza siku hii kuwa maalumu kuwathamini mashoto ambao wanatengeneza asilimia 10 hadi 15 ya idadi ya watu ulimwenguni huku idadi ya wanaume mashoto ikielezwa kuwa mara mbili ya idadi ya wanawake mashoto. Madhumuni ya siku hii ni kuwakutanisha mashoto sehemu mbalimbali duniani na kufurahia upekee wao. Lakini pia siku hii inalengwa kuifahamisha dunia juu ya ukweli kuhusu mashoto.

Kabla sijaendelea na makala haya, naomba kukiri (declaring interest) kuwa mimi ni mashoto pia. Ninajivunia kuwa mashoto. Lakini pamoja na kuwa kwangu mashoto, haya ninayoyaandika katika makala haya siyaandiki kwa ufahamu wangu, bali kutokana na maandiko kadha wa kadha ambayo nimeyasoma na kuyakusanya kutoka vyanzo mbalimbali.

Mila potofu kuhusu mashoto
Kwa miaka mingi, jamii nyingi zimekuwa na mila potofu kuhusiana na mashoto. Wengi wamekuwa wakiita mkono wa kushoto kama mkono wa shetani. Jamii nyingi zimekuwa na kawaida ya kulazimisha kuwabadili watoto wao mkono wa kutumia pindi wagunduapo watoto hao ni mashoto. Jamii hizo zimekuwa zikiamini kuwa mashoto ni ulemavu ama mkosi.

Majina mengi mabaya yamekuwa yakitumiwa kwa miaka mingi yakionesha kuwadharau mashoto. Kwa mfano, hapa Tanzania mkono huo umekuwa ukiitwa ‘kono la mavi’. Katika Kilatini, mkono wa kushoto umekuwa ukitwa ‘sinitra’ ambayo humaanisha kitu kiovu.

Kumekuwa na imani kuwa mashoto wengi hukumbwa na vifo vya ajali. Lakini watafiti wamesema kuhusu hilo. Wanakiri kuwa mashoto wengi hukumbwa na ajali kutokana na ukweli vitu vyote vimetengenezwa kwa ajili ya matumizi ya mkono wa kulia. Mathalani, vyombo vya moto na vyombo vingine vya matumizi ya kila siku vinawapa upendeleo wanaotumia mkono wa kulia. Kwa maana hiyo mashoto hulazimika kufoji matumizi.

Jamii zingine kwa miaka mingi zimekuwa zikiamini kuwa mashoto hukumbwa na vifo vya ajabu ajabu.

Mtazamo chanya kuhusu mashoto
Huko Peru, Amerika ya Kusini, kwenye jamii ya Inca, mashoto wanaaminiwa kuwa na uwezo mkubwa sana kiroho na uponyaji. Mtawala wa tatu wa jamii hiyo aliyekuwa mashoto alipewa jina la Lloque Yupanqui likiwa na maana ‘Mashoto aliyebarikiwa’.

Katika Ubudha, mashoto huhesabiwa ni wenye hekima zaidi.

Huko Urusi, mashoto ambao huitwa ‘Levsha’ huhesabiwa kuwa ni mafundi stadi zaidi wa kazi za mikono.

Uchina na Ujapani, mashoto huhesabiwa kuwa ni wabunifu na wachapa kazi zaidi.

Ukweli kuhusu mashoto
Sababu za msingi hasa kwa nini watu huzaliwa mashoto hazijawa wazi hadi sasa. Lakini watafiti wengi wanasema mashoto hutokana na vinasaba (genetics) na sababu za kimazingira. Inaelezwa kuwa wazazi wote wawili wakiwa mashoto, upo uwezekano wa asilimia 50 kuzaa mashoto, wakati wazazi wote wawili kama si mashoto, wana uwezekano wa asilimia 2 kuzaa mashoto.

Mashoto, kwa mujibu wa utafiti, huongozwa zaidi na upande wa kulia wa ubongo, wakati wanaotumia kulia huongozwa zaidi na upande wa kushoto wa ubongo. Kwa kuwa mashoto huongozwa na upande wa kulia, watafiti wanasema mashoto ni watu wenye uwezo mkubwa zaidi kiakili. Pia wana uwezo mkubwa zaidi katika sanaa, muziki na ubunifu kwa ujumla. Mashoto wanaelezwa kuwa na uwezo mkubwa sana wa utambuzi (perception). Watafiti wanaeleza pia kuwa mashoto wana mhemuko, mchomo wa moyo ama hisia (emotions) kwa kiasi kikubwa zaidi. Hivyo mashoto wanaelezwa ni watu wenye upendo na huruma kwa kiwango cha hali ya juu sana.

Kwa mujibu wa utafiti wa Dr. Alan Searleman wa Chuo Kikuu cha Mt. Lawrence huko New York, Marekani, mashoto wana uwezo mkubwa zaidi wa utatuzi (problem-solving skills).

Mashoto wana uwezo mkubwa sana wa kutunza kumbukumbu kiasi kwamba wengi wao hawatumii shajara (diary) na hawapendi kutumia notebooks wanapomsikiliza mtu akitoa mhadhara.

Mashoto wana mzio (allergies) zaidi.

Mashoto wana tatizo la kukosa usingizi (insomnia) zaidi.

Mashoto huchelewa kupevuka ama kubalehe kwa miezi 4 hadi 5 ukilinganisha na wanaotumia kulia.

Mashoto wana uwezo mkubwa zaidi wa kufikiria na kutambua mambo hususani katika teknolojia ya 3D. Wanao upeo mkubwa sana.

Mashoto wana uwezo mkubwa zaidi wa kufanya mambo mengi sana (multi tasking). Utafiti wa Dr. Nick Cherbuin wa Chuo Kikuu cha London unaonesha kuwa mashoto wana uwezo mkubwa zaidi wa kufanya mambo mengi kwa wakati mmoja na ndiyo sababu ni wazuri zaidi hata kwenye video games.

Mashoto wana vipaji vingi zaidi. Mashoto mmoja anaweza kuwa mchoraji, mshairi, mcheza mpira, mchonga vinyago, mwandishi wa hadithi, mbunifu wa mitindo, mbunifu wa bustani, mcheza filamu, mpigapicha, mpambaji, mwanamuziki na vingine vingi.

Wastani wa umri wa kuishi wa mashoto ni miaka 9 pungufu ya wastani wa wanaotumia mkono wa kulia.

Mashoto wana uwezo mkubwa zaidi wa kuona chini ya maji.

Mashoto waliopo vyuoni hufanikiwa kwa asilimia 15 zaidi ya wanaotumia kulia. Na baada ya kumaliza vyuo, mashoto huwa na mafanikio kwa asilimia 26 zaidi ya wengine. Mtafiti Chris McManus katika kitabu chake cha ‘Right Hand, Left Hand’ amesema kuwa mashoto wameonesha kuwa ni watu wenye mafanikio kwa kiwango kikubwa zaidi.

Mashoto wengi baada ya masomo hufanya kazi za ubunifu zaidi kama uandishi, ushairi, muziki, uigizaji na sanaa yote kwa ujumla. Hata wanaofanya kazi zingine, huwa ni wenye kupenda ubunifu zaidi katika kufanikisha kazi zao.

Katika wabunifu watano wa kwanza wa kompyuta za Mcintosh, wanne kati yao walikuwa mashoto.

Mashoto ni wachoraji wazuri zaidi, lakini huchora michoro mingi ikiwa imeelekea upande wa kulia.

Katika marais wanne wa hivi karibuni wa Marekani, marais watatu ni mashoto. Tazama, George Bush mkubwa (mashoto), Bill Clinton (mashoto), George Bush mdogo (kulia) na Barack Obama (mashoto). Na, katika uchaguzi wa urais wa Marekani wa 1992, wagombea wote watatu wakubwa walikuwa mashoto. Uchaguzi wa Marekani wa 2008, wagombea wote wawili Obama na McCain ni mashoto.

Katika keyboards za QWERTY, mkono wa kushoto peke yake huweza kuchapa maneno 3400 ya Kingereza wakati mkono wa kulia peke yake huweza kuchapa maneno 450 tu ya Kingereza. Mfano wa maneno marefu ya Kingereza ambayo huchapwa na mkono wa kushoto peke yake katika kibodi ya QWERTY ni; desegregates, reverberated, watercress, aftereffects, na pia sweaterdresses.

Mashoto wana miandiko (handwriting) mizuri na yenye kuvutia mno. Na wanao uwezo mkubwa wa kuandika maandishi (herufi na tarakimu) kwa kinyume (toka kulia kwenda kushoto)

Mashoto wanapenda zaidi wanyama. Jambo la kusisimua ni kuwa dubu (bear) wote ni mashoto. Mashoto wa kiume huwapenda sana paka, na jambo la kushangaza zaidi paka wote wa kiume ni mashoto. (Naomba kukiri kuwa hili jambo linanihusu).

Asilimia 50 ya mashoto hutumia mouse za kompyuta kwa mkono wa kulia, asilimia 68 hushika mkasi kwa mkono wa kulia, na asilimia 74 hushika kitu cha chakula kwa mkono wa kulia na uma kwa mkono wa kushoto.

Watafiti wa Kikanada wanasema mashoto wanamudu kwa kiasi kikubwa zaidi kuyazowea mazingira yoyote yale. Ingawa vitu vingi vya utumizi kama milango, magitaa, visu, mikasi, magari na kadhalika vimewapendelea wanaotumia mkono wa kulia, ni mashoto ndio wanaovimudu zaidi.

Mashoto wanajiamini zaidi na ni majasiri zaidi.

Baadhi ya watu mashuhuri ambao ni mashoto
Marais wa Marekani: James A. Garfield, Herbet Hoover, Harry S. Truman, Gelard Ford, Ronald Reagan, George H. W. Bush, Bill Clinton na Barack Obama.

Watu maarufu katika historia: Joan of Arc, Napoleon Bonaparte, Julius Caesar, Michelangelo, Leonardo da Vinci, Raphael na Hellen Keller, Alexander The Great, Malkia Victoria, Mfalme George II, Mfalme George VI, Prince Charles, Prince William, Henry Ford, Benjamin Franklin, Steven Forbes na Oprah Winfrey.

Wanasiasa maarufu: Benard Membe, Fidel Castro, Ross Perot, Bob Dole, John McCain, Robert S. McNamara, Benjamin Netanyahu, Ehud Olmert na Brig. Jen. Lee Hsien Loon.

Wanamuziki maarufu: Phil Collins, Paul McCartney, Ringo Starr, Jimi Hendrix na George Michael.

Waandishi na washairi: James Baldwin, Bet Bowen, Samuel C. Warner, Viktoria Stefanov, Diane Paul na Richard Condon.

Wacheza filamu: Charlie Chaplin, Tom Cruise, Robert de Niro, Whoopie Goldberg, Bruce Willis, Kadeem Hadson, Angelina Jolie, Marilyn Monroe, Nicole Kidman, Cary Grant, Julia Roberts,

Wacheza soka maarufu: Pele, Diego Armando Maradona, Romario na Hugo Sanchez.

Hayo ndiyo niliyoweza kukusanya kuhusu mashoto kutoka katika machapisho mbalimbali.

Natuma salamu zangu za upendo kwa mashoto wote ulimwenguni.

Heri ya siku ya mashoto duniani.

Porojo la leo: Kila kitu anasa, anasa tupu!

2011-08-12T13:43:00.002+03:00

NIMELAZIMIKA kutembea kwa miguu kutoka Sinde hadi Mafiat. Ni siku nyingi sana sijakutana na washikaji zangu. Najua wana mdomo kama tarumbeta la brass band maana hawachelewi kuanza...oooh siku hizi wajifanya bize sana hata hututafuti...mara umjini mjini umekujaa huna hata kumbukumbu kwa wanao uliowaacha kitaa...mara sijui nini ilimradi lawama chungumbovu kama kawaida ya Mtizedi.

Jua ni kali kweli kweli. Najua hatusalimiana bado. Maana nawe huchelewi kuzianzisha lawama kama hawa jamaa zangu niliokuja kukutana nao. Asalaam aleykum ndugu yangu. Habari ya swaumu? Naona leo tupo mfungo kumi na mbili taratibu tunalisukuma kumi la pili. Enhee niambie ndugu yangu. Maana lazima nipige pige kwanza stori nawe ninapowasubiria jamaa zangu tukutane hapa kijiweni petu Mafiat kama kawaida. Ngoja nikupe mchapo ndugu yangu. Zamani kama miaka sita na ushei wakati bado naishi mjini hapa, hiki kijiwe tulikuwa tunakiita uwanja wa siasa...maana nakwambia tulikuwa tunakutana mapemaaaa na kuanza sasa kuchambua hayo masiasa we acha tu. Sasa pilika za kila mmoja zimetufanya tusahau hata kufyeka nyasi uwanja wetu.

Mara jamaa zangu hawa hapa. Yaani ni bonge la furaha kukutana na dhizi pipo kwa ni niliwamiss ile ile mjombaake! Kama kawaida tukapeana mahagi ya kufa mtu na gonga tano za kumwaga.

"Enhee niambie mwanangu...longtaimu sana anko Zuzu. Niambie ndugu yangu watunyima nini huko sidade? Mwanangu bila shaka maisha level sana naona kashavu dodo nini...aaah tupeane basi mchongo mwanangu tuondoke huku kwenye mavumbi mwanangu. Daah! Mwanaaaaangu! Mwanangu huku dishi chenga mwanangu mwenyewe! Daaah leo amu veri hepi mai homi....levo sana mwanangu!" Hakya Mungu, umeona jamaa anavyoongea kiasi kwamba yule Mpemba wangu haoni ndani. Hebu fikiria tangu aanze salamu ni yeye tu sasa unadhani mie nitamjibu nini? Nikabaki kutabasamu nimwache aendelee na maswali plasi maelezo yake mareeefu utadhani foleni ya mafuta.

Nikabaki tu kumkodolea mimacho kama naingiza vocha kwenye simu. Mwenzake akawa ananiangalia kwa chati sana. Huku namfahamu vizuri sana si mwongeaji kivile lakini akikifungua kinywa chake huwa anatoa makombora hayo ndugu yangu utashangaa mwenyewe. Yeye kabaki kunitazama tu...nikamchukulia poa. Heee! Mara akaanza kutikisa kichwa huku akisikitika. Hapo uvumilivu ukanishinda ikanilazimu kumwuliza, "Mbona hivyo swahiba? Tunatoleana tu macho utadhani kama tunatazama runinga bwana!"

Hapo ndugu yangu nikawa nimechokoza nyuki. Akakifungua kinywa chake huku akiendelea kucheka, "Ha ha ha haaaa! Mwananchi wewe bwana! Mtoto wa Daslamu unaniacha hoi sana. Ha ha ha haaaaa! Naona kijana wa mjini umeoga vumbi miguuni utadhani unacheza ngoma ya Liperenge na Mdumange!"

Hapo ndo nikakumbuka kujitazama miguuni. Ni kweli nimefuduka ile mbaya...unajua kufuduka maana yake? Yaani vumbi limejaa miguuni hadi rangi ya kiatu haijulikani ilhali nilishakipiga kiwi ninapoondoka nyumbani. "Ndugu yangu vumbi la mji wetu hili. Unajua nimetembea kwa miguu kutoka Sinde maana hakuna daladala kabisa leo. Zinapita chaaaache halafu nyomi mbaya."

Wote wawili wakaangua kicheko. Mmoja akazungumza, "Pole sana mwananchi wewe! Siku hizi mbili tatu usafiri wa daladala ni anasa ndugu yangu. Wewe si umekimbia shida Daslamu...sasa ndo hapa hata namba huwezi kuisoma...kila kitu vumbi bwana!"

"Aiseee!!!" Nikaishia papo hapo. Maneno niyatowe wapi tena?

"Sikiliza nikwambie mwananchi wewe sijui anko ake Zuzu. Hivi mpwa wetu hajambo lakini? Eniwei huyo najua umekuja naye nitakuja kumwona baadaye. Sikiliza bwana mdogo mkoa mzima hakuna mafuta. Mkoani hapa mafuta ni boonge la anasa ndugu yangu kama ulikuwa hujui!"

Nikabaki kusikiliza tu. Mwenzake akadakia, "Hebu tazama kule...enhee na kule" Nikatazama upande wa pili kwenye kituo cha mafuta ni bonge la msururu wa watu na madumu wanasubiri foleni ya mafuta. Ng'ambo ya pili nako vivyo hivyo. Jamaangu alipoona nimetazama kote alikonionesha akaendelea kubwabwaja kama yupo kwenye mhadhara wa dini, "Unaiona ile foleni kule na kule? Basi hao toka kumi na moja alfajiri wapo hapo. Mafuta yenyewe wanaambiwa hakuna! Mafuta yamekuwa anasa kubwa sana wala siyo hitaji la muhimu tena!"

Mwenzake akaona asinipe nafasi ya kuongea...yaani nimebanwa mbavu jamani nyie acheni tu hawanipi muda wa kuongea, "Sikiliza mwananchi wewe! Maji nayo siku hizi ni anasa nakwambia. Ukiulizia unaambiwa umeme wa kuwasha pampu hakuna...mara sijui kuna bomba limepasuka..mara hili na lile...Kiswahili kireeeeefu utafikiri wanatongoza mwanamwali"

Makuuuubwa! Tena madogo yana nafuu! Nikaona isiwe taabu, "Jamani ndo changamoto za maisha hizi ili siku zingine tuwe makini kwenye kuchagua viongozi!"

"Hapo sasa unaongea...wazungu wanasema nau yua tokinngi...Sasa kila kitu kwenye maisha hapa Bongo ni anasa..kutembelea gari binafsi anasa...kupanda daladala anasa...kutumia umeme anasa...kununua mafuta ya taa anasa...kunywa maji ya chupa anasa lakini kuchemsha maji ndo anasa mara mia..maana maji adimu...umeme ama mafuta ya kuchemshia nayo adimu!" Jamaangu anazungumza kwa hisia kweli utadhani anatoa hotuba huko Somalia.

Nikauliza, "Sasa kama kila kitu anasa maisha yetu yatakwendaje?" Kabla hawajanijibu nikakumbuka jambo nikaona niunganishe mumo humo. "Enhee! Aisee hivi maduka maduka haya ya elektroniki wamehamishia wapi siku hizi?"

Mmoja akadakia, "Vipi kaka unataka kununua nini?"

Nikamjibu, "Bwana weee...si unaona umeme ulivyo anasa? Nataka ninunue karedio kadooogo ka bendi mbili walau niwe nasikiliza mambo yanavyokwenda maana kwa muda mrefu mie kupata habari imekuwa anasa kisa umeme. Unajua nataka niwe na karedio kangu ili ikifika mwisho wa mwezi hata kama hakuna umeme niweze kumsikiliza mwenye nchi si unajua anatowaga hotuba...nataka nisikie anasemaje juu ya haya matatizo".

Wote wakaangua kicheko cha kebehi...nikakasirika kweli lakini kwa kuwa nawafahamu vema nikaamua kuwavumilia tu. "Nielekezeni basi washikaji zangu."

Mmoja akadakia, "Ha ha ha haaaa mwananchi wewe ha ha ha ha haaa! Kweli nimeamini kwako kila kitu kimekuwa anasa kwako yaani hata huna habari kabisaaaa?"

"Habari gani mazee?"

Mwingine akadakia haraka, "Ha ha ha ha haaaa! Ngoja na mie nicheke kwanza. Kumbe hujui? Sasa huko Daslamu umehamia Majoe ama Mkuranga? Kwa taarifa yako hata ile hotuba ya mwisho wa mwezi nayo siku hizi imekuwa anasa!"

"Ha ha haaaa haipo tena!" Mwenzake kanijibu.

Duuuh! Kweli nimeamini kila kitu anasa siku hizi.

Porojo la leo: Taifa la kusikilizia!

2011-08-10T23:11:00.001+03:00

BASI nipo zangu shambani toka asubuhi kweli. Yaani nimejilawa kabla hata jogoo hajaanza kuruka bonanza. Nikachukua baskeli yangu ya Gazebo kungali na kijigiza huyooo hadi shambani. Si unajua tena wenyewe wale wenye akili zao walishasema Siasa ni Kilimo. Kama ulikuwa hujui ndo nikufahamishe na hilo Azimio la Iringa. Hakya kweli kuna vumbi wala usipime.

Nikusalimie kwanza ndugu yangu. Asalaam aleykum! Nijibu basi jamani si unajua tena huu mwezi wa toba hakuna kuharibiana swaumu wala nini? Huu mwezi ni haki bin haki nakwambia vile.

Najua utakuwa unajiuliza sana kwa nini sionekani kwenye zile foleni zile za wababe wetu wa kiwese. Ngoja nikwambie...... "Ngriiiiiii......ngriiiiiiii.......ngriiiiiii......" Heee! Nani tena huyu ananipigia simu asubuhi asubuhi? Isije ikawa anakumbushia deni lake walahi vile ataniharibia siku yangu. Ohoooo.....!!! Kumbe ni swahiba wangu....ngoja nimsikilize kwanza kisha ntarudi kukupa mchapo kwa nini sionekani.

"Halooo!" Naanza kwa mbwembwe zangu kama kawaida. Nisipopiga haloo ya kizungu watajuaje kama nishawahi kuishi nchi za nje?

"Mwananchi weye upooooo?" Jamaa angu kaanza kwa sauti kuuuubwa utadhani anaongoza gwaride la mgambo. Wala simjibu maana huwa ananivunja mbavu kweli akiongea kwenye simu hadi huwa nacheka. Halafu ngoja nikwambie, nisicheke....akinisikia nacheka mwanangu mwenyewe anakuja juu ka' moto wa kifuu. Watu wengine nao!

Anaendelea kuchonga kama watangazaji wa redio mawingu. "Ndugu yangu...mwananchi wewe mbona umeadimikaaaaaa? Maalimu wangu kila siku mwenzio macho kodoooo kwenye tivii nikuone unavyohangaika na kidumu chako cha mafuta! Mbona sikuoooooni yakheeeee?" Huyu naye! Ndo maswali gani ya kuanza kuulizana hayo? Na bora sipo huko Daa kwenye kulikojaa visa na mikasa. Maana mwenzangu furaha yake anione navohangaika na vidumu ili anije kunicheza shere! Hana lolote.

Nishasema wala sitaki kuharibu swaumu yangu. Namjibu kiungwana tu. " Ndugu yangu nimesafiri...nimekuja kijijini kwetu huku kuandaa mashamba si unajua tena mavuno tayari sasa tunaandaa mashamba kwa msimu ujao?"

Karukia maneno, " We nawe hata huchokiii? We kila siku pilika tu utadhani unaozesha mwali! Ngoja nikupe mchapo..." Kama sijawahi kukwambia ngoja nikwambie...hapo ndo napompendea huyu Mpemba wangu wala huwa haishiwi maneno na hadithi mpya. Nikaitikia ile aendelee. Naye bila ajizi wacha aubwabwaje, "Mwananchi weye bora hataa umeondoka huu mji. Mji umechafuka ghafla...mafuta imekuwa adimu kama ufalme wa mbingu."

Nikaona nidakie, "Lakini si nimesikia sirikali imetoa masaa waanze kuuza?"

"Aah wapi wewe! Nchi yenyewe hii ya taifa la kusikilizia?"

Heee! Mbona simwelewi? Nikamtwanga swali bila kumkawiza maana ukimkosea kidogo keshahamia stori nyingine we unabaki unakuna kichwa. "Mbona wanichanganya sheikh wangu? Taifa la kusikilizia ndo nini?"

"We mwananchi wa wapi weye? Ngojaa nikwambiee...humu sanaa tupu..." Nikataka kumkatisha. Akagundua. Akaniwahi, "Niache niongee leo. Usanii mtupu ule. Unataka kujua kwanini?"

Hilo sasa ndo swali. Siyo anaongea tu kama mhubiri kanisani no kweshensi. "Fafanua basi!"

"Haswaa! Hukoo sasa ndo nakokwenda. Tatizo we una haraka mno ka waogea nje! Ngojaa nikwambiee...wao wenyewe walipandisha bei...tena cheameni wao yule yule...kisha wakakutana Idodomya kwenye chama chao.....cheameni yule yule mara mafuta yashushwe bei! Huoni sanaa tupu hapo?"

Huyu nikimwendekeza leo anaweza niharibia swaumu bure maana sichelewi kukasirika. "Sasa taifa la kusikilizia linakujaje hapo? Si wametimiza wajibu wao?"

"Unaniudhi hapo hapo mwanachi weye maana mgumu kuelewa na mwepesi kusahau. Wale walipandisha bei kisha wakawa wanasikilizia mtasemaje! Walipoona lawama sana wakashusha. Unaona na wauza mafuta nao? Nao wakayaficha mafuta wakisikilizia bei ipande tena. Serikali ikasikilizia kidogo kisha ikatema mkwara."

"Ha ha ha ha ha haaaaaaaaaaa!" Nikaona nicheke tu.

"We cheka tu kama umepewa ukuu wa wilaya. Ila nyie magwanda nanyi wale wale tu! Mnapenda sana kusikilizia!"

Nikaona atazowea vibaya. Nikadakia, "Sisi hatusikilizii wewe! Si umeona mwenyewe Arusha tumewapiga chini wale vimeo?"

"Ila mmejitahidi sana ingawa mliwasikilizia kwanza."

Hapo nikaona tunakwenda sawa. Nikachangia, "Siyo ninyi yakhee! Mara siku tisini...mara wajiondoe wenyewe! Mara sijui wajipime! Mambo gani hayo?"

Kanijibu haraka, "Si unajua tunawasikilizia kwanza. Yule mwengine kasikilizia akaona asepe zake akalime tumbaku tu. Ila huyu adui yake Goliathi huyu naye sijui imeishiaje. Ushasikia chochote hivi karibuni?"

Ananitafuta maneno tu huyu. Eniwei wacha nimjibu, "Tuliambiwa siku kumi anachunguzwa. Zinakaribia ishirini sasa kimyaaaa!"

Heee! Mpemba kadakia, "Wanasikilizia hao tusahau. Si unaona tunanogewa na kiwese na wajanja wa UDA hata hatuna taimu tena na mzee wa kulobi wazee wa mjengoni!"

"Sasa ndugu yangu lini nasi tutapata maendeleo ya kweli?" Nikajikuta namwuliza swali.

"Bado tunasikilizia bwana! Kwanza kuna jambo nataka tuzungumze ukirudi wala si la kuongea kwenye simu. Niambie lini warudi hapa jijini? Najua umekimbia hizi shida."

"Nasikilizia kwanza!" Nikamjibu.

Basi ile kumjibu tu akakata zake simu. Huyu naye! Basi ndugu yangu ndo hivyo tena ngoja tuendelee kusikilizia lini wenye nchi wataamua kufanya maamuzi sahihi wakati wa kuwaajiri wasimamia nchi!

Miaka 50 taifa haliwezi kuwa changa

2011-08-09T17:28:00.001+03:00

JUMAMOSI ya Disemba 9, 1961 ilikuwa siku ya kipekee sana katika sehemu ya eneo ambalo leo linaitwa Tanzania. Mimi niliyezaliwa miaka mingi baada ya tarehe hiyo ninaweza nisielewe kiundani namna wakazi wa eneo hili lililopata kuitwa Tanganyika walivyojawa na furaha. Naweza kuhisi tu pengine walikuwa katika hali fulani.

Lakini pale Julai 9 mwaka huu nilipowatazama wananchi wa Sudani Kusini naweza sasa kukadiria hisia walizokuwa nazo wakazi hawa wa Tanganyika. Furaha ya uhuru, ni furaha kubwa sana kwa mwananchi. Mwananchi anaelewa sasa anakwenda kwenye jamhuri itakayompa uhuru wa mawazo, uhuru wa kupata habari, uhuru wa kufanya maamuzi, uhuru wa kutembea kutoka pahala pamoja hadi pengine.

Uhuru. Uhuru una maana gani? Niliwahi kuandika kuwa uhuru una maana gani kwangu. Gonga hapa kuisoma makala hiyo. Leo sikusudii kuandika juu ya kile nilichopata kukiandika, ingawa ninachokiandika leo kinashabihiana kwa kiasi kikubwa na kile nilichopata kukiandika kabla.

Ukipiga mahesabu, unagundua kuwa mwaka huu, nchi hii (ambayo haipo hata hivyo, hili litajadiliwa katika makala yangu itakayokuja baadaye) inatimiza miaka 50 ya uhuru. Sehemu kubwa zaidi ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, iitwayo Tanganyika (wenyewe hawalitaki hili jina, wanataka tuite Tanzania Bara) inatimiza miaka 50 ikiwa huru kutoka kwa wakoloni wa Uingereza. Kwa kuwa hii ni sehemu kubwa sana ya Jamhuri, haidhuru kusema kuwa Tanzania nzima inatimiza miaka 50, kwa kuwa Tanzania yote ina umri wa miaka 47 sasa.

Nusu karne. Miongo mitano. Si umri wa kuubeza, la hasha. Binadamu mwenye umri huo, kwa sheria ya sasa, ana miaka kumi tu kabla ya kustaafu kwake. Lakini ni umri ambao tayari mwanadamu amekwisha jukuu. Ni umri mrefu sana.

Huu ni umri pungufu miaka 4 kutoka Ghana, miaka 12 kutoka China na Indonesia, na miaka 14 kutoka India. Si hoja. Lakini umri huu ni mkubwa kuliko umri wa Rwanda, Kenya, Singapore, Yemen, Falme za Kiarabu, Czech na nyingine nyingi ukijumlisha na miaka 50 zaidi ya umri wa Sudani Kusini.

Taifa linaloadhimisha miaka 50 ya kuwa kwake huru, bado linajiona na kujiita taifa changa. Uchanga katika umri wa miaka 50 si jambo la kuchekesha hata kidogo, bali la kufedhehesha kabisa. Miaka 50 taifa likiwa huru bado ni masikini wa kutupwa.

Kujiita taifa changa imekuwa kisingizio cha viongozi na wanannchi kwa ujumla miaka nenda miaka rudi. Huwa napenda kusema mara nyingi, sisi Watanzania ni mafundi hodari wa kutafuta visingizio vya kwa nini tumeshindwa kufanya jambo fulani. Kujiita taifa changa ni kisingizio mojawapo cha kuhalalisha umasikini wa taifa hili.

Ukijaribu kutazama kwa makini, utaona kuwa sehemu kubwa sana ya mataifa ya ulimwengu huu yamepata uhuru wake katika karne ya 20, sisi tukiwa mmojawao. Na katika mataifa hayo, sehemu yake kubwa yamepata uhuru katika nusu ya pili ya karne hiyo, ama tuseme baada ya vita kuu ya pili ya dunia. Lakini sisi ni masikini zaidi pamoja na fursa nyingi nyingi tulizo nazo.

Wenzetu bado wanajiita wachanga? La hasha! Mimi nitakuwa mtu wa mwisho kuamini kuwa Tanzania ni taifa changa. Nirekebishe kauli, sitokuwa mtu wa mwisho, bali sitoamini kamwe, kuwa taifa letu ni taifa changa.

Kwa kisingizio hiki cha uchanga kama namna bora ya kuhalalisha umasikini wetu bandia (ni umasikini bandia kwa kuwa tuna utajiri wa rasilimali), hata baada ya miaka 100, 150, 200 na kadhalika, bado watu watasema ni taifa changa.

Wataendelea (wao, siyo mimi) kuita taifa changa kwa kuwa rasilimali za nchi hii zitaendelea kutumiwa na wajanja wachache kwa manufaa yao wao na familia zao, na washirika wao. Nchi ambayo ukubwa wake kijografia ni karibu mara 36 ya ukubwa wa nchi ya Rwanda, imeshindwa kuendesha shirika lake la ndege. Nchi ambayo ilipokuwa ina umri wa miaka 12 (haijabalehe kama angekuwa ni binadamu) ilikuwa na ndege za umma 11, lakini inapofikia umri wa miaka 50, haina ndege hata moja inayoruka angani. Tunasema (wanasema wao) taifa ni changa. Ila Rwanda waliopigana vita kwa miongo mitatu, leo wanachapa mwendo kwenda mbele wakati sisi tunajirudisha nyuma (lugha nzuri, wenzetu wanaturudisha nyuma).

Taifa ambalo ni la tatu (wengine wanadai ni la pili) barani Afrika kwa kuwa na dhahabu nyingi, wananchi wake hawanufaishwi na dhahabu hiyo zaidi ya kuathiriwa na kemikali zinazotoka migodini kule North Mara na kwingineko. Wananchi wanaachiwa mashimo huku utajiri ukienda kuwanufaisha Waamerika, Wazungu, Waasia na Watanzania wajanja wachache. Taifa ambalo madini ya Tanzanite hayapatikani pengine ulimwenguni zaidi ya Tanzania. Taifa hilo ni masikini wa kutupwa, kwa kuwa ni taifa changa. Hii ni aibu.

Taifa lenye milima na mabonde inayotiririsha mito mikubwa mwaka mzima. Lenye makaa ya mawe ya kutosha. Lenye yuraniamu ya kutosha. Lenye gesi asilia ya kutosha. Lenye maeneo mengi kama Makambako, Tabora, na kwingineko kwingi kwenye upepo wa kutosha. Taifa hili bado lina tatizo kubwa sana la nishati ya umeme. Mgao wa umeme usioeleweka. Haya yote kwa kisingizio cha kuwa taifa changa. Ni fedheha.

Lazima litajiendekeza kujiita taifa changa kwa kuwa mashirika ya umma yanauzwa kwa bei chee. Jambo la kusikitisha zaidi hata hiyo bei chee hailipwi serikalini, bali kwa wajanja wachache wanaozidi kutuaminisha kuwa hili ni taifa changa hivyo si dhambi kuwa masikini huku wao akaunti zao zilizowekwa nje ya nchi zikifurika kwa mabilioni na matrilioni ya pesa, tena siyo shilingi, bali dola, yuro na paundi.

Taifa linapoadhimisha miaka 50 huku likijiita ni taifa changa haliwezi ona huruma kwa wafanyakazi wake wanaonyanyisika ndani ya ardhi yao. Wafanyakazi hawa hususani chini ya wawekezaji wataendelea kunyanyasika hadi pale taifa litakapotoka usingizini na kung’amua kuwa wala si taifa changa bali taifa komavu kabisa. Wafanyakazi wanafanyishwa kazi ngumu, mazingira hatarishi, masaa mengi, lakini ujira wao haulingani na hayo yote, na wala haulingani na kiwango cha uzalishaji wanachokifanya. Serikali yao inakosa ujasiri kwa kuwalinda na kuwatetea wananchi wake, kwa kuwa ni serikali ya taifa changa!

Taifa linalojihesabu kuwa bado ni changa baada ya miaka 50 ya uhuru linaona fahari kujisifia kuwa chini ya utawala wa chama kile kile. Chama kimoja kinapotawala miaka 50 hatuwezi kutegemea jambo jipya. Chama kilicholewa madaraka hakiwezi tena kujali maslahi ya wakulima na wafanyakazi. Kitawakumbatia matajiri ili wakiwezeshe kizidi kubaki madarakani kikiwa kimepoteza mwelekeo wake wa awali lakini kikiwa na ujasiri wa kuimba ngonjera kuwa taifa lingali changa.

Mwalimu Nyerere katika kitabu chake ‘Uongozi wetu na hatma ya Tanzania’ aliandika, “Ubovu wa uongozi ndani ya CCM ndio uliofanya
nikapendekeza tuanzishe mfumo wa vyama vingi. Nilitumaini kuwa tunaweza kupata chama kingine kizuri ambacho kingeweza kuiongoza nchi yetu badala CCM au ambacho kingekilazimisha Chama Cha Mapinduzi kusafisha uongozi wake”.

Taifa linapaswa kuamka. Kuamka kutoka katika usingizi wa pono. Mwalimu wangu mmoja alipata kuniambia, “Huwezi juwa kuwa umelala hadi utakapoamka”. Nachelea kusema, taifa limelala, viongozi ndiyo wapo katika usingizi wa pono, kwa mantiki hiyo wanaota kuwa taifa hili ni changa.

Kwa kuwa wanaota kuwa taifa bado ni changa, njia wanayoitumia kujibu hoja ni ile ile ambayo Mwalimu Nyerere aliiona mwa 1994 alipoandika kitabu chake cha Uongozi wetu na hatma ya Tanzania. Mwalimu aliandika, “Viongozi wetu hivi sasa wanaogopa kutumia nguvu za hoja ili kutoa maamuzi muhimu. Kwa sasa wanatumia hila zaidi kuliko hoja; vitisho kwao ni mbinu rahisi zaidi kuliko adha ya kutumia akili na kupata hoja safi ya kumjibu mpinzani katika mjadala. Viongozi hawa wakipewa nafasi watatumia hoja ya nguvu tu; na hawatakuwa na haja ya kutumia akili. Kichini chini baadhi yao tayari wameanza kutumia hoja ya vitisho. Na kama tukiacha utamaduni wa woga ukazagaa tutakuwa tunakaribisha udikteta”.

Miaka 50 kwa kuwa taifa linajiona changa, wabunge wanatishwa kwa kutolewa nje wanapotoa kauli zisizowapendeza watawala. Wafanyakazi wanatishwa ili wasidai haki zao za msingi. Wanafunzi wanapigwa mabomu ya machozi na virungu ili wasipaze sauti zao kudai haki zao za msingi. Wananchi wanauawa wanapoandamana kutetea maslahi ya taifa. Haya yanafanywa kwa kisingizio cha kulilinda taifa changa.
Mwaka 2008 wakati tunaadhimisha miaka 47, niliwahi kuuliza, “Miaka 47: Bado nchi ni changa?” Leo tunapoelekea kuadhimisha miaka 50, ninathubutu kusema nchi wala si changa. Kamwe nchi haiwezi kuwa changa katika umri wa miaka 50 ya kuwa kwake huru. Wachache wanatumia msamiati wa uchanga kama kisingizio cha kuhalalisha umasikini wa nchi hii.

Mara nyingi nimekuwa nikisema, Mungu hakuitaka Tanzania iwe masikini. Akatujaalia madini chungumbovu ambayo Rwanda na Kenya hawana. Akatujaalia eneo kubwa sana karibu mara tatu ya ukubwa wa Shirikisho la Ujerumani. Eneo lenye rutuba na utajiri wa maliasili kuliko nchi nyingi sana ulimwenguni. Mvua ya kutosha ambayo Misri wafanisi katika kilimo hawana. Tuna ukanda mkubwa sana wa pwani ambao makumi ya nchi duniani hayana. Maziwa tele. Vingi kweli kweli. Tuna kila kitu Tanzania.

Tuna kila kitu, kasoro viwili tu. Siasa safi na uongozi bora!

Kwa sababu hiyo ya kukosa siasa safi na uongozi bora, tunaimbishwa kuwa nchi ingali changa.

Ninakataa!

Nchi hii haiwezi kuendelea kuwa changa katika miaka 50 ya kujitawala kwake!

Porojo la leo: “Toka nje!”

2011-07-29T23:23:00.001+03:00

“NINAYE baba yangu…asiyeshindwa kitu…mwamba imara…asiyeshindwa kamwe….!” Simu yangu ya mkononi inaita. Unajua raha ya hizi simu za siku hizi ni pale mtu anapokupigia. Si unajua tena Mchina na mambo yake…simu ina sabuwufa inapiga muziki…unadunda kweli kama tupo disko thyeta…Mchina ana mambo kweli kweli asikwambie mtu.

Basi ngoja nikupe mchapo juu ya hii simu yangu. Kijana wangu ameniwekea memori kadi halafu kanijazia nyimbo nzuri mweh…mweh…mweeh.! Halafu kijana wangu ana madoido kweli. Kaniwekea wimbo huo mzuri sana wa dini. Kila mtu akinipigia huwa nachelewa kupokea ili niusikilize wimbo weee…kwenye simu yangu inayodunda muziki kweli kweli.

Nilipoona nimeridhika nikapokea simu. Halafu unamjua aliyenipigia ni nani? Kuna jamaangu mmoja ananidai hela nyingi kweli nimekopa juzi juzi tu hapa ninunulie jenereta maana biashara ya aisikirimu inadoda kweli maana huyu Scorpion-leja ametudhamiria kweli mwaka huu! Nikawa na wasiwasi kweli isije kuwa jamaa ameamua kudai deni lake maana tulikubaliana mwisho wa mwezi. Mwisho wa mwezi wenyewe ushafika…nilitarajia kutakuwa na nyongeza ya kamshahara kangu yenye akili. Nyongeza yenyewe si nyongeza taabu tupu…walahi mie nawaambia tisheti, kofia, wali na lifti za kwenye maroli kwenda mikutanoni vimetuponza kweli!

Masikini ya Mungu kumbe jamaangu hana hata wazo la deni lake… “Mwananchi wewe hujambo?” Fasta fasta kama nimefumaniwa (ila siwezi kufumaniwa kwani huwa sili vya watu!) nikamjibu, “Sijambo maalim wangu…salamaaa?”

“Salama sheikh! Maandalizi ya Mwezi Mtukufu yakoje?”

“Kheri tupu!”

“Kusudi la kukupigia simu ustaadh wangu nataka tu kujua kama waangalia mambo ya mjengoni?”

Heee! Huyu naye! Sjui kashikwa na nini siku hizi maana anapenda sana kutazama mambo yanavyokwenda mjengoni. Na ndiyo sababu akanishawishi ile mbaya ninunue tukutuku la umeme baada ya kuona msukuma wa watu hata haeleweki na kampuni yake ya usambazaji wa giza. Makubwaaa!

“Naangalia sana sheikh wangu! Mjengo si mjengo siku hizi maana kila mtu anaucheza mdumange na liperenge wengine hadi wagongewe kengele! Wengine wamekuwa waimba mipasho tu!”

“Una maneno mwananchi wewe! Lini nawe utaingia mjengoni? Maana kazi kukosoa wenzako tu…tena ukiwa wewe wallah ya Awwal namwomba Allah asiubadilishe msimamo wako!”

Huyu naye! Nani kamwambia mie nautaka? Mie kazi yangu ni kuwa mwananchi wa kawaida tu ze komoni mani ili niwe huru zaidi. Maana huko nako ni utumwa tu wakati mwingine. Nani unadhani anapenda kuzungumza wanayotaka kuyasikia? Mmh! Ngoja nikwambie sasa, achana na huyo rafiki yangu wa Mwanakwerekwe Kwa Mtumwa Jeni maana hana dogo…bora yule wa Mchambawima ama Kibandamaiti…hawa wapole kidogo huwezi kuwalinganisha na yule wa Kizimkazi.

Siku hizi kutolewa nje ya hausi ni jambo la kawaida sana. We waudhi tu wenyewe wenye nacho utakiona cha mtema kuni kama walichokiona Tobo, Mwenye kuwachunga kondoo wa Bwana na mwenzao Mungu Bariki. Nakwambia mwaka huu watu watanywea maji kwenye makarai.

Unajua kwa nini kuna swaga la “toka nje”?…wenzetu wanataka kila mtu awe anasema… “Naunga mkono hoja mia kwa mia…lakini jimboni kwangu kuna matatizo sana…mheshimiwa unayeheshimika yaani huko jimboni kama mwaka huu hamnisikilizi Mungu na Mtume miye nakwambieni mwakani wala siungi mkono hoja!” Sasa kina Mungu Bariki hawana hizo wanaona haukamu.

Hivi unaweza amini kuwa muda wote huo nimezama mawazoni kumbe jamaangu bado yupo onlaini? Ile kushituka ikanibidi kumjibu… “Yakhe! Mie siyataki mambo ya mule!”

Kama aliyekuwa akinisubiri kwa hamu kuongea wacha akurupuke kujibu, “Basi maalim wangu hilo ndo lanishangaza…eti mtu anaunga mkono mia kwa mia kisha azungumza weeeee kukandia wenzake!”

“Ye’ ndo wa kupimwa akili huyo!” Nikadakia kujibu maana kuna mambo yanifanya nihisi nimesingiziwa uzalendo… Heeh! Mara simu yangu ikazima kwa kuishiwa chaji.

Hapa nikaanza kujiuliza mwenyewe…sijui nitaweza kujijibu? Hivi kwani mtu haruhusiwi kujitungia mtihani kisha akajisahihishia mwenyewe?

Mezea basi! Ukiropoka tu nakutoa nje!

Porojo la leo: Mambo yote sasa Igunga

2011-07-26T11:34:00.001+03:00

Katuni kwa hisani ya Abdul Kingo.

“LA MGAMBO likiliaaaaaa…….????” Mara naisikia mbiu inapigwa. Nami na kiherehere changu wala sijicheleweshi kujibu…maana ninayo hamu ile mbaya kufahamu dhumuni la hilo la mgambo. Basi fasta fasta kama naogea nje….wacha nijishongondoe kujibu.

“Kuna jamboooooo……..!!!”

Baada ya kujibu nikatulia zangu nisikie mbiu hiyo ya mgambo inasemani. Nilipoona inachelewa kusema wacha hofu inijae. Nikaanza jiuliza so meni kweshensi nini jamani kimejiri?

Mara naisikia sauti nyuma yangu. Hivi ni nani huyu? Sauti kama naifahamu sana vile. Wala sikutaka kugeuka nyuma kumtazama. Nikawa najaribu kuvuta taswira. Nikaona wacha niisikilize kwanza sauti yenyewe maana ilikuwa inaongea kwa nguvu kweli kama mzungumzaji kala kitunguu swaumu.

“Mama tangaza basi watu twende tukatwae kiti chetu chapchapu!” Nishamfahamu huyo. Hata simtaji.

Akajibiwa haraka, “Wewe usiwe mzito kama kabwela wewe! Bado hatujatangaza!” Kijana wa watu akatulia zake tuli maana mama ni mkali kweli kweli.

Uwike usiwike, kutakucha tu! Alaaah kumbe? Ulikuwa hujui kwani? Ati nini? Mawe! Makubwaaaaaa!

“Mwananchi wewe vipi mbona wabong’aa bong’aa kama umeme wa Tanesko?” Huyu naye! Sijui hata katokea wapi na koba lake kuuuuubwa utadhani kabeba mambo ya maana kweli kumbe chaja za simu na pasi….kazi kuvizia nyumba za watu zenye umeme ili aweze kupiga pasi nguo zake. Nikaona hata nisijibizane naye maana watu wakishakuwa na stresi za maisha yao hawachelewi kutaka kuzimalizia kwa wenzao.

Lakini kabla sijafanikiwa kumkimbia…wacha anivae kwa maneno. Maana anaongea kweli utafikiri Kimlima wa ile redio ya mawingu. Wacha aifungulie bakuli lake la maneno.

“Unataka kunikimbia nini sasa? Mwananchi wewe unajifanya mjanja sana siku hizi. Tangu mumfitini mwenzenu hadi katoswa kwenye meli ya Mv Revolusheni mnajidai sana…tena nasikia bado mnamwandama mfugaji wetu Leigwanan na mzee wa masheria vijithumni eti nao watoswe baharini. Mbona mnakuwa hivyo lakini?”

Nikaona nisikurupuke kumjibu…maana anavyoyashusha maneno utadhani kameza cd ya Jahazi Asilia Modern Taarab. Mtu kama huyu unadhani ningemjibuje? Nikamtumbulia tu mimacho yako mithili ya fundi saa anayetafuta mshale wa sekunde!

Jamaa wacha aendelee….yaani yeye na Kimlima ni kopiraiti kabisa. Sijui hata anafikiria kwa kutumia nini. Hebu yasikilize maneno yake, “Nyie magwanda hakuna kitu nyie…kazi kuyasema magamba kila siku…ya kwenu wala hamyaoni. Mbona sikusikii ukisema kuhusu Arusha na mambo yenu yasiyoeleweka. Mbona husemi sasa?” Ikanibidi kutafakari kidogo…kwani Arusha kimetokea nini? Alaah! Ile ishu ya madiwani kumbe! Huyu naye? Kama katumwa vile.

Nikaona nisimdekeze kama wanavyodekezwa mafisadi. Nikafanya maamuzi magumu ghafla bin vuu! “Kwenda zako wewe…magamba magamba….mtayavua sana lakini sumu ni ile ile. Kwanza huoni haya abiria ndani ya meli moja kila siku wanalumbana. Abiria gani wanatumia viungo vya chakula cha mchana ili kupigia kisiri siri chakula cha jioni…halafu limebumbuluka wanaanza kuruka kimanga?”

Kabla hajafanikiwa kujibu…nikampa na jingine, “Ni weweeee! Huoni hata aibu kuongoza Jamhuri ya Giza? Hayo yote yanatokana na kile alichokisema Leigwanan…maamuzi…maamuzi mazito. Majina ya walafi si mnayo? Majina ya wazee wa mapouda si mnayo? Mnashindwa nini kuchukua hatua? Maamuzi…maamuzi…maamuzi izi veri difikati! Chezea nini wewe?”

Jamaa naona kafleti. Akaja na hoja nyingine. “Sasa mwananchi wewe, tuache utani basi….” Heee! Kumbe anafikiri nafanya utani…aende zake kule na kuponzwa kwake na kanga, tisheti, kofia, wali na lifti za kwenye malori makuu kuu kwenda kwenye mikutano ya iyeleleee! Akaendelea, “Inakuwaje kuhusu Igunga?”

“Inahuu?” Nikamtazama kwanza alivyolegea utadhani kalewa kachasu. “Tuachie tunaojua wananchi wanataka nini tukakitwae kiti chetu. Ama hukumsikia mzito alivyoacha ukabwela na kumwambia maza mjengo?”

Naona jamaa anazidi kukorogeka utadhani rangi ya bluu na manjano zinachanganywa ili kuleta kijani. Kwanza kijani rangi yenye kuleta sana shida hapa Ripabliki ovu Giza. Haina mvuto tena….ukubali ama ukatae!

“Kwa hiyo mwananchi wewe inakuwaje?”

“Tunafanya maamuzi magumu wewe! Mambo yote sasa ni Igunga!”

Kumekucha!

Porojo la leo: Jamhuri ya Giza

2011-07-23T00:42:00.001+03:00

“NDUGU zangu wanajamhuri…..” Hotuba nd’o ishaanza hivyo. Mie nilikuwa nadhani bado kidogo pengine zinaanza mbwembwe tu halafu ndo spichi ya mheshimiwa sana mwenye kigoda ianze. Hata hivyo nimechelewa sana kufika mkutanoni kutokana na ishu mbili tatu hapa mjini. Si mnajua tena maisha ni mkusanyiko wa pilika na maamuzi magumu sana. Tena nimekumbuka kuna jamaa angu mmoja yeye na maamuzi magumu ni chui na paka.

Tuyaache hayo! Hatujasalimiana wananchi wenzangu. Poleni na giza…..! Najua wengi mshaanza kuizowea hii salamu yetu mpya. Si mnajua kila awamu ya maisha ina salamu zake? Ha ha ha haaaaa wacheni basi kupritendi kuwa mshasahu. Sisi tuliobugia Uvinza nyingi sana tuna kumbuka wakati ule wa kumng’oa mkoloni tulikuwa na salamu yetu kila tukikutana. Mnaikumbuka? Najua wengi wenu hapa kijiweni mmezaliwa enzi za leiza fea….basi ngoja niwamegee kidogo wanangu nyie wa leiza fea na doti komu. Enzi zile salamu ilikuwa…..Uhuru! nawe unaitikia vivyo hivyo. Unajua kwa nini salamu ilikuwa ni ile? Usitake kuniambia mwalimu wako wa Historia kwenye shule ya kata hakukufundisha. Ngoja mie nikumwagie lekcha ya bure maana siku hizi walimu wanagoma….wanafunzi wanagoma…masekretari wao hawagomi ila wanaandika barua ili kuzigomesha pesa za umma….shaabash!….nimtange vitana!

Unaona sasa! Hadi n’shasahu nilikuwa nazungumzia kitu gani…..unajua tena mwanakwetu kuna mambo hii inji yanaleta stresi ile mbaya hadi mtu unajikuta una umri wa leiza fea lakini mtu akikutazama anaweza dhania una umri wa Arusha deklaresheni kumbe masikini ya Mungu ni mastresi ya maisha tu.

Hivi tulikuwa tunaongea nini vile? Tukumbushane basi jamani? Si mnajua sie watu wengine tukishameza dawa za mafua lazima tuuchape usingizi hata iwe mjengoni? Sasa wewe unadhani ukishauchapa usingizi kwenye ulingo wa maamuzi magumu unaweza kuwa na kumbukumbu nzuri? Enhee, niambie basi ng’waniwane maana kuna watu wengine sijui wakoje hawa! Ahaa…..nshakumbuka…..nilikuwa nawasimulia hotuba ya kwenye mkutano wa Jamhuri ya Giza…..basi ngoja niwaambie….hivi nimewasimulia kuwa nimechelewa kufika eneo la mkutano? Kama sikuwasimulia lazima ntakuwa nilisahau tu maana kichwa kimoja mipango milioni 50 kila idara yake!

“Ndugu wana jamhuri ya Giza….” Hotuba ikawa inaendelea….mie macho yangu yakawa kwa braza mmoja ambaye mfuko wake wa sarawili umetuna utadhani kaweka mawe ama maembe. Ile kutazama kwa makini kumbe ni chaja ya simu. Ha ha ha haaaaaaa….!!! Ina maana watu wanatembe na chaja za simu mifukoni wanavizia mahali kokote wakikutana na umeme unawaka wazichaji simu zao. Wakati namkodolea macho huyo braza….kama mtu anayeyasoma mawazo yangu akanisogelea kidogo. Wacha nipatwe na hofu….nikajua anakuja kunitwanga konde zito kwa kumshangaa. Jamaa akaja kwa tabasamu la bashasha…. “Naona bro unashangaa mie kutembea na chaja ya kimeo changu….basi kwa taarifa yako usione madada na makaka wanatembea na mikoba mikubwa siku hizi…..usidhani wanabeba laptop wale! Hakuna cha laptop wala nini! Kwa taarifa yako kama ulikuwa hujui…wenzako wanatembea na pasi ya kunyooshea nguo. Mahali popote akikuta umeme unawaka basi anaomba farafha kidogo ili anyooshe nguo zake…”

Kabla huyo braza hajamaliza kueleza dada mmoja akayavamia maongezi. Nikatamani kuwatimua maana waaniharibia konsentresheni ya hotuba ya mkuu pale mbele. Yule dada wala hata hajakaribishwa….akaanza kuongea… “Kwanza nyie kina kaka….ili kutuepushia hii adha…mi nashauri mama utumishi aache ghasia zake sasa….aturuhusu tu maduu tuwe tunapiga jinsi na vitopu makazini kuepukana na hizi adhabu za kutembea na pasi kwenye hendibegi zetu”.

Hilo nalo neno! Nikawaza….aisee! Kumbe wakiruhusiwa kuvaa kama anavyosema dada huyu na sie kina kaka tukaruhusiwa kuvaa pensi, jinsi na tisheti itakuwa baabkubwa sana!

“Halafu kingine….” Yule dada akaendelea kuchonga “Sasa hivi tutengenezewe kompyuta zinazotumia mafuta ya taa….mbona imewezekana kutengeneza friji za mafuta ya taa kwa nini washindwe na kompyuta?” Hivi kumbe! Mwe mwee mweeeh! Nikashangaa kwa Kinyakyusa kabisa.

Kumbe hotuba ilikuwa inaendelea nami nikawa nimenogewa na maongezi hata nisiisikie. Mara nasikia maneno yanyozivuta hisia zangu kutoka kwenye spichi ile, “Tatizo la giza kwenye jamhuri yentu linatokana na mvua kutonyesha…halafu mnapaswa mjuwe sisi siyo mvua tukajaze maji kule kwenye dimbwi la umeme….halafu hata mvua ikinyesha kule huwa kunajaa sana maji hadi mitambo inazdiwa inashindwa kufanya kazi….halafu maji yakiwa wastani huwa kuna tatizo jingine mtambo wa gesi huwa unaharibika….halafu mtambo ukishapona maharamia wa Kisomali huwa wanakuwa wameteka meli ya mafuta kwa hiyo mafuta hayaji ili kurun mashine zetu….hata mafuta yakifika salama transfoma huwa zinaungua….transfoma zikishapona unakuwa msimu mwingine hakuna mvua…….”

Hotuba inaendelea, “Kwa hiyo wanajamhuri ya Giza wenzangu….hii ishu ya identite yetu ni ya kudumu kutokana na seko ya maproblemu….kuweni wapole tu….kwanza inawapunguzia gharama si mnajua tena wengi hawana uwezo wa kulipia bili.”

Hilo nalo neno!

Porojo la leo: Kidumu chama cha.....chaaa.....kidumu...!!!

2011-07-17T23:34:00.000+03:00

"UNAJUA Mwananchi Wewe una makusudi sana wewe!" Hee! Makubwaa, yeshakuwa hayo? Yanilazimu kubaki kimya maana leo nimefika kijiweni nashambuliwa sana na maneno utadhani natupiwa makopo matupu.

"Nimefanyani wachizeni?" Jamaa mmoja mwenye kimo cha wastani kapiga zake miwani kanitazama kwa hasira. "Unajifanya hujui ulichokifanya weye?" Si yeye azungumzaye, bali ni dada mmoja kasuka nywele za Kimasai halafu kavaa fulana yenye bendera ya Tanzania. Pembeni yake kuna njemba mmoja lenye asili ya Musoma....njema inanitolea macho utadhani inatafuta mshale wa sekunde.

"Duuuh! Mmmmh!" Nasikia mguno. Kumbe ni jamaa yule mwenye rasta yule na bilauri yake ya mvinyo mkononi. Si unajua watakatifu na mvinyo! Pembeni yake yupo mtani shemeji yangu ana hasira utadhani kalewa ulanzi. Napata wakati mgumu kweli kuzitazama sura za hawa jamaa. Maana kuna dada mmoja mwaminifu sana kama jina lake kanitolea tu macho kuonesha leo hapendwi mtu!

"Tuambie ulipotelea wapi?" Swali toka kwa yule dada mwenye subira sana. Ningali nikitafakari jibu la kumpa mara namwona baba Pau naye wangu wangu kweli ananikunjia sura.

"Wajameni nisameheni wala sikuwaaga. Nilipata kazi maalumu kwa hiyo nikawa Vasco da Gama wa tatu. Wa kwanza na wa pili bila shaka mnawajua."

Yule jamaa mrefu hivi mvaa miwani bingwa wa kutambua akanivaa kwa swali, "Mwananchi wewe, ndo hata kuaga? Haya sasa tujuvye umekuja na yepi mapya? Maana wewe nawe una vimbwanga kama magamba."

Papo hapo nikapata cha kuongea. Maana si unajua sijaja kijiweni siku nyingi hivyo hata sijajua nianze na lipi. "Tena umenikumbusha ngoja niwapeni mchapo."

"Isije ikawa ni porojo zako za umeme sijui nini vile sie tushazichoka. Maana umeme umekuwa umimi. Umeme gani unakatika kutwa nzima na usiku kucha...mie nilishausahau hata rangi yake." Anazungumza yule aliyevaa miwani ambaye mara nyingi anaishi kwa Kagame japo akiwa Bongo hadi apande pantoni ndo afike kwake.

"Bro si unakumbuka nimepiga sana kelele hadi kwenye vitabu vya sura juu ya huu upuuzi wa Tanesko? Basi bora kabisa kama nawe umeona. Maisha si maisha. Taabu bin msoto bin songombingo chungu mbovu nakwambia".

Baba Pau kanitazama tu. Naona anatafakari Luciano ama Morgan Urithi wanasema nini. Kisha anaizungusha skafu yake yenye rangi za kihaile kama wanavyoita wenyewe. Hasiti kuzungumza, "Bob kweli kabisa Bongo imekuwa si Bongo tena. Giza kama tunaishi mapangoni...sasa hata sauti ya kwa Obama mtakuwa hamuisikii uzuri?"

Mara yule dada mwenye fulana yenye bendera ya Bongo anazungumza, "Nimekuja juzi tu hapa lakini hamu ishaniisha."

Nikaona hawa nao wanalalamika tu. Nikataka kutia neno kabla sijakatishwa na jamaa mwenye mirasta, "Duuh! Sasa ina maana hata ulabu tutakosa wa baridi kisa umeme. Bora niruke zangu Ufini."

Hawa nao! Sasa kila mtu akiichoka Bongo nani abaki?

Nikaona ishu ya umeme wataishia kutukana tu wacha niwabadilishie mada. "Hivi mnajua kwenye meli ya Mv Mapinduzi kuna abiria kajitosa majini?"

"Wacha weee! Usitutanie mwananchi wewe! Sasa si atakuwa amekufa? Ama ameliwa na papa?" Akaniuliza mzee wa madongo yule kutoka kanda maalumu Tarime.

"Aaah wapi! Stelingi huwa hafi. Kwanza kaamua kujitosa mwenyewe maana walishamwita yeye papa. Si unajua tena mapapa maisha yao majini? Ameona kina Nipe Niule wanampigia makelele utadhani yupo soko la Mwanjelwa! Ameamua kuwaachia meli yao inayokwenda mrama." Nikawaeleza.

"Enheee! Tena umetukumbusha ulivyotaja Mwanjelwa. Hivi nasikia chama kilichokuwa kinadumu zamani kimeandamana. Vipi wao hawakuambiwa habari za kiintelijensia kuwa kutakuwa na uvunjifu wa amani? Eti mtani shemeji!" Kanitwanga swali mtani wangu mlevi wa huko Nyasa.

"Lundu, wao huwa hawazuiwi. Sasa ngoja nikwambie. Ile idadi ya watu uloiona kwenye picha ni feki. Watu wamelipwa pesa ili waje waandamane. Wengine ni wanafunzi wa shule za magamba wamelazimishwa na walimu wao washiriki vinginevyo adhabu." Nikawaeleza.

"Sasa kaka," Akaanza kuongea mwenye subira mkato. Alipoona namsikiliza akaendelea, "Sasa kama watu wanalipwa na kulazimishwa, huoni kama wanajidanganya wenyewe? Ati ze endi ovu ze dei si itakula kwao?" Naona kanichanganyia na kikatoliki.

"Halafu nasikia wale fronti laini wote ndo walikuwa wapishi wa chakula kile cha jioni kilichochacha kabla hata hakijapakuliwa. Maana palikuwa na Nipe Niule.....Siksi...Heri Mwakyemango...Tofa Sendeketi...Hana Kidoor....nasikia wacha waongee utadhani wamemeza kaseti ya Franco ama Mayaula Mayoni." Akaongea yule dada mwaminifu mwenye dunia yake ndogo kabla hajakatishwa na baba Pau.

"Dada mdogo mwaminifu! Sema utadhani wamemeza tepu ya Peter Tosh" Wacha sote tuangue kicheko. Ama kweli kijiweni kwetu nilimiss mambo mengi sana.

Nikaona nami nishushe kibomu...."Basi wacha niwaambieni...hao jamaa mitume wa chakula cha jioni hawana maana kabisa....utawasikia wanasema....kidumu chama chaa....chaaa....chaaaa halafu wanapata kigugumizi maana vichwani mwao wanawaza chakula cha jioni ilhali matumboni mwao wanakiwazia chakula cha mchana kwa kuwa kishapikwa kinaonekana na wao mate yamewajaa."

"Hawana lolote hao!" Sijui nani huyo karopoka! Lakini ni kweli. Wacha nami nijifunze staili ya kigugumizi.

Kidumu chama cha....chaaa....chaaaaaa chaaa hivyo hivyo.

Kidumuuuuuuu........kidumu kijaze pipa...pipa lijaze bwawa....bwawa lilete umeme!

Thubutuuuu....!!!!!

Porojo la Jumapili: Mwisho wa dunia umeahirishwa

2011-05-22T13:46:00.001+03:00

Nawasalimuni woooote katika jina lipitalo majina yote.

Naona umeshaanza kumkonyeza mwenzako hapo...unashangazwa na salamu ya leo? Aah jamani msiwe mnakariri eti mwananchi yeye na miporojo yake kila siku sihasa sihasa...aah wapi wajameni.

Niambieni watu wangu...salamu ya leo ni mkwara tosha kuwa mwanangu mwenyewe nimeingia katika version mpya ya fikra, propaganda, uenezi na itikadi za kiroho...zidumu imani za mwananchi mimi! Basi itikieni...zidumuuuu! Nikisema yadumu mawazo mapya ambayo wala hayajavuliwa gamba kwa kuwa yenyewe hayana sumu...nanyi itikieni...yadumuuuu vizazi na vizazi...awamu na dawamu!

Najua leo hakuna wa kuniuliza nilipotelea wapi hizi ziku mbili tatu...ndiyo sikuja hapa kijiweni kabisa. Si mnajua tena kauntidauni ilikuwa inaonesha Mei 21 izi vere vere araundi ze kona...basi mie nikaamua kustiki zangu nyumbani napiga sala tu ili nami niwe kwenye shotilisti pale lango kuu la kuingia ufalme wa milele na milele.

Nikatulia zangu tuli kama maji ya mtungini nikijaribu kupiga picha maisha mapya huko peponi...nasikia huko hakuna kuzeeka hadi mtu eti ulazimike kujivua magamba ili uonekane ungali kijana. Huko nasikia ni fulu matunda na mavyakula matamu kwa kwenda mbele. Nasikia huko hakuna ugomvi...hakuna hata mgao wa umeme. Nyie acheni tu yaani huko hakuna kabisa stresi za kupanda kwa gharama za maisha...mambo ni mswano tu. Nasikia huko hakuna uchakachuaji wa kura iwe za ubunge sijui uraisi sijui maning'ing'i na kadhalika zake. Tena kubwa zaidi hakuna ubinafsi...hakuna kifo tena kwa hiyo hawa polisi waliozowea kuua ua ovyo raia itakula kwao...kwanza hata risasi huki hakuna. Yaani hakuna mitaro ya maji machafu kama hapa Dar...hakuna taabu yoyote...halafu hakuna uwongo kabisa kwa hiyo wanasiasa nao itakula kwao.

Yule mchungaji aliposema mwisho ni jana basi nikaanza kuwaonea huruma kweli wanasiasa. Hivi kwa maisha waliyozowea hawa watawala wataweza kweli kupita kwenye tundu la sindano? Siyo kwa Tundu Lissu eikeiei Tundi kama anavyosema yule mama mwenye redio mjengoni.

Basi niwapeni stori...ilipokaribia jana wacha nikumbuke kuwadai niliowakopehsa pesa zangu. Mnajua nini? Niliona haifai kwenda kwenye ufalme wa mbinguni huku kuna watu ningali nikiwadai...nikaona nitashindwa kufaidi raha za peponi...nikaonelea wacha niwadai kabisa ili niende nikiwa na roho nyeupe kama theluji. Heee! Wakazima simu zao. Watu wengine nao! Hivi hamwoni taabu kufikia mwisho wa dunia na madeni? Nilivyoona wamezima simu zao nami nikazima yangu ili wanaonidai wasinipate. Nikajua tutapigiana mahesabu huko huko. Kwanza huko pesa za nini wakati kila kitu twapata bure?

Mara jana ikafika. Mara ikaisha hakuna matetemeko wala nini! Nikaanza kujiuliza...sasa ndo inakuwaje mbona mwisho haufiki ze endi?

Nikafikiria kwa makini...nikapata jibu. Mnajua ni nini kimetokea? Watu wengi sana wamesali na kutubu makosa yao...pengine Mungu ameamua kutuongezea viza ili tuishi ishi kidogo. Ili mafisadi warudishe kwanza pesa za umma walizokwapua...ama nyie mwaonaje?

Mi nadhani hivyo...ama mnadhani yule mzee alikosea mahesabu? Yule mzee jiniasi sana...hee tena kanibipu sasa hivi...ngoja nimpigie kisha nitawaambia kasemaje.

Jumapili njema...ila msipige sana mitungi kwa kuwa dumsidei imesogezwa mbele.

Twiwona hilau!

Porojo la leo: Awamu ya kulipuana

2011-05-17T21:39:00.001+03:00

".....nitakwendaaaa na jembe languuuu....kutangaza ujamaa Tanzaniaaaa kooteee.....mmmh mmmh mmmmh nipe uwezoooo....nitangaze ujamaaaaaa Tanzania kote..." Hapo nipo nakaza tu mwendo nikiimba wimbo, ila kasheshe sasa, nikifika penye kutaja chama, nabaki nikimung'unya maneno.

Mvua inachapa kweli kweli. Wale wenzetu wa lugha ya malkia wanasema, 'it rains cats and dogs'. Mvua na mabalaa yake hapa jijini. Mitaro ya maji machafu inafurika ile mbaya. Wenzetu wale wenye 'chemba' nao ndo wanazifungulia chemba kama hawana akili nzuri. Daslamu kumechafuka wacha kabisa. Ndo maana nilimwambia mpwa wangu mjini hakufai.

Hivi najua hatujasalimiana kabisa. Yaani hata sijui nianzie wapi. Maana ni kitambo kweli wanangu wenyewe sijaja hapa kijiweni kupiga stori eikeiei porojo nanyi. Basi ngoja nikwambieni, nasikia kule Lolis eikeiei Loliondo biashara inazidi tu kuchanganya. Walahi vile sasa hivi natamani kweli Babu angekuwa walahi mjomba wangu sasa hivi ningekuwa na uhakika wa kuhama Tandale na kuhamia walau Kijitonyama. Hebu nipeni umbeya wajameni, hivi babu anaficha wapi pesa zake?

Walahi vile 'inji' hii ina mambo kweli. Hivi yule mzee Lyatonga yupo kweli? Maana sijamsikia tena toka kipindi kile arudi kupata kikombe akahojiwa kwa mbwembwe kwenye runinga. Nimevimiss sana vimbwanga vyake.

Nasikia basi jamaa wakajivua magamba. Hivi nakumbuka 'sneki' akijivua gamba eti sumu huwa inabaki vile vile. Sasa hapa ishu siyo gamba tena. Nasikia gamba jipya likaja kwa spidi kali. Basi bwana, nazidi kusikia (nasikia tu si mnajua tena nilipotelea huko mafichoni nikifanyia utafiti kikombe kipya) kijana gamba jipya akaja kwa spidi kubwa kweli.

Kijana nipe nasikia akaanza kuwalipua wenzake....mara ohhh fulani kafulanika.. Mara huyo hasidi sijui fisadi sijui nini na nini maning'ining'i...watu tukabaki midomo wazi....haaa....alaaa kumbe!

Mara nasikia naye wakamlipua...halo halooo....halo halooo ya milipuko. Wanasema nipe eti alishiriki vizuri ule mchakato wa kuanzisha chakula cha jioni. Kumbe akawa anaiba viungo kutoka kwenye chakula cha mchana...anakuja kunogesha chakula cha jioni. Mbona mambo!

Kumbe nipe akasahau kuwa kama unajijua siyo msafi unatakiwa kuchunga sana 'domo' lako. Nasikia jamaa alikuwa analipua tu wenzake akasahu kuwa naye ana 'kwaliti' zote za kulipuliwa.

Sinema hii tamu sana washikaji wangu. Mie nina hamu sana ya kumsikia mpishi mkuu wa chakula cha mchana, atasemaje juu ya nipe niule....maana mpendazote keshasema kuwa kaiba sana viungo ili kupikia chakula cha jioni.

Nilipue nikulipue....ndo awamu tuliyonayo sasa.

Nimerejea

2011-05-16T04:27:00.001+03:00

Habari za masiku tele wadau?

Nianze tu kwa kusema niliwakumbuka sana. Nilikumbuka sana kublog. Ni takribani mwezi moja sasa nilikuwa nje ya kublog.

Sikudhamiria kusimama kublog. Ningedhamiria, ama kwa hakika ningekuageni. Ningesema, 'adimiko' halafu ningeeleza juu ya kuadimika kwangu. Lakini kuna wakati mambo hutokea pasipo kutarajiwa. Yakishatokea mambo hayo, sisi tunabaki kusema, 'nje ya uwezo wetu'.

Vivyo hivyo, kusimama kublog kulitokana na sababu zilizokuwa nje ya uwezo wangu. Inatosha tu kumshukuru Mungu kwa wema wake, na kwa kunipa nafasi nyingine ya kuendelea kuwasiliana nanyi.

Mambo mengi sana yametokea katika kipindi nilichokuwa nje ya ulingo. Pilika na harakati za kisiasa nchini, mchakamchaka ukiendelea Libya, joto ya jiwe ikizidi kwa uongozi ulioondoshwa Misri, awamu ya vikombe ikizidi kutamalaki nchini, harusi ya kifalme na mengine kedekede. Ama kwa hakika nimekosa vitu vingi.

Nina mengi sana ya kushiriki nanyi. Tatizo nililonalo, nashindwa nianzie wapi, nianze na lipi, nianze kivipi.

Ninayo furaha kurejea kublog.

Pamoja sana.

Pumzika kwa amani Adam Lusekelo

2011-04-02T07:07:00.001+03:00

NI alfajiri ya saa kumi na moja. Kama kawaida yangu naperuzi blogu kufahamu kilichojiri na kinachojiri.

Nashtushwa na taarifa juu ya kifo cha Adam Lusekelo, mmoja wa waandishi ninaowapenda sana.

Adam, with a light touch, daima alisema ukweli. Kwa lugha laini na yenye kufurahisha, kwa umahiri wa uandishi, daima alikisema kile alichokiamini ndiyo ukweli. Uandishi wa Adam ulinivutia sana. Ulinifanya kujifunza kuwa unaweza kutumia lugha laini kuusema ukweli unaowagusa watu wengi. Ni Adam huyu ambaye leo nimeambiwa hatunaye tena, ndiye mwalimu wangu wa porojo. Kupitia yeye, Chesi Mpilipili na Richard Mabala, ndipo nimejifunza kuandika ukweli kwa namna ya masikhara lakini yenye ujumbe muhimu.

Adam, mwalimu wangu, ingawa hatukuwahi kuketi pamoja darasani kama ilivyo desturi ya mwalimu na mwanafunzi, hakika wewe utaendelea kuwa mwalimu wangu. Nitakukumbuka kama mwandishi nguli ambaye hukuyatafuna maneno, bali uliyatema kadri ya uhitaji wake.

Adam, umekwenda, umekwenda kwa kuwa sisi sote hapa duniani tu wapitaji. Umekwenda wewe, lakini kile ulichokiamini na kukiandika hakitokwenda kamwe. Maandishi hudumu. Nawe utadumu daima dawamu. Fikra zako zitaendelea kuishi katika mioyo yetu siku zote. Ahsante kwa uandishi wa aina yake uliotuachia.

Adam Lusekelo, upumzike kwa amani. Amina

Porojo la leo: Nami nimeoteshwa

2011-03-30T09:10:00.001+03:00

WAAMA……waama vile nakwambieni…endapo hamtotaka kuniamini shauri lenu……msije sema eti mie sikuwaambia. Leo ninawaambieni maneno haya ambayo Mwenyezi Mungu amenituma mimi mtumishi wake niwaambieni nyie nyie wanadamu mlioelemewa na mizigo ya dhambi.

Habari zenu mabibi na mabwana?

Leo wala sitongoja mniulize juu ya kuadimika kwangu hapa kijiweni petu. Ninajua mnaweza kuwa mnafikiria mambo mengi sana. Wengine nasikia wamediriki hata kutangaza kuwa mie ni mmoja wa wale walioghairi maisha wakiwa kwenye foleni ya Babu Mwasapile na kutupwa porini ili kuliwa na fisi. Kama wewe ni mmoja wa walioamini hivyo eti kwa kuwa tu sipatikani hewani shauri lako.

Basi leo hakuna stori nyingi ndugu zangu. Leo ni siku ya shangwe, hoi hoi, nderemo na vifijo! Hurrrurrururururururururuururrrrruuuuuu….eeeeeeeiyoooooo oyoyoyoyooooo!!! Ndiyoooooooo!

Ninavyowajua ninyi mtakuwa mmekwishaanza kujaza mate midomoni maana kila mkisikia hoi hoi, nderemo na vifijo basi akili zenu huwa zinawaza maniaje (si ndivyo asemavyo yule kijana wa Arusha kwenye tuzo za Kili?) sijui mapilau, mabierre na masoda.

Hizi za leo ni baabkubwa kuliko baabkubwa yenyewe. Basi ngoja niwaambieni. Mie sikuadimika bure bure nawaambieni. Mnakumbuka niliwaambia naenda Loliondo kisha nikasema kuna foleni sana? Basi hata sikufika tena kwani nikasikia kuna mtu mwingine kaoteshwa huko Rombo. Mie si mnanijua nisivyopitwa na jambo? Basi nikageuza zangu safari kuelekea huko kwenye ndoto mpya. Kabla sijafika tu kwanini nisisikie kuwa kukaja kuli na munu ameoteshwapo ndoto mweee? Mwee mweee kijana jhula atye ye Jafari manyi naye anatoapo kikombe mweee!

Basi mwee nami si nikapandepo New Force hadi kuMbeya. Unafikiri Mbeya kwenyewe nilifika basi? Yaani kuhangaika huku nyie nyie acheni tu. Mara nasikia hata huko Tabora kuna mtu ameoteshwapo kadawa mweee! Hifi fikombe hifi une ngamanya ngamanya! Kila sehemu fikombe. Kilianza cha Babu, sasa kuna cha Braza, cha Bibi na cha Sista.

Basi mie mwenzenu juzi usiku nikalala kama kawaida yangu. Usiku na mie si nikaoteshwa! Ona sasa mnashituka nini? Wivu tu huo! Ama hamtaki nami niuze magazeti? Hamtaki nilindwe na Fanya Fujo Uone? Hamtaki kila siku nionekane kwenye tv nikiwa na msururu wa watu wakisubiri kikombe changu? aaah nimekosea….mie nimeambiwa nitumie bilauri wala siyo vikombe. Tena nimeambiwa nitumie zile bilauri za mvinyo zile. Mnazijua? Kama hamzijui njooni kwangu mpate kuziona.

Ila dawa niliyooteshwa mimi ina masharti sana halafu inatibu magonjwa makubwa zaidi kuliko hayo yanayotibiwa na vikombe hivyo. Kwanza mie nimeoteshwa mti wa mwarobaini. Najua tu hapa Dar es Salaam ipo mingi sana. Lakini ukienda kuutumia bila kupitia mimi unakufa maana utageuka kuwa sumu ghafla.

Mnataka kuyafahamu magonjwa ambayo dawa niliyooteshwa inayatibu? Msipate shaka nakwambieni maana mie mwenyewe nilipomaliza kuiota ndoto unaambiwa nilishangilia kweli na kukimbia kwa spidi kali kutoka Sinza Mori hadi Mbagara Maji Matitu na kurudi hadi Bunju kisha kutokea Koko Beach na kugundua nilitumia dakika tatu tu! Sasa unabisha nini? Sasa hiyo ndiyo nguvu ya dawa niliyooteshwa.

Dawa hiyo inatibu magonjwa ya Ufisadi, kama rushwa, wizi za pesa za umma, ulevi wa madaraka, udini na wizi wa kura. Sasa maajabu ya hiyo dawa ni kuwa haji kunywa mgonjwa mwenyewe. Ila wewe unayemfahamu mgonjwa mmojawapo unakuja unakunywa huku ukimnuizia.

Hiyo dawa inaanza kufanya kazi siku hiyo hiyo wala haina kusubiri sijui siku ngapi sijui. Halafu ubora wa dawa yangu unainywea kwenye bilauri ama hata unaweza ukanunua ndoo nzima kwenda kuwapa ndugu zako unaohisi wanateswa na wagonjwa wa mtindo huu.

Masharti ni kuwa lazima niiandae mimi, ila unaweza kwenye kunywea popote pale ili mradi utumie bilauri ya mvinyo. Halafu sharti muhimu sana nisije nikalisahau, hakikisha wagonjwa wote unawanywea dawa.

Kwangu hakuna foleni wala hulazimiki kusafiri kutoka huko uliko hadi hapa Dar. Unaweza kutuma pesa hata kwa Mpesa, tiGO pesa na Zap…unaijua gharama yake? Ni shilingi 100/= kwa kila bilauri moja. Nimeoteshwa kuwa hiyo ndiyo bei ambayo kila mtu ataimudu.

Karibuni sana!

Miaka 4 ya Diwani ya Fadhili

2011-03-26T22:45:00.000+03:00

SIKU nne zilizopita, kwa kudra za Mwenyezi Mungu, nilitimiza miaka minne nikiblog kupitia blog ya mwananchi mimi. Leo, ni hisia za ajabu moyoni mwangu kutimiza miaka minne ya kupeperusha bendera ya ushairi wa Kiswahili.

Nakosa maneno ya kuelezea hisia zangu. Miaka minne ya kuandika mashairi ya Kiswahili mtandaoni. Ooooh, ahsante sana Mungu.

Ahsante sana Mungu kwa kila jambo linalotokea maishani mwangu. Ahsante sana Mungu kwa karama hii ya ushairi. Ahsante sana Mungu.

Ahsante sana mama yangu kwa kunifanya kuwa hivi nilivyo leo. Kwa kunifundisha ushairi hata nikamudu kuwa mshairi. Maneno pekee hayatoshi, hayatotosha. Ahsante sana.

Ahsante sana mwandani wangu wa kuwa shabiki mkubwa wa mashairi yangu. Ahsante sana kwa kuwa nami nyakati za huzuni na furaha. Maneno? Hayawezi kutosha kuelezea shukrani zangu.

Ahsante sana dada zangu kwa kuwa nguzo yangu na washauri wangu wakubwa. Natamani niseme mengi sana kuhusu ninyi, lakini sipati maneno yenye kutosha.

Ahsanteni sana wanablog wenzangu wote. Ahsanteni sana kwa kuwa mashabiki wakubwa wa mashairi yangu. Ahsanteni sana kwa kunipa sababu ya kuendelea kublog. Sina neno lenye kuwa na thamani ya upendo wenu kwangu. Ahsanteni sana.

Ahsanteni sana na wale mnipao changamoto kwa yale yasiyopendeza msemayo na kutenda juu yangu. Hakika ninyi ni watu muhimu sana maishani mwangu kwani kila siku mwanifanya kujitafakari upya na kufanya juhudi katika yale yanipasayo kuyafanya kwa ustawi wa maisha yangu.

Ahsante sana kwa nafsi yangu mwenyewe. Ahsante kwa roho ya kutokata tamaa. Ninakuomba Mwenyezi Mungu unibariki niende zaidi ya hapa nilipo.

Ninawapenda nyote. Ninawapenda kwa kuwa mnanipenda. Zawadi pekee niwezayo kukupeni, ni upendo wa dhati.

Miaka minne! Ha ha ha ha ha haaaaaaaaaaaaa! Kweli Mungu ni mkubwa.

Ahsanteni sana.

Wasalaam,

Fadhy Mtanga 26.03.2011

Wanablog tunakupa pole sana dada Yasinta Ngonyani

2011-03-24T22:17:00.001+03:00

Shaban Kaluse, Fadhy Mtanga na Chacha o’Wambura usiku huu hapa Johannesburg Hotel, Sinza.

KUNA wakati moyo na akili hujaribu kwa nguvu zote kupingana na ukweli. Kuna wakati akili hutamani kuyageuza matokeo fulani kuwa vile itakavyo. Kuna wakati moyo huumia sana. Kuna wakati machozi hushindwa kujizuia kutoka.

Nikiwa bado katika taharuki, napokea ujumbe kutoka kwa Chacha kuwa tukutane ili kujaribu kutafakari kama wanablog jinsi gani tunaweza kumpa faraja da Yasinta. Kwa rehema za Mwenyezi Mungu, tukafanikiwa kukutana tukiwa watatu, Chacha, Kaluse, nami. Kwa nukta nyingi, kila mtu anashindwa la kusema. Kila mtu anazama kutafakari juu ya habari hii yenye mshituko mkubwa sana tuliyoipata jana usiku kuwa mdogo wetu Asifiwe hatunaye tena.

Shaban Kaluse anatusimulia mara ya mwisho kukutana na mdogo wetu. Chacha naye anatusimulia siku ya mwisho kukutana naye. Kila mtu anaguswa kwa kiasi kikubwa. Kila tukijaribu kufikiria, tunaumia kutambua kuwa mdogo wetu mpendwa hatunaye tena.

Ewe Mwenyezi Mungu, mwingi wa rehema, mwenye kurehemu, tunakusihi ututazame kwa jicho lako la huruma. Tunakuomba uitazame familia ya baba yetu mzee Ngonyani kule Ruhuwiko, Songea. Tunakusihi uipe faraja kuu kwani wewe Mungu ndiye mfariji wa kweli mwenye huruma, mwenye kujali na mwenye mapenzi mema. Familia ya mzee wetu Ngonyani inapopitia kipindi hiki kigumu sana, wewe pekee ndiye kimbilio lao.

Ewe Mwenyezi Mungu, tulimpenda sana mdogo wetu. Wewe Mungu Baba umempenda zaidi. Wewe ndiye uliyetoa, nawe ndiwe uliyetwaa. Sifa na utukufu tunakurudishia wewe. Jina lako lihimidiwe sasa na hata milele. Tunakuomba umpe pumziko la amani milele mdogo wetu Asifiwe. Amina.

Dada Yasinta,

Tunafahamu ni kipindi kigumu sana kwako. Tunafahamu ni namna gani umekuwa ukimpenda mdogo wetu. Tungali tunakumbuka mazungumzo yako kwa kila mmoja wetu mara kwa mara, hukuisha kumzungumzia Asifiwe. Tunakumbuka kuna wakati tulimzungumzia katika hali ya kutaniana. Kuna wakati tukajadili maendeleo ya afya yake. Hata afya ilipotengemaa, tulikuwa tukilifurahia hilo pamoja.

Dada Yasinta, Mwenyezi Mungu anatufundisha kushukuru kwa kila jambo. Mwenyezi Mungu alituahidi kutupa mitihani maishani mwetu. Mmoja ya mitihani hiyo ni kufiwa na wapendwa wetu. Mwenye kufaulu mitihani hiyo, ni yule mwenye kusema, sisi sote ni wake, na kwake yeye (Mwenyezi Mungu) tutarejea.

Dada Yasinta, tunapenda kukwambia kuwa, Asifiwe hajafa hata kidogo. Yeye ametangulia kutuandalia makazi ili siku moja tutakayoungana naye, tuwe na furaha pamoja naye na wapendwa wetu wengine. Asifiwe ataendelea kuishi ndani ya mioyo yetu siku zote za maisha yetu hapa duniani nako mbinguni.

Tunapenda kutumia fursa hii kukupa pole na kukuombea kujazwa nguvu na Mwenyezi Mungu. Tupo pamoja katika kipindi hiki.

Tunakupenda sana.

Wasalaam,

Shaban Kaluse Chacha o’Wambura Fadhy Mtanga.

Mwananchi mimi nimetimiza miaka 4 ya kublog

2011-03-22T04:30:00.000+03:00

Mwanablogu na mshairi Fadhy Mtanga

Wadau,

Ninayo kila sababu ya kumshukuru sana Mwenyezi Mungu kwa wema wake. Ninapenda kuwashukuruni sana ninyi wanablog wenzangu kwa kuwa nami wakati wote.

Leo hii, tarehe 22 Machi 2011, blog hii ya mwananchi mimi inatimiza miaka minne tokea kuanzishwa kwake. Miaka minne katika kublog si haba. Tarehe kama hii mwaka uliopita niliandika (gonga hapa kuisoma post hiyo) juu ya kuanza kwa blog hii.

Uzoefu katika kublog
Kama nilivyodokeza awali, miaka minne ya kublog si haba. Ingekuwa ni kuomba kazi, kwenye CV tayari ningesema 'uzoefu wa miaka minne.' Miaka minne katika kublog imenifunza mambo mengi sana ambayo pengine hata kama ningeketi darasani kwa miaka kumi nisingeyafahamu. Nakiri kuwa muda ambao nimekuwa nikiutumia kublog umekuwa na manufaa kwangu kwa kiasi kikubwa sana. Kublog kumenipanua mawazo sana. Kumenipa changamoto nyingi sana. Hebu fikiria, unataka kuandika posti kuhusiana na mada fulani, bila shaka utalazimika kuisoma uzuri na kujirishisha juu ya uelewa wako. Hata unapotaka kutoa maoni kwenye baadhi ya blogu, unalazimika kusoma kwanza kabla ya kuweka maoni yako. Ninaweza kusema, kublog kumeniongezea maradufu hamu ya kupenda kusoma. Kwangu hilo lina umuhimu mkubwa sana.

Uzoefu katika kublog umenifunza pia busara na ustahimilivu. Kuna wakati rafiki zetu anons huandika katika maoni mambo ya kutibua nyongo sana. Pengine hali hiyo ingekuwa ikitokea katika shughuli zingine za maisha, tungekwidana. Lakini ustaarabu wa kublog umetuongezea uwezo wa kuwa wastahimilivu dhidi ya wenzetu wanaotofautiana nasi kimitazamo.

Kublog kumenipa pia namna nyingine ya kuyatazama mambo. Kama bloga, ninalazimika kuyatazama mambo yanayoihusu jamii kwa marefu na mapana yake. Ukiwa bloga, unaepuka kuandika mambo kijuu juu. Lakini pia, kwa kusoma blogu za wenzangu, nimeweza kukuza ufahamu kwa kiasi kikubwa sana.

Kublog kumenifanya kuzidi kuandika mashairi kupitia blog nyingine ya Diwani ya Fadhili (gonga hapa kuitembelea). Blog ambayo siku nne zijazo nayo itatimiza miaka minne ya kuandika mtandaoni ushairi katika lugha ya Kiswahili.

Kupata marafiki
Kublog kumenipa marafiki wa kiasi kikubwa sana. Hakika ninajivunia kwa hilo. Mwaka jana wakati nikiandika kuhusu kutimiza miaka mitatu, kwa hakika sikufahamu nini kingejiri katika kipindi cha mwaka unaokuja.

Lakini ndani ya mwaka huu nimeweza kukutana ana kwa ana na wanablogu sita na kuwasiliana kwa karibu zaidi na wanablog wengi sana. Nimepata bahati ya kukutana laivu bila chenga na Shaban Kaluse, Chacha o’Wambura, Emertus Chibuga, Markus Mpangala, Faith Hilary na Rama Msangi. Kubwa zaidi nimeweza kuwa na mawasiliano na wanablog wengi sana tofauti na miaka iliyopita.

Ninayo imani kubwa kuwa sasa nitaweza kukutana na wanablogu wengi zaidi na kubadilishana nao mawazo juu ya kublog.

Nisisahau kusema hili. Kwa hakika ni hisia za ajabu sana unapopata nafasi ya kukutana na mwanablog mwenzako. Ukiyasoma maoni haya hapa utaelewa nini maana ya hisia za aina yake wanablogu tunapokutana.

Shukrani.
Miaka minne ya kublog!

Lazima nimrudishie Mungu shukrani zangu za dhati. Naishukuru familia yangu kwa kuniunga mkono daima.

Naomba nizilete shukrani za pekee kwenye wanablogu wote. Kwa hakika ninyi mmekuwa mkinipa sababu ya kuendelea kublogu kila siku. Hakika ninyi mmekuwa walimu wangu wema. Hakika ninyi mmekuwa wasomaji wangu wazuri. Bila ninyi, nina hakika blog yangu isingekuwa imefikia umri huu. Ninawashukuru kwa dhati.

Ninawashukuru sana pia wasomaji wa blog hii msio wanablog.

Ninawashukuru pia marafiki zangu nje ya familia ya kublog. Huwa tunabadilishana sana mawazo juu ya kile ninachokusudia kublog ama kile ambacho nimeblog. Mawazo yenu ni lulu kwangu.

Mungu awabariki sana. Pamoja daima.

Wasalaam,
Mwananchi Mimi!
Fadhy Mtanga.
22 Machi 2011.

Porojo la leo: Za kuambiwa changanya na zako

2011-03-21T15:31:00.001+03:00

“ALISEMA…..alisema…..alisema Nyerere alisema, vijana wangu wote mmelemaa, na sasa tuanze….mchakmchaka”. Unaweza ukadhani nimepatwa na uchizi wa dakika tatu hivi. Maana nafahamu huchelewi kumtumia mwenzako kameseji kumwambia, “Mwananchi yeye keshawehuka nakwambia….nimemwona kabisa kwa macho yangu akiimba nyimbo za mchakamchaka enzi za mwalimu.”

Kumbe mie wala siko huko kwenye wehu bali najaribu tu kukumbuka enzi zetu za kukimbia mchakamchaka. Nakwambia hivi kama wewe hukukombia hakika umekosa mambo mengi sana. Hivi labda niulize swali, ni nani hivi aliondoa mchakamchaka shuleni? Asije akawa ni yule waziri yule aliyevuruga vuruga elimu ya Tanzania utadhani ana hakika vijukuu, vitukuu na vilembwekeze vyake vitasomea mwezini. Upuuzi mtupu!

Heee! Jamani za masiku jamani? Wazima nyie waungwana wangu? Lazima niwe na adabu sana kwenu maana nyie ndo mwaniweka hapa mjini. Kama si ninyi walahi sasa hivi ningekuwa zangu huko Ilembula ama Kanamalenga kabisa nang’oa maharage shambani huku palizi ya pili inaendelea wakati bado kibarua cha kung’oa karanga kikinisubiri kabla sijaenda Kuhuni ama Msetule kuchunga ng’ombe. Ahsanteni kwa kuniweka hapa hapa tauni nami kupulizwa na kaupepo katamu maana siku hizi Dar jua limekuwa na huruma kidogo! Naongea sana eti eeh?

Basi ngoja nikusimulieni washikaji zangu. Nimesikia maswali kuwa mwananchi miye nimelowea (kuzamia) huko mitaa ya Lolis (Loliondo) ambako Babu anaendelea kuuza magazeti. He he he heeeeeeee! Nicheke miye Mtanganyika miye….ooh sori sori nilitaka kusema Mtanzania miye ulimi ukaniteleza….kwani wamenisikia wenyewe? Pliiiiz saa endi madamu meki iti yua sekriti!

Nakwambieni hii nchi ina raha sana mie nakwambieni. Sasa unabisha nini? Kwani haina raha hii “inji”? Si mnaona hata mzee Lyatonga amerudi kwenye tebo bifoo haja-totali andagoo laundri! Mi nakwambieni ina raha sana nyie acheni tu! Sasa we’ unanikonyeza nini? Kama umeme wa mgao nd’o kusema hakuna raha? Kama vitu vinapanda bei utadhani vinapandisha ghorofa la Sukari pale tauni kati mjini ndo wataka kun’shushua mwana wa binadamu mwenzio? Khaaa! Wewe nawe!

Mie nakwambia nchi hii ina raha jamani. Kila ukikutana na gazeti siku hizi pale fronti peji unakutana na Babu Mwasapile. Kata funua kama mpirani vile. Hivi huwa mnaangalia(ga) mpira nyie? Ngoja niwaambie maana najua nyie mkiketi kwenye tivii mnataka tu Bongo fleva na nini vile mnajua nyie. Basi wakati wa mechi siku zote kamera huwa zinaelekezwa mpira ulipo. Sasa kama mkivishangaa vyombo vya habari, lazima niwaambie tu….kalaghabaho! Kwani wewe hujui kuwa Ndowana na ishu za mgao zimeshapotezwa na Babu? Babu naye huyu babu huyu jamani!

Basi jamani jana si mnajua ilikuwa Jumapili? Kwani kuna mtu hana kalenda kwake? Mie huyoooo na kahela kangu ka mawazo hado baa ya kule ninakokwenda(ga) kila wikendi. Nikaagiza zangu kakinywaji. Najua utaanza kuniuliza kinywaji gani? Sasa wewe hata ukikijua ni cha kazi gani? Kinywaji kinywaji tu. Pembeni yangu wakaketi njemba fulani kama bee (wawili) na manzi (kimwana) mmoja.

Mara akapita mtoto mmoja mashallah….(noo kweshensi jamani!)

Baa nzima wacha wageuke kumtazama….mzee mmoja aliyeketi kona ya mbali uzalendo ukamshinda (kama ulivyowashinda mafisadi hawa wanaotusababishia maisha magumu kila kukicha), akaropoka, “Hivi namna hii tutapona kweli….mtoto kafunga utadhani kambebea na jirani yake!”

Mmoja wa wale njemba waloketi karibu yangu akadakia, “Mzee mie siku hizi siogopi tena. Sasa hivi hakuna kujinyima tena. Unakula kwa raha zako kitu roho inapenda…..then unakula zako safari hadi Loliondo kwa Babu…..wakati wa kujinyima ushapita!”

Baa nzima wakaanza kujadili. Nakwambia tena nchi hii raha sana. Siku chache zilizopita kila tukikutana baa stori ni Ndowana na mgao…..mara oooh sijui nani katishiwa kudenjishwa (kuuawa)….lakini sasa hivi hata ile stori ya jamaa kutaka kubwaga manyanga kwenye mabarabara wala haijawa ishu tena vilingeni.

Evriwani izi goingi dhea dhea! Sasa ndo stori zimenoga kweli. Hakuna kuogopa tena, washikaji zangu hapa baa wanasema. Utaogopa nini wakati sasa hivi Babu Mwasapile anakupa kikombe kimoja tu kisha wewe unampa jero lako (shilingi 500) kitu kinabalansi chenyewe insaidi dhe bode.

He he he he heeeeeee! Kwa hiyo washikaji zangu huku wakiwa bize na mitungi (gambe, ulabu, maji ya dhababu, maji ya mende, olkoli, ugimbi, mdindifu, kachasu, biere na mengine yooote ya kikwenu) nd’o mwanatuambia mpango mzima ni mwendo mdundo!

Hivi nilianza porojo kichwa kichwa, tulisalimiana kweli?

Asalaam aleykum!

Usiache kusoma hii…ni kuhusu mitandao ya ngono

2011-03-15T17:21:00.001+03:00

Kijana wa Kinaijeria aishiye huko Marekani alimpigia simu mama yake. Maongezi yao yalikuwa kama ifuatavyo:

Kijana: Mama, nina virusi vya UKIMWI!

Mama: Mwanangu, ninakusihi, ninakusihi, ninakusihi sana, usirudi nyumbani kabisa.

Kijana: Kwa nini mama?

Mama: Endapo utarudi nyumbani, mkeo pia ataathirika. Mkeo akiathirika atamwathiri pia mdogo wako. Mdogo wako akishaathirika atamwathiri pia msichana wetu wa kazi. Ujuwe mwanangu, msichana wetu wa kazi naye atamwathiri pia baba yako. Baba yako naye atamwathiri mdogo wangu, mdogo wangu atamwathiri mumewe ambaye naye ataniathiri mimi pia. Mimi nikishaathirika nitamwathiri mtunza bustani wetu. Mtunza bustani wetu akishaukwaa atamwambukiza pia mdogo wako wa kike. Mdogo wako akishaupata tu, ujuwe kijiji kizima kimeupata!

Mwanangu, kwa jina la Mungu, tafadhali, tafadhali kiokoe kijiji chetu. Ninakusihi tena mwanangu, USIRUDI TENA NYUMBANI!

Nimeichukua kwa dada yangu Gloria Ivera kwenye vidokezo vyake vya Facebook. Tafsiri hii ya Kiswahili ni yangu.

Porojo la Leo: Nipo Kiloliondo zaidi

2011-03-11T11:32:00.001+03:00

ASALAAM aleykum waungwana wangu….!

Leo bora nianze na salamu kabisa…hamchelewi kuanza kusema mara oooh…..mwananchi weye hata huijui salamu. Najua swali kubwa nimefichiwa pande zipi…..maswali hayooooo……mie wala sijafichwa mahali jamani.

Si mnakumbuka kuwa niliwaageni kuwa nakwenda Loliondo? Najua mnakumbuka halafu mnayo hamu kubwa sana ya kujua safari yangu ilikuwaje kuwaje. Halafu najua mnadhani mwananchi mimi nisharudi safari. Kuna nyie nyie washikaji zangu mliniagiza niwaleteeni dawa. Nasikitika kuwafahamisha kuwa ile dawa haina kuchukuliana wanangu wenyewe. Ile dawa shurti uwepo pale pale.

Ngoja niwapeni stori…mnadhani hata dawa yenyewe nimeipata? Niipatie wapi mwananchi mimi? Ile nimebakiza kama kilometa 20 kufika Loliondo nakutana na foleni ya magari msipime. Nashangaa nyie huko Dar mnalalamika kuna foleni sana. Kitu gani Dar hiyo…..foleni Loliondo bwana. Lakini kali kuliko zote….mara nasikia serikali imesitisha huduma ya Babu Mwasapile.

Sasa nikarudi zangu Arusha mjini…nyie mshawahi kufika kwenye huu mji unaoitwa Geneva ya Afrika? Najua wengi wenu hamjawahi kufika huku maskani kwa Dogo Janja wa Ngarenaro. Nimezama zangu eitauni nasikia siku hizi panaitwa Eisite chalii yangu na kukamatia Kifodi huyo hadi Njiro.

Nakutana na machalii wangu…. “Oyaaa mwananchi wewe mbona upo hapa?”

“Nilikuwa on my way to Loliondo jamani….sasa si mmesikia serikali imezuia kutolewa kwa huduma ya Babu Mwasapile…..”

“Mi nilijua tu chalii angu…nilijua tu nchi hii kuna watu wana roho mbaya nakwambia.”

Nikashtuka kidogo…nikauliza, “Wana roho mbaya namna gani jamani sasa serikali si imeona dawa haina TBS halafu mazingira hayaruhusu?”

Jamaa akainuka kabisa, “Sikiliza mwananchi wewe….hiyo ni roho mbaya tu….wamekurupuka kumzuia babu…wao jukumu lao lilikuwa ni kuboresha miundombinu na kuweka mazingira safi. Sasa kodi zetu zinafanya nini? Serikali wajibu wake ni kulinda wananchi wake. Lakini kama mtu mmoja anasaidia wananchi nyie badala ya kumsapoti eti mnamzuia.”

Jamaa mwingine aliyekuwa ametulia akitusikiliza, akaingilia kati, “Mambo ya kidwanzi sana bro. Unajua tatizo kuna watu wanaona kabisa watu wakipona ngoma kuna watu hawatokuwa na ajira kabisa….kwa hiyo ni lazima uwekwe mtimanyongo fulani hivi mwana.”

Ahaaaa kumbe hapo suala ni ajira za watu! Makubwaaaaaa!

“Sasa jamani…” Nikauliza, “Kwani ajira zao ndo ziwafanye kuwa na roho mbaya?”

“We bro huwajui Watizii nini?” Jamaa akaingilia, “Watu wana roho mbaya bro. Kwani bro aliyefanya ngendembwe za Dowans si Mbongo mwenzetu tu? Watu wanaofisadi madawa hospitali si Wabongo wenzetu tu wale….Wale wanaotoa leseni feki hadi maajali hovyo hovyo watu wanakufa sana si Wabongo tu wale? Bro unataka kuongea nini wewe?”

Jamaa naona kafura kweli. Nikawa mpole maana hapa Arusha simjui mtu. Jamaa akaendelea, “Bro nchi hii kuna watu ni wabinafsi sana bro. Mi kusema ukweli sijaona lojiki bro ya kumzuia grendi kutoa tiba. Mie ushauri wangu serikali ingeangalia namna ya kumsaidia grendi kufanya mambo mwana.”

Washikaji zangu basi nawaambia palikuwa na stori kijiweni hapo hadi nimesahau kijiwe changu cha huko Dar.

Baadaye kidogo wajameni ngoja nikatafute msosi.

Porojo la leo: “Nipo safarini Loliondo”

2011-03-08T08:06:00.001+03:00

MBONA leo kumewahi kucha sana? This is not fair kwa kweli…..I mean this siyo sawa kabisaaaaa…. Mie ndo maana nasema huyo aliyekanyaga ekselereta ya muda angeondoa mguu jamani. Ile mtu unalala utaka kugeuka vizuri uanze kuota ndoto unasikia…..kokorikooooooo….! Ahaaa… nilishasahau huku mjini husikii majogoo kuwika.. Unasikia adhana… “Allah Akbar”

Ukishaisikia hiyo adhana unaamka kama umekurupushwa na FFU wanaokwenda Mlimani ama wale wa Arusha. Unakwenda bafuni maji hayatoki….mambo ya Dawa siko…. Unaamua sasa upige pasi nguo unakumbuka umeme ni wa mgao. Hapo waru waru kweli kwenda kituo cha daladala kushiriki vita takatifu ya kugombea usafiri ili uwahi zako ofisini kutafuta mkate wa kila siku. This life bwana!

Hivi tumesalimiana leo? Nimekumbuka tushasalimiana. Leo sijatoa salamu kwa maneno bali mwendo ni ishara tu kama hujaona shaurilo.

Nimefika ofisini…moja kwa moja hadi ofisini kwa mhasibu. Dhumuni langu ni kutaka kukopa pesa kidogo nijikimu si mnajua tena gharama za maisha zinapanda kila siku wakati mshahara hata tukiandamana miaka nane tutajiju. Sekretari wake, ananiambia bosi hayupo. Ila moja ya vitu vinavyonifanya kutinga ofisini humu daily, ni huyu binti huyu sekretari huyu. Mtoto utadhani amechorwa. Mie nipo tayari kukopa Saccos ilimradi tu nimpossess.

“Kaenda wapi?” Naamua kumwuliza. Kwa madaha na macho ya kurembua huku akinitazama kana kwamba hajui ananichoma moyoni. “Kaenda Loliondo.” Namtwanga swali jingine maana huwa napenda kumwona akizungumza na mwanya wake maridadi. “Kaenda kikazi? Kwa muda gani?”

Akaishia kucheka. Mie huyoooo….nikaondoka zangu ili nimuwahi rafiki yangu anipe kamkopo nije nimwoneshee jeuri mtoto huyu wa Kimanyema.

Ofisini, rafiki yangu naye hayupo. Nikaonda isiwe taabu maadamu nina vocha ya mkopo kutoka Voda, nikamtwangia. “Assalam aleykum maalim.” Namsikia akinijibu huku sauti ikikatika katika. “Waleykum salaam sheikh wangu. Salama?”

“Salama. Nimekuja ofisini na kukuta kufuri. Nina shida nawe. Upo wapi nikufuate?” Jamaa ananijibu, “Nipo Loliondo.”

Heee! Mbona kila mtu Loliondo, kunani pale?

Ahaa! Nikakumbuka asubuhi wakati nakuja kazini kuna jamaa walikuwa wakisimuliana ndani ya daladala kuwa watu chungumbovu wamekwenda Loliondo kufuata dawa ya asili kutibu magonjwa mbalimbali.

This is Tizii bwana! Everyone is going there sasa. Mchungaji wa watu kaibuka ghafla na kuwa celebrity. Lazima awe mtu maarufu bwana si unajua tena kibongobongo afya ni zetu wenyewe lakini huwa hatuna uhakika tuzifanyeje! Najua leo nikifika kijiweni nitakutana na stori hizo hizo. Nina hamu sana ya kuzama kijiweni mapemaaaaaaaaaa……kabla njaa haijaanza kuruka bonanza.

Sasa waungwana wangu mnaonidai, naomba msinitafute katika kipindi cha hivi karibuni. Nami nimeamua kusafiri.

Safarini Loliondo.

Porojo la leo: Komedi shoo inaendelea

2011-03-07T09:34:00.001+03:00

ASSALAAM aleykum waungwana wangu.

Jamani kabla hamjanijibu salamu yangu naombeni msaada tafadhali. Hivi ni nani eti anayemjua huyu mtu aliyekanyaga ekselereta ya muda? Hebu nisaidieni nimjue nimpe hata rushwa…oh no! Takrima! hapana nalo si neno zuri….nitampa bakshishi ili aondoe mguu mara moja siku zisiende fasta ili nikamilishe mipango jamani. Yaani huwezi amini ile kuamka tu mara ishafika Machi 7…..this is too much kwa kweli.

Basi ngoja niwaambieni washikaji zangu. Nilizimiss porojo za kijiweni kwetu ile mbaya. Unajua nini wanangu wenyewe? Hii spidi ya kalenda imenifanya nami nijaribu kuongeza spidi ya kusaka mkate wa kila siku. Yaani jamani sisi wanadamu tuna matatizo. Ukiisoma vema Biblia katika kitabu cha Mwanzo pale Mwenyezi Mungu alipokuwa akiiumba dunia. Alituambia tuje tuitawale dunia na vitu vyote vilivyomo. Lakini mie nawaambia hii dunia inatutawala sisi.

Unaona sasa? Tatizo mie huwa nina mambo mengi sana hadi huwa nasahau nilitaka kusema nini. Hebu ngoja kwanza….hivi kwani tulimaliza kusalimiana? Nakumbuka kama hamkunijibu vile….! Anyway, ipotezeeni hiyo…maisha yenyewe yapo wapi kupoteza muda kisa salamu?

Hivi mmeyasikia ya mtoto wa mkulima akiwa huko Chato? Ama hata hamjui Chato ipo wapi? Eti wewe mlowezi wa Kisukuma uliyekuja Bongo kuuza ng’ombe na kuamua kulowea huku huku. Ina maana kweli hujui ipo wapi? Hebu nenda kwa mwalimu wako wa Jografia wa praimare akupe Atlas. Ahaaaa….nishasahau kuwa ulikuwa na mgogoro na somo hilo.. ha ha ha ha ha haaaaaaaa wacha nicheke Mtanganyika mie. Sasa hivi mtaanza oooh jamaa kajiita Mtanganyika sijui nini….mara oooh jamaa huyu kilikwenda kikarudi ngali kiki. Shaurilo!

Basi mtoto wa pisanti si kwamwambia jamaa Dakta Mabarabara apunguze kasi aisee…. Kaambiwa kuwa kasi aliyonayo siyo wanayoitaka wao jamani. Mzee wa Mabarabara kazidisha dozi ya kuchapa kazi wakati waliomtuma kazi wanataka ado ado. Mwee…..mweee…..mweeeeee ngoja nishangae kikwetu sasa…..khakha bee ghe makamo?

Washikaji zangu mie mnadhani hata nina neno? Nilitoe wapi sasa? Maana mie na umbumbumbu wangu wa mambo ya utawala na utendaji nilikuwa nikijidanganya kuwa Mabarabara alikuwa akijaribu kusimamia sheria na kuchukua hatua dhidi ya wale waliovunja sheria. Heee jamani…..kumbe hiyo kasi ya kutekeleza sheria siyo sera ya mabosi wake. Walahi nakwambia Mabarabara anapaswa kuacha kuwakosanisha mabosi wake na waliowapigia kula….namaanisha kura….si mnajua tena mwenzenu nina matatizo ya kushindwa kutofautisha r na l?

Nikakumbuka pisanti sani alishawahi kusema hafahamu kwa nini Watizii ni masikini. Jamani jamani jamani….. Halafu si juzi kati hapa kasema wala hawaogopi vidole viwili na Tahrir zao za kibongobongo. Sasa kama kelele za chura hazimzuii tembo kunywa maji kuna haja ya kuchonga?

Am sore washikaji zangu naona simu yangu inaita hapa. Ngoja nikaongelee kichochoroni maana jamaa anayenipigia ananidai sasa nataka kumpiga kamba.

Baadaye basi!

Wakati ni Ukuta

2011-03-02T11:30:00.001+03:00

NILIPATA kuandika mwezi Septemba mwaka jana. Niliandika Wakati ukifika umefika tu. Waweza gonga hapa kuisoma tena ile posti. Nilijaribu kuzungumza kwa mifano juu ya yale mambo ambayo watu wengi walipata kudhani kwamba yasingewezekana.

Leo tena ninapoitazama Afrika katika enzi mpya, nashawishika kushika kalamu na karatasi kuandika jambo. Kwa muda mrefu sasa tumekuwa tukiishuhudia enzi mpya katika Afrika. Enzi ambayo pengine hatukuwahi kuifikiria hapo kabla. Enzi ambayo hata watawala wa Kiafrika hawakupata kudiriki kudhani kuwa huenda ingetokea siku moja katika maisha yao.

Katika posti yangu ya mwezi Septemba mwaka jana, nilizungumza ambavyo kuna watu hawakuwahi kutegemea kuwa ukoloni, biashara ya utumwa, unazi ama ubaguzi wa rangi Afrika Kusini vingefikia kikomo. Hawakupata kuamini hivyo kwa kuwa hawakuwahi kufikiria juu ya nguvu ya wakati. Wakasahau kuwa wakati ni ukuta, kama alivyowahi kubainisha mwanazuoni, Ebrahim Hussein.

Mwaka huu 2011 umeanza kwa mbwembwe za aina yake. Si mbwembwe tu, bali mchakamchaka barani Afrika hususani eneo la Kaskazini. Wakati kwa mara ya kwanza tulikuwa tukiishuhudia nchi kubwa zaidi barani Afrika, Sudani ikimeguka, mimi ni mmoja wa wale wanaoamini kuwa uhuru wa Sudani Kusini utachochea harakati kwa watu wengine barani Afrika kutaka kuwa huru.

Hapa sihusianishi uhuru wa Sudani Kusini na hoja yangu kuhusu huu niuitao “mchakamchaka barani Afrika”. Ila nawiwa kusema kuwa uhuru wa Sudani Kusini ni moja ya matukio muhimu sana barani Afrika ya kundi moja la kijamii kusema “tumechoka”.

Tukiachana na hayo ya Sudani Kusini, turejee kwenye mchakamchaka wangu humu Afrika. Wananchi wa Tunisia walipoanza maandamano kuipinga serikali yao, watu wengi hususani viongozi wa Afrika hawakushitushwa sana. Waliamini zile ni kelele za wapangaji, ambazo, kwa mujibu wao viongozi, huwa hazimzuii mwenye nyumba kulala. Ningali nikijiuliza sana, hivi wapangaji ni kina nani, na mwenye nyumba ni nani?

Hata wananchi (wapangaji) wa Tunisia walipofanikiwa kumkimbiza (kumnyima usingizi) rais wao (mwenye nyumba?) bado watu wengi wali0na kama masihara ama kama jambo lililotokea kwa bahati mbaya. Kwa lugha iliyokuwa ikitumika wakati nikisoma shule ya upili, tungesema ‘ndondokela”, bahati nasibu tu.

Lakini kwa kuwa kuna wapangaji wengi barani Afrika waliochoshwa na wenye nyumba wao, mchakamchaka ukahamia nchini Misri. Pamoja na kupigwa risasi na mabomui, wapangaji wenzetu wale wakasema, haijalishi, madhali tumedhamiria, tutafanya tu. Kama sinema vile, mwenye nyumba akasalimu amri na kuondoka.

Tukio la Misri ndilo hasa limewafanya viongozi wa Afrika na wananchi kwa ujumla kuona, “kumbe inawezekana.” Kizungumkuti kingali kikimwandama Moammar Ghaddaf. Ingawa yeye anadhani wanachi wake watashindwa kwa kuwaua na kuwajeruhi vibaya, nachelea kusema, wakati wake umefika. Atatoka tu.

Tunaendelea kusikia ya Aljeria, Mauritania na kwingineko Afrika Kaskazini. Sasa viongozi wameshikwa na wasiwasi. Wameanza kuelewa kuwa wapangaji wao wakichachamaa, mwenye nyumba ataikimbia nyumba tu. Ni kweli. Wapangaji wakishachoshwa na mwenendo mbaya wa wenye nyumba na washirika wao, haikosi, huchukua uamuzi.

Mchakamchaka Afrika. Najaribu kuitafakari hotuba ya mwisho wa mwezi. Najaribu kuyatazama matukio ya Arusha na Chuo Kikuu Cha Dodoma, Chuo Kikuu Cha Dar es Salaam na maeneo mengine.

Mimi ningepata nafasi ya kumshauri kiongozi, ningemshauri kuwa wala hapaswi kuwahofia vidole viwili. Ningemshauri ni vema angeutazama vema utawala (uongozi?) wake na kuchukua hatua za makusudi kuhakikisha wapangaji hawapandwi na jazba kila wakati. Ningemshauri kuwa awatoe samaki wote waliooza kwenye tenga ili wawe wasiooza wapikwe vema kwa mchuzi wa nazi na walaji wajilambe lambe.

Ningemshauri kuwa upepo wa mabadiliko ni kama mbio za mwenge. Huwa haziruki kijiji. Ningemwambia kuwa wanazuoni walishabaini wakati ni ukuta. Ukifika ukutani huwi na pa kwenda, aidha uendelee kuganda hapo kama wale watoto wa kijiji cha Karibieni waliogeuka kuwa mawe ya chumvi kwa kushindwa kumsalimia bibi kizee, ama ugeuke upande mwingine usio na ukuta na kuendelea na utanashati wako ambao hata hivyo hautokuwa sawia matakwa yako.

Yapo mambo mengi yenye kuwachochea wananchi kufikia hatua ya kusema ‘tumechoka’. Ule si wakati mzuri, la hasha! Wengi wasingependa kufika huko.

Tuutazame mchakamchaka Afrika kwa macho ya kutaka kujifunza na kuchukua tahadhari. Tusichukue tahadhari kwa kuwashambulia wasemao ‘tumechoka’ maana wakati wao wa kusema maneno hayo ukifika, huwa umefika tu.

Wakati ni Ukuta! Si maneno yangu hayo!

Jumapili hakuna foleni

2011-01-30T21:30:00.001+03:00

Eneo la Jangwani ambapo huwa na foleni sana siku za kazi, leo Jumapili kweupe unapita bila presha.

Porojo la leo: Mwendo ni kufeli tu

2011-01-29T00:51:00.001+03:00

“….nitakaza moyo oohh…..dunia hii….walimwengu wanavyotaka nikaze moyo…..” Nakwambia humu duniani kuna watu we wacha kabisa. Yaani unaweza hata usiamini. Watu jamani wana mambo. Hebu fikiria huyu jamaa huyu TX Moshi William….Mola amrehemu.. Unajua anasemaje mbele? “Naenda kazini mambo moto…narudi nyumbani wamewasha moto…!”

Kwa staili hiyo mbona lazima uungue nakwambia!

Heeeh kumbe hata hatujasalimiana leo. Jamani muwe mnanisamehe bure tu maana si mnakumbuka nilishasema kichwa changu waruwaru? Yaani wacha kabisa….hivi nyie watalaamu wa mambo ya kompyuta ina maana hakuna programu ya kuupdate ubongo wa mwanadamu nao ukawa na versions? Nataka version mpya kabisa ya 2011. Ona sasa…..badala ya kunijibu mnacheka.

Basi ngoja nikupeni mchapo. Si mnajua tena nchi hii michapo ndo jadi yetu. Nakwambia ukitaka kuamini sisi tuna vipaji sana vya michapo basi nenda misibani, kwenye vikao vikao vya harusi na mambo kama hayo ya kijamii. Tunaongeaaaaaaaa weeee……! Halafu mkwara wote huo hela ya mchango tunatoa kwa manati. Halafu unajua nini? Wanaotudai tunaanza kuwakimbia. Yaani….we acha tu! Nchi hii kila mtu anajua yeye nakwambieni. Kila mtu anaijua Dowans na shangazi zake wote na naniliu nanilihino naninyoo!

Jamaangu mmoja mlowezi kutoka huko Shinyanga…heee sasa mbona unashangaa? Ama hujui asilimia kubwa sana ya wakazi wa hapa jijini Dar ni walowezi kutoka mikoani mwao. Utaanza kubisha sasa hivi….lakini jamaangu mangi wewe lini utaacha ubishi lakini msee? Basi rafiki yangu mlowezi huyo leo asubuhi kanilalamikia…. “Wewe Mtanga wewe…kila siku walalama na Dowans tu….achana nao watu wale pesa zao bwana nyie si mlijifanya hamnazo mkawapa kura?” Mmmh….hilo nalo neno!

Nikataka kumjibu….lakini Msukuma yule anaongea nakwambia Mzaramo huyo umjuaye wewe hafui dafu. Jamaa anaongea redio irudi nyuma. Akianzisha mjadala hapa mbona mnakesha. Sasa ngoja nikwambie…..ile nataka kumjibu kadakia…. “Mie nakushangaa sana unalalamika tu na ndowana…Dowans ni ndoana imekuja kuvua pesa maana nyie si mna bahari bwana! Wewe badala ya kulalamikia elimu unalalamikia matumbo ya wenye njaa? Wa wapi wewe?”

“Wa hapa hapa!” Nikamjibu huku nikimkazia jicho kama nataka kumfumania vile. Hivi ushawahi kufumania ama kufumaniwa? Cheki….cheki unavyojibaraguza. Ninong’oneze basi swahiba wangu….sitomwambia mtu mie!

Mlowezi wangu hakuishiwa maneno. “Hebu cheki watoto wa fomu foo walivyofeli vibaya sana. Matokeo yao ni aibu tupu nakwambia mnyalu wewe. Hayo ndiyo mambo ya kuyajadili sasa siyo unajadili ndoana wakati ndoana ishavua samaki wake kiasi ilichotaka yenyewe!”

Unafikiri hata nilimjibu basi? Ile nataka tu kumjibu akaja mhudumu kutuuliza twanywa vinywaji gani. Hivi kumbe sikukwambia….tulikuwa baa muda huo. Tukaanza kuangaliana na mlowezi wangu….kila mtu anamtegea mwenzake aagize. Hivi unajua kuagiza ni rahisi sana lakini kuingiza mkono mfukoni kutoa pesa ya kulipa inakuwa ishu sana!

Mhudumu naye mdaku huyo…hapitwi na jambo. Akadandia treni. “Ma-bro kama mnazungumzia matokeo haya yaliyotangazwa juzi ni aibu tupu. Yaani mie naona hizi shule siku hizi zimekuwa tu ni mahali pa kusukumia siku ziende watoto wabalehe halafu warudi huku mtaani tulee mimba na vibaka.”

Mlowezi kaingilia, “Bora nawe umeona. Hii nchi hii imeharibu sana elimu.” Nikaingilia kati, “Wewe bwana Majaba wewe elimu itakuwa vipi wakati walimu hawalipwi vizuri…nyumba zao utadhani mabanda ya kuku….pesa za likizo kwa mbinde….halafu mnasema eti hakuna pesa za kulipa madai yao lakini pesa za kuwalipa Dowans mnazo.”

Mlowezi Majaba akanikatisha…. “We mwehu wewe ina maana usipoitaja Dowans hujisikii? Unajua mie nachukia sana unavyoitaja taja maana najisikia hasira vibaya sana ni aheri nisiisikie kabisa.” Sasa nd’o nimemwelewa…unajua awali kila akinilalamikia nilikuwa nikidhani ana shea ama mjomba ake ama baba mkwe wake yumo ndani ya ‘sistimu.’

Nakwambia mhudumu ana mambo huyo. Akasahau kabisa kutusikiliza kisa kanogewa na maongezi yetu. Moyoni mwangu nafurahi maana kapesa kangu kamepona kwani endapo tungeagiza ningelazimika kumlipia na huyu Msukuma hapa aliyekuja Dar kuuza ng’ombe kisha akalowea huku huku. Mhudumu akaanza kumwaga sera zake… “Serikali inatokota sana nakwambieni. Ona hali ilivyo mbaya vyuo vikuu….wanafunzi wakigoma huko serikali inasingizia vidole viwili inawashawishi….sasa sijui na hawa fomu foo waliofeli kwa sifa nao wameshawishiwa na vidole viwili.”

Nikataka niongee kitu….hata sijafungua mdomo, mhudumu akaendelea, “Naona serikali inataka wote tuishie kushika opena halafu elimu yenyewe waipate watoto wao.” Nikamtazama mhudumu kwa jicho la kiuchokozi. Nilipomtazama tena nikakutana na macho yake. Hapo ndipo nikagundua kumbe ni bonge la kifaa. Maswali yakaanza kutiririka mithili ya magari kutoka mikoani yanavyotutiririshia walowezi kutoka mikoani kuja hapa jijini kuongeza foleni tu.

Nikaanza kujiuliza imekuwaje amekuwa hapo….kabla hata sijaanza kuyajenga majibu kichwani…mhudumu akaendelea…. “Elimu ikishakuwa mbovu watu wanafeli tu unadhani watafanya kazi gani? Opena haina chuo….wala haina divisheni ngapi zijui…sisi tunauza baa kwa kuwa tulifeli shule….walimu hawakuwepo….vitabu vyenyewe havikuwepo….ukijumlisha na mengine lazima unafeli.”

Kusema ukweli nilizifurahia sana hoja za mhudumu. Sikuzifurahia kwa sababu ya nguvu zake….la hasha. Nilizifurahia kwa kuwa nilielewa kuwa keshanogewa na maongezi na hivyo kapesa kangu keshapona.

Mlowezi wangu akaongea, “Watoto watazidi kufeli na kufeli na kufeli tu.”

Mara mhudumu akazungumza, “Samahani kina kaka hivi niwasaidie vinywaji gani?”

Ina maana ka pesa kangu hakajapona?

Porojo la leo: barabarani kuna mambo

2011-01-25T15:14:00.001+03:00

ASALAM aleykum waungwana wenzangu…

Yaani waungwana wangu wacheni kabisa nakwambieni. Huu mji huu wenyewe ndo mwauita jiji una mabalaa si kidogo. Kila siku mabalaa kwa kwenda mbele. Joto kali utadhani hita imewashwa. Yaani nyie acheni tu.

Ndo kwanza hili jua la mchana linanichoma nikiwa kwenye bonge la foleni ambayo ambayo wala haisogei. Yaani nasikia wenyewe wanalalamika eti tuna kiherehere cha kununua magari. Wangejua magari yenyewe tunayasotea sana hadi tuyapate wasingesema.

Joto kali kweli kweli. Kimkweche changu 504 kinalalamika kweli. Kimechakaa hadi siwezi kuwasha AC ili kupunguza joto. Ingini inalalamika kweli kweli kiasi kwamba bidada hapo pembeni kwenye Nadia yake mpya ananitazama kwa jicho la dharau kweli. Mwilini nimelowa jasho hadi shati halina tofauti na dekio.

Redio ya gari yangu bado haijanisaliti sana. Redio ya FM inapiga huu muziki wa vijana wetu wanaojiita kizazi kipya kwa kwenda mbele. Makelele ya injini ukijumlisha na muziki nloufungulia kwa sauti kubwa walahi vile hii ni burudani kweli kweli ukijumlisha na foleni na joto. Wacha tu! Nafikiria mkopo wangu wa gari umekwisha lakini nitalazimika kukopa tena maana gari nalo lishakuwa mkweche nakwambia. Kila siku wavaa nyeupe wananisumbua barabarani mara niwashe indiketa…mara nipige honi wakati fyuzi ya honi ilishaungua kitambo na jeuri ya kununua nyingine sina kwa sasa maana kijana wangu asomaye chuo kikuu ananililia kila siku bodi ya mikopo haijatoa pesa kwa hiyo nalazimika kuendelea kugharamia.

Si hayo tu! Binti yangu yule mwingine toka amalize chuo ajira hakuna. Nilidhani kusomesha nitakuwa nimejikwamua lakini kumbe nimejikwamia niendelee kumgharamia hata ile 1200/= ya kila mwezi ile.

Ntasahau bure kuwasimulieni yanayojiri barabarani hapa. Mara muziki unasitishwa katika redio. “Sasa tunakuleteeni udondozi wa magazeti.” Mtangazaji anashusha mambo kwa mbwembwe zote. Naona afadhali sasa maana sijanunua magazeti siku nyingi. Janja yangu ni kupita vijiwe vya magazeti asubuhi na kupepesa macho kusoma vichwa vya magazeti ya siku hiyo. Sijui hadi nishawishike vipi ndo nanunua gazeti maana pesa yenyewe ya mawazo.

“Kutoka kwenye gazeti la….” Linatajawa gazeti. Mtangazaji anaendelea, “Waziri Mkuu amepiga marufuku suala la Dowans kujadiliwa tena bungeni. Amesema mjadala umekwisha na Dowanas watalipwa tu.” Najikuta napandwa na hasira ghafla. Natamani niitwange redio kabla sijakumbuka redio yenyewe nilikopeshwa na rafiki yangu hadi leo bado sijalipa deni hilo. Nakuwa mpole ghafla.

“Ngriiiiiiiiii…..” Kisimu changu cha mkononi kinaita ghafla. Nacheki jina la mpigaji na kujikuta natabasamu. Yule rafiki yangu wa Kizanzibari ananipigia simu… “Salamaa sheikh wangu?” Kabla sijamjibu, anaendelea kuongea utadhani kameza kaseti.

“Maalimu wangu weye wala huachi vituko weye?” Nataka kumwuliza vituko gani, ananiwahi. “Bwana weye nasoma sana habari zako tokaa waishi huku shamba. Lakini bwana weye naona umeacha kuandika mambo mazito na kuweka picha.” Nashikwa na butaa kidogo. Anaendelea, “Naona umeamua kuanza kutuandikia porojo zako bwana weye huishiwi tu vitukoo?”

Nashindwa kujizuia kutocheka. Naangua kicheko cha nguvu kiasi kwamba yule dada kwenye kiNadia ananitazama kwa jicho la hasira akidhani namcheka yeye alipokula icecream hadi kujimwagia kwenye blauzi yake. Nakwambia hili joto dada wa watu ile kuifungua tu icecream yake kwanini isianze kuyeyuka papo hapo! Nilipomwona akinitazama kwa hasira namminyia jicho la kichokozi hadi anajikuta anatabasamu mwenyewe!

Mzanzibari wangu anaendelea tu kubwabwaja simuni… “Bwana weye hata hunisikii…..” Nataka kumjibu….nasikiaa “Paaaaa….!” Bonge la kishindo walahi nilitamani kutoka nduki kupitia dirisha la gari.

Naachana na simu natazama upande wa pili. Kumbe ile Nadia ya dada wa watu mashallah imepigwa pasi ya kufa mtu na mwehu mmoja kaona ana haraka zake akashindwa kuwa na subira. Dada wa watu akatulia garini wala sitake kushuka. Mie namtazama naye ananitazama akiwa haoneshi kutabasamu wala kukasirika. Yupo tu. Mbona simwelewi!

Kama kawaida wapambe wakajaa. Mara trafiki kaja. Yule mwenye kiVitz aliyempiga pasi dada wa watu akajifanya mjuaji kweli. Akamshika mkono trafiki akampa kitu. Trafiki kaja kwa dada waruwaru.

“We dada una makosa halafu hutaki kushuka garini.” Dada akamtazama trafiki. Kisha akalizima gari lake. Akashuka.

“Unasemaje?” Mie upambe haukukaa mbali. Nikashuka nami nikakifunga kiPigeot changu. Dada anamtazama askari kwa madaha na maringo. Anaizungusha funguo kidoleni kwake huku dhahabu zikiwa zinameremeta mwendo mdundo.

“Nasema wewe ndo una makosa.” Trafiki anazungumza kwa kiburi.”

“Nani aliyekuingiza utrafiki mbumbumbu wa sheria kama wewe ambaye buku tano ulopewa na huyo fala mwenzako inakufanya usahau sheria za barabarani?”

“We dada unajifanya mjuwaji sana. Ngoja tupime kesi iende kituoni.”

Dada akanitazama mie niliyesimama karibu yake kabisa sasa. Nakwambia kusimama karibu na mrembo kama huyu unaweza ukakosa usingizi mwezi mzima ku-rewind tukio hilo. Kwanza marashi yake ya bei mbaya. Rangi rangile kama wa kuchorwa. Nakwambia nikiendelea kusema sifa zake walahi vile nakwambia utasahahu hata kumalizia porojo hii.

“Ok. Hebu pima.” Dada anazungumza huku akifungua mkoba wake. “Ukishamaliza kupima upo chini ya ulinzi kwa kupokea rushwa.”

Dada kumbe ana kamera hata sikuiona. Kawanasa vizuri wakipeana rushwa pale nyuma. Kumbe ili tulia yake garini alikuwa kazini.

Kubwa kuliko anatoa kitambulisho chake cha Takukuru. Askari kawa mdogo sana kama kidonge cha Piriton.

Nikasahau kuwa simu niliyokuwa nazungumza na Mzanzibari wangu sikuikata zaidi ya kuiacha kwenye dashboard garini. Nikarudi garini fasta kuichukua. Pengine dada huyu atanipa namba ya simu.

Heee! Nafika garini simu hakuna wala pochi yangu.

Hakya kweli hata siamini watoto wa mjini noma kweli.

Nguvu zimeniisha hata hamu ya kuendelea na porojo imeniisha.

Kwa herini!

Porojo la Jumapili: Mjini hakukufai

2011-01-23T10:22:00.001+03:00

“SHIKAMOO mjomba. Salamu nyingi sana zikufikie huko uliko….” Ndivyo ilivyoanza barua kutoka kwa mpwa wangu huko kijijini kwetu Solonohe Fidunda. Nilipoikuta tu barua hiyo posta nikavuta pumzi kwa nguvu. Nikaona bora nitulie kwenye kivuli niisome vizuri.

Barua ikaendelea, “….Utakapo kujua hali yangu mimi nim zima kabisa hofu ni kwako wewe uliye mbali na upeo wa macho yangu.” Nikatulia kidogo ili nijifute jasho linalonitoka utadhani nimemwagiwa maji ndoo nzima. Joto si joto…..hakuna feni wala nini maana umeme wenyewe huu wa kulenga kwa manati. Nachukua kakipande ka gazeti nijipepelee, lakini wapi!

Macho yangu kwenye barua tena, “…..Dhumuni la barua hii ni kukutaka kukufahamisha kuwa nimekuwa wa kwanza kwenye mtihani.” Eheeee…….sasa hapo nikajua kinachoendelea kwenye barua ni nini. Nikatamani niiweke kando nisiisome. Eniwei ngoja niisome vivyo hivyo. “……Nakumbuka uliniahidi nikiwa wa kwanza utanitumia nauli nije nami mjini wakati wa likizo.” Hivi ni kweli niliahidi kipindi kile nilipokwenda. Tena nakumbuka ni miaka miwili imepita sasa. Khaaa! Katoto haka ina maana kamejituma miaka miwili yote ili ahadi ya kuja mjini itimie!

Nikaendelea kuisoma, “Hata mdogo wangu Ndinyiliha anayesoma shule ya Hilive Lukanji amekuwa wa kwanza kwenye mtihani wake. Naye anaomba unaponitumia nauli utume na yake ili tuje mjini wakati wa likizo.” Mungu wangu! Sasa ndo nini hivi?

Mistari iliyoendelea kwa nini isinikate maini? “Mjomba tutafurahi sana tukija mjini kwani tutakaporudi tutarudi na nguo mpya nyingi. Halafu pia utatununulia mabegi ya shule na unifomu mpya kabisa na viatu na mikebe yenye vichongeo na bikari na rula za pembetatu. Halafu utatununulia na saa za kimulimuli. Wenzetu darasani watatuonea wivu kweli.”

Nikairushia pembeni barua. Hamu ya kuendelea kuisoma sikuwa nayo. Hivi nilianzaje anzaje kutoa ahadi? Ahaaa…..! Nimekumbuka…..kumbe ni wakati nataka kuondoka…..mtoto huyo aliniomba pesa ya sare za shule kwani alizokuwa nazo zilikuwa zimetoboka makalioni. Walahi vile sikuwa hata na senti tano ya ziada. Nauli yenyewe ilikuwa ya magumashi hadi nikalazimika kudandia malori ya mizigo. Sasa pale nikakajibu kampwa kangu kisiasa kuwa hadi kawe ka kwanza kwenye mtihani ndo nitakanunulia. Nikaongeza mbwembwe kuwa nitakatumia nauli kaje mjini. Duuuuh…..!

Jeuri ya kumtumia nauli kwa sasa sina, sembuse wanataka kuja wawili! Nikaanza kutafakari maisha mjini yanavyozidi kuwa magumu sana. Hapa kuna umeme kimeo unapanda bei….kule kuna suala la nauli za daladala…ukiangalia pembeni hata chakula bei juu…..baba mwenye nyumba leo asubuhi sana kaja kuniambia kwa kuwa kila kitu kinapanda bei naye anapandisha bei kodi ya nyumba…tena badala ya kumlipa kwa miezi sita kama ilivyokuwa awali anataka ya mwaka mzima. Uwiii….nafwa nene!

Sasa hali yangu haielezeki. Nimjibu nini huyu mtoto wakati ahadi niliitoa kwa mdomo wangu? Naanza kukuna kichwa. Sijui nimpige kamba gani ili asione namchinjia baharini. Nikafikiria weeeeee…..! Kisha nikaanza kujibu.

“Marhabaa mpwa wangu kipenzi. Nimefurahi sana tena mno kuipata barua yako. Nilikuwa nikiisubiria kwa hamu kubwa siku nyingi sana mtoto mzuri. Kwanza napenda kukupeni pongezi za dhati wewe na mdogo wako kwa kufanya vizuri sana darasani. Hakika watoto nyie mna akili sana naamini siku moja mtakuja kuwa mawaziri ama maraisi kabisa.” Maneno yakaniishia.

Nikatulia tena ili kupanga vema cha kuandika. Akili haikunisaliti. Nikaendelea, “Mjomba, ama kwa hakika nina hamu kubwa sana ya kukuoneni mkija hapa Dar. Tena siku hiyo nitakuja Ubungo kuwapokea kwa gari. Ubungo ni stendi kubwa sana mjomba. Yaani nakwambia kuna magari mamia kwa mamia yanayotoka mikoa mbalimbali na nchi za nje. Halafu watu ni wengi maelfu kwa maelfu. Nakwambia siku ukija utafurahi kweli. Halafu mkija nitawapeleka baharini ambako mtapanda pantoni ambayo iko kama meli ili kuvuka kwenda ng’ambo ya pili ya bahari. Hiyo pantoni ni kubwa inabeba hadi magari makubwa. Kule mtaona mashua na ngalawa za wavuvi wa samaki. Pia mtaona mameli makubwa sana ya abiria na mizigo. Yaani huwezi amini mjomba, kuna meli zinebeba magari hadi elfu kumi nakwambia. Halafu pia nitawapeleka kuona soko la shimoni Kariakoo. Kuna soko hilo mjomba liko chini ya ardhi. Huko Halafu pia nitawapeleka kuona daraja la Manzese. Hilo daraja nakwambia magari yanapita chini halafu watu wanapita juu.”

Mmh! Nakuna kichwa tena. “Lakini mjomba sasa hivi huku mjini hakufai kwa kuwa mvua ndo imeanza kunyesha. Mvua ikinyesha huwa kuna maji mengi sana kiasi kwamba hata magari hayatembei vizuri. Barabara zinajaa sana maji. Halafu mvua zenyewe ni kubwa sana kiasi kwamba hatutoweza kutoka na kwenda maeneo yote hayo. Vuteni subira kidogo hadi mwakani wataalamu wa hali ya hewa wamesema mwakani mvua haitokuwa kubwa.”

Nikaendelea, “Kitu kingine Kariakoo sasa kumefurika watu vibaya mno. Kwa sasa mkija hamtoweza kutembea kwa uhuru maana kuna Wachina nao wamekuwa wamachinga hivyo kuna msongamano mkubwa wa watu. Lakini pengine mwakani wataondoka hivyo mkija mtatembea kwa uhuru sana. Kitu kingine sasa hivi mjini kuna foleni kubwa sana ya magari. Yaani sasa hivi ukiondoka nyumbani saa kumi na mbili asubuhi unafika mjini saa nane mchana kwa hiyo itakuwa vigumu kuwatembeza mkalifaidi jiji.”

Ila uwongo dhambi. Lakini mbona hata viongozi wetu wanatudanganya kila siku? Tena wao wanatudanganya huku wanatuibia lakini mie namdanganya mpwa wangu kwa kuwa tu sina uwezo wa kumleta mjini kwa sasa kutokana na hali ngumu ya maisha. Najikakamua na kuendelea kuandika, “Mjomba, mjini hakufai kwa sasa. Nimekutumia hiyo picha uone kulivyo kuchafu. Kutokana na mvua hizi na watu kujazana sasa takataka zinatupwa hata katikati ya makazi. Hivi umeshausikia ule wimbo wa Mbagala kuwa hapa nyumba mbele jalala? Basi mjomba ni kweli kabisa. Ugonjwa wa kipindupindu umeshika kasi sana. Tusubiri kidogo mwaka labda serikali itakuwa imefanya jitihada kuhusiana na hili.”

Khaaa! Barua ndefu utadhani naomba kura. Ngoja niimalizie. “Mjomba kusema ukweli nina hamu sana ya kuwaona mkija Dar. Lakini kwa sasa hapafai kabisa. Nitafanya jitihada kuwakumbusha wahusika wachukuwe hatua kuondoa matatizo hayo ili mkija muweze kufaidi. Salamu kwa wote hapo nyumbani.”

Kwishney! Najua mwakani kama hali itakuwa bado mbaya sitokosa la kuongea.

Sasa unadhani ningemwambia moja kwa moja kuwa usije mjini kwa kuwa hali ni ngumu? Asingenielewa nakwambia!

Heee! Kumbe leo ni Jumapili. Bado vikao vya harusi chungumbovu. Bado kikao cha watu wa wilaya yetu tunaoishi hapa mjini. Bado michango ya kanisa. Bado sijui nini. Hivyo vyoooote vinataka pesa kutoka kwenye kamshahara kangu kale kale.

Jumapili njema.

Unapomchafua mtu ili umwombe msamaha

2011-01-22T23:24:00.001+03:00

PENGINE wanazuoni waliobobea wanaweza kuwa na maelezo ya kitaalamu zaidi. Watu kama kina Shaban Kaluse wataalamu wa Utambuzi na Kujitambua wangekuwa na maneno ya kitaalamu zaidi kuielezea tabia mpya iliyoanza kuota mizizi kwenye vyombo vyetu vya habari, hususani magazeti na sasa mitandaoni.

Ni vema nikiweke sawa kitu ninachotaka kukizungumzia leo. Nina tatizo na tabia ambayo naiona inashamiri sana siku hadi siku katika magazeti. Lakini pia, nimeanza kuiona tabia hiyo kwenye magazeti tando yetu (blog). Nayo ni kupakana matope.

Wakati fulani waweza kukutana na nakala ya gazeti ikiwa na habari mbaya kuhusu mtu fulani, aidha awe kiongozi wa kisiasa ama wa kidini, ama pengine mtu mwenye jina.

Kichwa cha habari kinanadi, “Waziri Mtanga aikashifu serikali.” Ama uambiwe, “Askofu Mtanga ana mtoto wa siri.” Msomaji awaye yeyote, akishamaliza kuisoma habari hiyo, hapana shaka ataanza kupoteza imani yake kwa mtajwa. Kwa vyote vile, jamii inayomzunguka mhusika huyo itamshusha thamani. Zaidi ya yote, mhusika na familia yake ndio wanaojikuta wakiumia moja kwa moja kutokana na habari ile.

Kesho yake, gazeti lile lile na ukurasa ule ule, unakutana na kichwa kingine, “Kunradhi Waziri Mtanga.” Kisha inafuatiwa na maelezo marefu kiasi kuwa habari ile imeonekana kuwa na udhaifu wa kitaaluma na haina ukweli kwa kuwa haikufanyiwa uchunguzi wa kina. Swali, ‘kunradhi’ hiyo ina ditejenti kiasi gani kuweza kuisafisha heshima ya mtu iliyopotea?

Ama mtu anaandika katika blog yake, tuseme. Anamchafua mtu fulani. Ama kwenye maoni ya blog ya mtu, mtu anamshambulia mwenzake kwa lugha ya kuudhi pamwe maneno ya kashfa. Baada ya muda mfupi mtu anaandika tena kumwomba radhi mchafuliwa. Hali hiyo hutokea pia hata katika Facebook.

Maswali hapo huwa hayaneshi kichwani mwangu. Hivi huwa ni bahati mbaya? La hasha. Mimi naamini mtu kwa makusudi mazima huamua kumchafua mtu kwa sababu azijuazo yeye mwenyewe, kisha anaandika kumwomba radhi mchafuliwa huyo. Afanyaye hayo hujivunia uelewa kwake kuwa heshima ya mtu iliyochafuka huwa haisafishiki hata kwa ‘jiki’.

Hivi tunapoamua kwa utashi wetu kabisa kuwachafua wenzetu kwa mambo yasiyo ya kweli huwa tunajaribu walau kuzikadiria gharama zake kwao? Labda mniambie mtu hupata faida gani pale amchafuapo mwenzake pasi sababu yoyote.

Swali jingine, hivi kuna ulazima gani kuandika habari za kupaka matope tena zisizo pengine na walau chembe ya ukweli.

Tunapoandika vibaya juu ya wenzetu, tunapaswa kukadiria gharama ambazo familia ya mlengwa hukabiliana nazo. Tunapaswa kufikiria juu ya maumivu ambayo mlengwa huyapata. Kuandika kwetu kunapaswa kuwa na sababu.

Tusiwe watu wa kuandika vyovyote tujisikiavyo kwa kuwa tu tuna kalamu na karatasi. Tusiandike ovyo kwa kuwa tuna hadhira ya kutusoma. Tusifanye hivyo kwa kutaka kujionesha ujuaji wetu.

Kwangu kuandika, ni namna ya kuwasiliana na marafiki zangu kirafiki zaidi ili wapate kujua ninachokifahamu na ninachojisikia.

Porojo la leo: Kichwa changu waruwaru

2011-01-20T20:06:00.001+03:00

KUWA UYAONE…..Hakya Mungu vile mi nakwambia…..nilipokuwa mdogo kila mtu alipenda kuniambia hivyo…eti nikue niyaone…wale nao…mie si nikawaza zangu labda nikue niyaone maghorofa ya Kariakoo….ama pengine nione feri shilingi inazama meli inaelea….jamani…jamani duniani kuna mambo nyie watu nyie!

Heeh…! Kumbe hata sijawasalimu…. Hakya kweli muwe mnanisamehe tu mwenzenu mie. Yaani hii dunia ya kichakachuzi inavuruga kichwa hadi unajikuta unasahau jina lako…Aki ya Ngai vile nakwambia. Assalaam aleykum waungwana wenzangu… Bwana Yesu apewe sifa….mie naogopa kusema bwana asifiwe inakuwa haikai vizuri… Wengine Tumsifu Yesu Kristu… wengine Mwanakondoo Ameshinda…. Hizo hizo jamani maana nikianza kuzitaja hapa mbona tutakesha hivi hivi tunajiona. Labda tu niwape feva washikaji zangu….oyaaa…wanangu wenyewe mambo niaje? Mambo vipi mazee?

Haaa….! Hivi mnaweza kuamini nikiwaambia nimeshakisahau kitu nilichotaka kukizungumza leo? Najua kuna wewe hapo wewe chaubishi basi utanibishiiiiia kweli.

Mungu wangu! Umeme umekatika! Sasa hao gizasco nao wanataka sifa…..umeme gani huu waliurudisha saa nane za usiku wa manane halafu wanaukata alfajiri yote hii ya saa kumi na moja? Hawa jamaa nao hawa hawafai hata bure mi nakwambia…..

Sasa kama umeme umekatika nitafanyaje sasa? Maana huu wenyewe mgao si mgao….katizo si katizo….taabu tupu mi nakwambia utadhani umeme wenyewe tunapewa bure…..mi napatwa na hasira mie nakwambia mimi we acha tu!

Nawasha zangu kamshumaa kalikobaki jana usiku….ngoja nisome gazeti langu kabisa maana jana sikuweza kulisoma kutokana na kuchelewa sana kurudi nyumbani….foleni foleni hizi jamani nyie acheni tu….madaladala yenyewe ya kugombaniana si mchezo. Tumevutana mashati pale Posta weee hadi dada mmoja kanipaka lipstick yake kwenye shati langu….huyu dada si ananitafutia lawama mie jamani hivi hivi sasa nitajiteteaje nikiulizwa na mama vitegemezi wangu mie? Watu wengine nao! Si angesubiria tu gari nyingine badala ya kunitafutia balaa mie mtoto wa mwanamke mwenzake!

Hivi nilikuwa nazungumzia nini vile…? Ahaa nishakumbuka….nafungua gazeti nakutana na habari Sumatra kutangaza nauli mpya za mabasi ya abiria mwishoni mwa mwezi huu….. Uwiii ndigita wuli nene? Mnisamehe kushangaa kikwetu maana nimechanganyikiwa hadi maneno ya Kiswahili yamenitoka….Si mnajua hata vijana wa madoido eikeiei masharobaro nao huwa wanachanganya sana sleng’i za Kinyamwezi!

Mara mama vitegemezi vyangu ananifata pale sebuleni….namshangaa huyu naye vipi huyu si tulikuwa kitanda kimoja usiku kucha kisa cha kunifata hapa nini kama si kutaka kuharibiana tu mudi ya siku yote….. Kama anajua najiuliza nini…anaanza somo. “Gesi imeisha!” Namtazama kwa hasira maana pesa ya gesi nilikwishaitoa. “We’ si’ nilikupa hela wewe?” Ananijibu bila kuniangalia, (anasahau kuwa macho yake mazuri enzi zake ndo yalinifanya nikawa namvizia njiani kila akitoka kanisani kujaribu bahati yangu hadi ndoano iliponasa)…. “Gesi imepanda bei wacha wee…eti kutoka elfu arobaini hadi sasa elfu sabini…hela uloacha haijatosha!”

Tobaaaaa…….! Mbona wataniuwa jamani kwa msongo wa mawazo? Nauli juu….Gesi nayo sasa juu!

Nikamtizama tu. Nikaona hakawii kuleta maneno kuwa simthamini. Nikalazimika kumwambia…. “Achana na mambo ya gesi sasa tumia mafuta ya taa!” Wacha avipige viganja vya mikono yake kwa nguvu hadi nikahisi anataka kuleta mambo ya Tunisia nyumbani kwangu…. “Babaa naona huna habari….mafuta ya taa nayo yeshapanda bei babaangu hata hayashikiki!” Mungu wangu.

Hapo ndipo ninapokumbuka vizuri kuwa pamoja na umeme kuwa unakatika muda mrefu zaidi ya unaowaka….ikifika mwezi Machi nao utapanda bei ile mbaya…. Mara kijasho kinaanza kunitoka utadhani mmachinga anayekimbizwa na askari wa jiji mtaa wa Kongo.

Nakumbuka ni jana tu mama vitegemezi vyangu alitoka kunilalamikia kuwa bei ya sukari nayo sasa haishikiki….nikamwambia sasa tutaweka utaratibu maalumu wa unywaji wa chai hapa nyumbani. Tukajadiliana sasa usiku kucha hadi tukaafikiana kuwa kutakuwa na ratiba maalumu ya unywaji chai kwa vitegemezi vyetu ili kwenda sambamba na hali halisi. Ila bado hatujawapa maamuzi hayo….tunajua kabisa hawatoafikiana nayo. Lakini so far sisi ndo waamuzi….itakula kwao!

Basi bwana…ngoja niendelee tu kukupa mchapo. Hivi unakumbuka nilikuwa nafanya nini vile kabla huyu mama vitegemezi vyangu hajaja kuharibu mudi yangu? Eehh bwana….gazeti langu lile…..basi nikafungua ukurasa mwingine… Kwanini nisikutane na habari ya wale wajomba Dowans… Kudadadeki wanalipwa hela ndefu hawa jamaa hawa nyie nyie acheni tu. Ghafla nikaingiwa majaribuni walau ningekuwa na ndugu mle walahi nakwambia ningesahau kabisa shida za kupanda kwa bei ya nauli, umeme, sukari, gesi, mafuta ya taa na takataka zoooote unazozijua wewe. Kwanza unafikiri ningeendelea kuutumia umeme wa hawa vimeo? Lingefungwa jenereta heavy duty hilo mngenitaka mbona!

Mara si nikaanza kujaribu ku-imagine maisha yangu yangekuwaje….nakwambia ile ratiba ya unywaji chai mbona ingetupwa kule…kila kitu kingekuwa mswano….hata ule mkwara wa mama vitegemezi vyangu kuwa nipo katika kipindi cha mpito kabla hajaamua kubeba kila kilicho chake (utadhani alikuja na chochote) na kwenda kwao….mbona ungesitishwa ghafla…sasa ningeanza kumbiwa “I love you honey so much!” “I’m always dreaming of you!”. Hapo zingewekwa mbwembwe zote alizokuwa akiziona kwenye Marichui sijui na nini vile kipindi kile umeme kabla haujaanza kutokuwa na udugu nasi…. Lakini kwa upande mwingine afadhali mara tulikuwa hatunywi maji…ukitaka kutazama soka ya Man U anavyoidunda Liverpool…utasikia usitoe hapo kuna tamthiliya nzuri kweli… Unaambiwa mie nilikuwa nakasirika wewe hadi nazira na kuondoka zangu kwenda kutazamia mpira baa ya jirani. Sema kiukweli nikiwa kwenye ile baa huwa napata mambo mengi sana kama kushikwa shikwa kidevu…kurembeshewa sauti jambo ambalo mama vitegemezi wangu alilifanya mara ya mwisho kipindi kile namfukuzia…. Naifaidi mambo mengi kweli….

Inaonesha leo naongea sana eeeh…….? Jamani tutaongea tena kesho. Nyie mnataka nimalize stori zote leo leo….kesho nitaongea nini sasa?

Alamsiki waungwana wangu.

The Pastor’s Donkey

2011-01-19T21:23:00.001+03:00

The pastor entered his donkey in a race and it won. The pastor was so pleased with the donkey that he entered it in the race again, and it won again. The local paper read: "PASTOR'S ASS OUT FRONT." The Bishop was so upset with this kind of publicity that he ordered the Pastor not to enter the donkey in another race. The next day, the local paper headline read:"BISHOP SCRATCHES PASTOR'S ASS." This was too much for the Bishop, so he ordered the pastor to get rid of the donkey. The Pastor decided to give it to a Nun in a nearby convent. The local paper, hearing of the news, posted the following headline the next day: "NUN HAS BEST ASS IN TOWN." The Bishop fainted.

He informed the nun that she would have to get rid of the donkey, so she sold it to a farmer for $10. The next day the Paper read: "NUN SELLS ASS FOR $10." This was too much for the Bishop, so he ordered the nun to buy back the donkey and lead it to the plains where it could run wild. The next day the headlines read: "NUN ANNOUNCES HER ASS IS WILD AND FREE." The Bishop was buried the next day....

Morale of the story is .... being concerned about public opinion can bring you much grief and misery….. and even shorten your life. So be yourself and enjoy life ..... you'll be a lot happier and live longer!

Wapi hapa?

2011-01-19T07:49:00.001+03:00

…..jamani tuelezane basi.

Heri ya siku ya kuzaliwa mama yangu

2011-01-18T00:04:00.000+03:00

AHSANTE sana Mungu! Ni Januari 18.

Ahsante sana Mungu kwa kuwa hii ndiyo tarehe uliyomleta mama yangu hapa duniani. Januari 18 ni siku muhimu sana katika maisha yangu.

Heri ya siku ya kuzaliwa mama yangu mpenzi.

Mama…..ninatamani kusema maneno mengi sana kuelezea hisia zangu. Wasiwasi wangu ni kuwa maneno hayo kamwe hayawezi kuelezea kinagaubaga kile nilicho nacho moyoni mwangu.

Leo Jumanne ya Januari 18, siku haswa uliyozaliwa…..maana ulizaliwa Jumanne kama ya leo…nimekaa na kutafakari mambo yahusuyo maisha yangu…

Watu husema…ile miezi tisa mtoto anayoishi tumboni mwa mama yake….akitegemea kitovu chake kupata chakula kutoka kwa mama yake….kina athari katika maisha ya mwanadamu. Kule kuunganishwa kwetu na kitovu nikiwa tumboni kwako….kunaamanisha kuunganishwa maisha yetu yote. Ahsante sana mama.

Najisikia fahari kusema kuwa Ninakupenda Sana!

Wewe ni zaidi ya mama kwangu…..wewe ni zaidi ya rafiki wa karibu sana kwangu…..wewe ni zaidi ya mshauri mkubwa kwangu….wewe ni zaidi ya yote hayo…

Zipo nyakati njia za maisha hunipeleka katika makorongo na kukata tamaa….zipo nyakati machungu ya maisha huniumiza na kunifanya nijione nisiye na thamani….. Zipo nyakati ngumu sana kwangu.. Lakini daima wewe umekuwa nguzo yangu yenye nguvu. Daima wewe hunipa sababu ya kukabiliana na changamoto za maisha na kujiona mwenye thamani….Ninakupenda sana mama yangu.

Zipo nyakati marafiki na ndugu hunikimbia….zipo nyakati watu huweza kunikuhukumu kwa ubinadamu wangu….zipo nyakati ninapoandamwa na watesi….zipo nyakati ninapochukiwa na kudharauliwa. Lakini daima wewe umekuwa rafiki yangu wa karibu sana unifahamuye nikiwa chini na kunishika mikono kuniinua. Daima hujiona nina nguvu kwa sababu yako.

Mama….ahsante sana kwa kunifanya kuwa hivi nilivyo leo… Ninayo kila sababu ya kumshukuru sana Mungu kwa ajili yako. Ninakushukuru kwa kuwa daima umekuwa mstari wa mbele katika kunipa mwelekeo wa maisha yangu. Hata pale ninapotokea kuteleza na kwenda njia isiyo sahihi umekuwa ukijitahidi sana kunifanya vile ifaavyo kuwa. Ninajivunia sana wewe maishani mwangu.

Kutulea ukiwa peke yako halikuwa jambo dogo hata sasa tumekuwa hivi watu wazima….Ninakushukuru sana kwani hukuwahi kukata tamaa na kutufanya nasi tujifunze ujasiri na kutokata tamaa. Kwa hakika niliridhika na malezi yako toka utotoni hata sasa utu uzimani. Wewe ni mwanamke wa aina yake. Mungu azidi kukubariki.

Leo unapokumbuka siku yako ya kuzaliwa….pamoja na kukushukuru sana kwa malezi yako…ninakuombea kwa Mwenyenzi Mungu. Eeh Mwenyezi Mungu ninakuomba umbariki sana mwanamke huyu.. Umpe nguvu…afya njema na maisha marefu ili sisi watoto wake tuzidi kufaidi zawadi hii ya thamani zaidi katika maisha yetu ulimwenguni.

Mama, ninapenda kukwambia ninakupenda sana.

Heri ya siku ya kuzaliwa.

Porojo la leo: Funguo za magari

2011-01-16T23:26:00.001+03:00

JUMAPILI nd’o hiyo inakatika….hakya kweli siku zinakimbia mithili ya Usain Bolt…mara hii nacheki kalenda….hiyooo tayari nusu ya Januari imeshakatika…..

Hali ya hewa bado inaleta tafrani….nyumbani hakukaliki. Joto kwa kwenda mbele….gizasco weshauchukua umeme wao tangu saa kumi na mbili asubuhi.

Nakumbuka leo Jumapili napaswa kuhudhuria vikao chungumbovu vya harusi. Watu wanaoana na kuoana….tunachanga na kuchanga na kuchanga na kuchanga ili kushuhudia tukio la uhalalishaji wa tendo lile lililomkosanisha babu Edo na Muumba. Nasema wacha nichague kikao kimoja cha kuhudhuria leo. Halafu najipiga piga mfukoni…nakumbuka tarehe dume hizi……asalaleeeeeh….!!!

Nadandia zangu mchuma wa jamii hadi eneo la kikao. Nafika pale nakutana na washikaji zangu wawili watatu. Mmoja ananiona na kunijia, huyu sijaonana naye miaka kadhaa sasa…. “aaahaaaaaa bwana Mtanga…” naona ananizeesha huyu sasa badala ya kuniita jina langu la kwanza anakomplikeeeeeeti wakati anajua hata mtoto tu sina!

Braza kaka ananisogelea karibu…wakati nampa mkono…anautoa wake kisha anasita….mara anahamisha ufunguo wa gari kutoka mkono wake wa kulia na kuushika mkono wa kushoto ili aweze kuutumia mkono wake wa kulia kusalimiana nami….mikwara hiyo…wacha weee! Nitajuaje kama jamaa hapandi tena daladala bali anatembelea makalio?

Baada ya kusalimiana…tunapeana michapo mbalimbali ya maisha….mkono wake hautulii hata kidogo…mara anaizungusha zungusha funguo yake ya motokaa…mara anaigonga gonga ukutani…mara anaandika andika ukutani….mara hivi…mara vile…mikogo chungutele alimradi tu ufunguo uonekane tena…..mie nachekea tumboni!

Tunaingia ukumbini sasa….huko nako ni mikogo kwa kwenda tele…. “Ndugu mwenyekiti…hili suala la vinywaji….” mjumbe anazungumza huku mkono wake wa kuume ukiwa umeshikilia ufunguo wa gari…ndo anaoutumia kusisitiza hoja yake…..mikogo kwa kwenda mbele.

Mwenyekiti naye anasimama kuzungumza….kama kawa naye hajautia mfukoni ufunguo wake…ni madoido kwa kwenda mbele….mara anachokonoa sikio lake kwa kuutumia ufunguo huo….kisha anautazama kwa masikitiko…anachukua karatasi ya tishu na kuufuta kidogo huku akiuangalia…hayo yote yanatoke huku akiendelea kuzungumza…wajumbe tunasisitizwa michango haraka ili utamu kunoga usimdodee bwana harusi wa watu ambaye kaamua kutangaza ndoa akiwa anaitegemea bajeti kutokana na michango ya watu….mabwana harusi hawa…hawana tofauti na serikali ya Bongo ambayo hupanga bajeti yake kwa kutegemea pesa za wahisani…sasa siku wahisani wakikosana na wake zao…tutazisoma namba….

“….halafu mwenyekiti….hili suala la mapambo…” bidada naye hayupo nyuma…ufunguo wake kauvaa kama pete kwenye kidole chake cha shahada. Anazungumza huku akiuchezesha chezesha kwa madaha…mbwembwe na mikogo huku akiyapepesa macho kana kwamba anatarajia kukonyezwa ‘in no time’……mambo hayo!

Madoido ya kutamba na funguo za magari yanaendelea kikao kizima…mtu mzima nakula bati pembeni huku nikiangua bonge la kicheko ndani kwa ndani….nikicheka kwa nguvu hapa nitaonekana nimepatwa na uchizi wa katiba fasta fasta….kisha naanza kujiuliza maswali lukuki kichwani mwangu…hivi huu ni ushamba…ulimbukeni ama ni nini? Ama ukishakuwa na kamotokaa ni lazima uoneshe ufunguo kwa watu ili wakujue nawe umo? Maana watoto wa mjini wanasema kwenda sheli si mchezo…

Maswali hayaniishi….hadi kikao kinaisha sijaelewa lolote…naanza kufikiria kurudi nyumbani kupambana na kiza baada ya hawa gizasco kuamua kutuchinjia baharini na umeme wao wa magumashi…mie nakwambia hili jiji linahitaji roho ngumu sana vinginevyo halichelewi kukushinda vivi hivi unaliona.

Eniwei….tutaendelea na porojo siku nyingine.

Alamsiki!

Heri ya siku ya kuzaliwa Simon Kitururu

2011-01-16T08:42:00.001+03:00

Mtakatifu Simon Kitururu.

KATIKA kuzurura zurura kwangu huko Facebook, nakumbushwa kuwa mzee wa MAWAZONI anauanza mzunguko mwingine wa siku 365, katika safari yake ya maisha.

Mwanablog Simon Kitururu na mtindo wake wa uandishi ananifanya niiweke blog yake katika orodha ya blog ninazozichungulia kila siku. Yeye anauita UJINGA BUSARA. Ukikurupuka, unaweza kudhani Simon, ama Mtakatifu Simon anafanya mzaha fulani. Lakini ukitulia na kutafakari kwa makini, unagundua kile ulichokuwa ukikidhania ni ujinga, kimesheheni busara. Ni mwandishi mbunifu kwa kiasi kikubwa, mwenye kuandika katika hali ya kumvutia msomaji wake. Hata kama umechoka, unajikuta unahitaji kumsoma ili umalize kwa kutabasamu. Ni mmoja ya wanablog wenye kukuvuta kwa maandishi yao. Ni kipaji cha kipekee kabisa.

Tuyaache hayo, leo Mtakatifu Simon, anasherehekea siku yake ya kuzaliwa. Anaikumbuka siku ambayo wazazi wake walimleta duniani. Siku aliyoliona jua kwa mara ya kwanza. Siku aliyovuta pumzi kwa mara ya kwanza. Ni siku yenye thamani kubwa sana kwake.

Katika kukumbuka kwako siku hii, ninapenda, kwa dhati, kukutakia Mtakatifu Simon Kitururu maisha marefu sana yaliyojaa furaha, amani na mafanikio. Kaka Simon, ubarikiwe sana sana katika mambo yako yote.

Uwe na wakati mzuri daima.

........HAPPY BIRTHDATE BROTHER SIMON KITURURU.....!!!!!!!

Pamoja sana.

Cv hiyo

2011-01-15T10:24:00.001+03:00

…..kama wewe ndo bosi, utafanyaje?

Kiswahili chaanza kushika kasi Sudan Kusini

2011-01-11T23:40:00.001+03:00

WALIMU na wanazuoni wengine wa lugha ya kiswahili la mgambo limelia. Uhuru wa taifa jipya la Sudani Kusini unamaanisha kukua zaidi kwa lugha hii adhimu ya ukanda wa Afrika Mashariki na Kati. Hii ina maana kuwa Sudani Kusini ina kila dalili ya kuingia katika orodha ya nchi zenye wazungumzaji wengi wa lugha ya Kiswahili.

Akiwa Juba, mji mkuu wa taifa jipya la Sudani Kusini, Charles Omondi, mwandishi wa masuala ya Afrika kwenye shirika la habari la Nation Media Group, ameweza kuona namna Kiswahili kilivyotapakaa katiks eneo hilo ambalo Kingereza na Kiarabu ndizo lugha kuu za mawasiliano.

Charles Omondi anasema iwe mahotelini, madukani ama hata njiani, angalau mtu mmoja katika watu watu watatu utakaokutana nao wanamudu kuzungumza Kiswahili. Hata hivyo kuenea huko kwa Kiswahili kumekuwepo kabla hata hakujawa na jitihada za mamlaka za nchi kuikuza lugha hiyo.

Kuna kila dalili mamlaka ya Khartoum isingependa kuenea kwa Kiswahili kwani kutaifanya Sudani Kusini kuonekana taifa la Kiafrika zaidi na si la Kiarabu kama inavyopenda.

Kuenea huko kwa kasi kwa Kiswahili kumekujaje Sudani Kusini?

Mwuza duka moja ndani ya hoteli ya La Clique, ambaye ni mzungumzaji mahiri wa Kiswahili, anadai kujifunzia lugha hiyo kusini mwa Sudani.

Sudani ya sasa (kabla ya kura ya maoni ya kuigawa) ndilo taifa linaloongoza barani Afrika kwa kuzalisha wakimbizi wengi zaidi kutokana na machafuko ya wenyewe kwa wenyewe. Wakimbizi hao ambao sehemu kubwa wanatokea eneo la Kusini, walikimbilia Uganda na Kenya, mahali kwenye wazungumzaji wengi sana wa Kiswahili. Wakiwa ukimbizini wameweza kujifunza lugha hiyo.

Upigaji wa kura ya maoni ungali ukiendelea Kusini. Litakapozaliwa taifa jipya la Sudani Kusini, Kiswahili kitakuwa kimepata mwelekeo mzuri.

Nadhani kwa sasa hii ni nafasi nzuri sana kwa wadau wa Kiswahili na zaidi wazalishaji wa filamu na muziki wa Kiswahili kuichangamkia Sudani Kusini ili kuweza kusaidia kukua kwa lugha hii ya kipekee.

Kufungwa kwa Facebook ni uzushi

2011-01-11T21:40:00.001+03:00

MTANDAO maarufu wa Faceboo kufungwa kabisa hapo Machi 15.

Habari hiyo ilienea kwa kasi sana ulimwenguni kupitia mitandao ya Facebook, Twitter na mitandao mingine ya kijamii. Hofu ikatawala kote ulimwenguni. Habari za kufungwa kwa mtandao huo unaosemekana kuwa na watumiaji takribani milioni 600 kwa sasa zikautikisa ulimwengu wa mtandao.

“Nimeshindwa kuudhibiti mtandao huu.” Mtandao maarufu wa habari za ulimwengu wa weeklyworldnews.com ukamnukuu Mark Zuckerberg, mmiliki wa mtandao huo. “Wahka wa kuusimamia mtandao huu umeharibu maisha yangu. Imefikia pahala nataka kuachana kabisa na upuuzi huu. Waache watu wawapate marafiki wa kweli nje ya Facebook.”

Chanzo kingine kikadai kumnukuu Makamu wa Rais wa Facebook anayeshughulikia mambo ya teknolojia, Avrat Humarthi, akiwasisitiza watu kuondoa picha zao walizozihifadhi Facebook na kuhamishia mahali kwingine kwani ifikapo Machi 15 mwaka huu, hawatoweza kuziona tena.

Habari hiyo imewashitua sana watumiaji wa mtandao wa Facebook kutoka San Fransisco, Marekani hadi Sydney, Australia. Mwanafunzi mmoja wa chuo kikuu huko Indiana akasema, maisha bila Facebook hayawezekani katika wakati tulionao.

HATIMAYE, uzushi huo umekanushwa rasmi.

Kampuni ya Facebook imesema habari hizo si za kweli na wala haikusudii kuufunga mtandao huo wenye faida kubwa sana kwa kiasi cha kumfanya mmiliki wa mtandao huo Mark Zuckerberg kuwa bilionea mdogo zaidi duniani.

Facebook imesema habari hizo ni uzushi uliolenga kuwavuruga watu.

Kwako bwana bosi

2011-01-10T00:28:00.001+03:00

Shikamoo bosi.

Bwana Bosi pole sana na kazi halafu shikamoo. Bosi naomba samahani nisamehe samahani kwa kuchelewa kufika kazini bosi. Bosi najua umekasirika sana bosi kwa kuwa nimechelewa sana kazini bosi nisamehe bosi.

Bosi tatizo bosi ni umeme bosi maana kuna mgao siku hizi bosi. Bosi jana nimelazimika kukaa macho bosi hadi usiku sana bosi nikiusubiri umeme urudi bosi lakini hawa taa-nesi-koohawakurudisha bosi. Bosi naomba nisamehe bosi maana nilikuwa nasubiri ili nipige kabisa pasi nguo za kuvaa kazini bosi maana bosi ulisema lazima tuvae kiandhifu bosi.

Halafu kingine bosi nilikuwa nasubiri umeme uwake bosi ili mke wangu bosi aweze kupika chakula bosi tule na watoto wetu bosi. Unajua bosi kila kitu kimepanda bei kuanzia mafuta ya taa bosi, hata gesi bosi kwa hiyo mi na mke wangu bosi tukaona bora tutumie tu umeme japo bosi nao ni gharama sana bosi halafu na wewe ulishasemaga bosi hata nikigoma miaka nane bosi wala huna mpango wa kuniongezea kamshahara bosi.

Bosi najua umekasirika sana bosi kwa kuwa nimechelewa kazini bosi halafu nimefika nimeanza kusinzia bosi. Unajua bosi kutokana na mgao wa umeme bosi hata maji hakuna bosi. Usiku wa manane bosi umeme ulivyowaka ikatubidi mimi, mke wangu na watoto na vitegemezi bosi twende kuteka maji mtaa wa tisa bosi. Tumechota maji hadi saa tisa na nusu usiku bosi hata hivyo tukaambulia ndoo moja kutokana na foleni kubwa bosi.

Halafu bosi najua umekasirika sana bosi sijaiandika ripoti bosi. Nisamehe sana bosi ni taa-nesi-koo hao bosi maana jana hakukuwa na umeme mchana wote kwa hiyo nikashindwa kupiga taipu ripoti yenyewe. Bosi usinifukuze kazi bosi kutokana na uzembe bosi watoto watakosa ada ya shule bosi.

Halafu bosi hapa kazini wafanyakazi wanakusifia sana bosi kuwa wewe ni mtu watu bosi. Bosi sisi wafanyakazi tunakupenda sana bosi kwa maana wewe huna makuu kabisa bosi. Bosi mi na mke wangu kila tukienda kanisani huwa tunakuombea sana uishi milele ili hata vitukuu na vilembwekeze vyetu uje kuwa bosi wao ili vifaidi utu wema wako bosi. Halafu bosi wewe nakwambia hata ukigombea urais lazima ushinde kwa kishindo bosi maana sisi tunakupenda sana bosi.

Wewe bosi wewe hakuna wa mfano wako.

Leo sitii neno

2011-01-04T00:00:00.001+03:00

…….labda mseme wenyewe.

Ha ha haaaaaaa……!!!

Mwaka mpya na kuhama

2011-01-01T15:16:00.001+03:00

Asubuhi ya leo njia ya Bagamoyo eneo la Mapinga, nikiwa njiani kwenda Bagamoyo nimekutana na gari hili likiwa linamhamisha mtu. Naona anataka kuanza mwaka na makazi mapya.

Heri ya Mwaka Mpya

2011-01-01T08:25:00.001+03:00

TUMEUONA!

Tunamshukuru sana Mwenyezi Mungu kwa rehema zake.

Tunamshukuru sana Mwenyezi Mungu kwa yote ya mwaka uliopita.

Tunamshukuru sana Mwenyezi Mungu kwa kutuvusha salama kuingia mwaka mwingine.

Tunamuomba Mwenyezi Mungu aufanye huu mwaka na mingine ijayo kuwa ya mafanikio zaidi.

Heri ya Mwaka Mpya kwenu marafiki zangu nyote.

Ahsanteni sana wanablog

2010-12-31T08:04:00.001+03:00

ASUBUHI ya mwisho ya mwaka 2010.

Kumepambazuka salama. Nalitazama jua linalowia kutoka upande wa Mashariki. Nuru ya jua inabeba tafsiri nzito sana. Rangi angavu huku ikizibwa na mawingu mepesi huku manyunyu kadhaa ya mvua yakidondoka kivivu kweli. Pengine ni machozi ya mwaka 2010 kuashiria mwaka si wetu tena.

Mara manyunyu yanakoma. Jua laanza kuchomoza kwa madaha yake. Taratibu nuru yake inaanza kuujaza ulimwengu. Wanadamu nasi twaanza pilika huku tukiwa na tafakuri nzito vichwani mwetu.

Ujumbe wa simu, barua pepe, Facebook, Twitter, MySpace, Tagged unatukumbusha kuwa leo ni siku ya mwisho ya mwaka 2010. Wacha uende tu. Karibu mwaka mwingine.

Wakati nikiamka na kujaribu kuwatafakari watu waliobeba maana kubwa ya maisha yangu, nimekutana nawe mwanablog.

Kwa maana hiyo napenda kuitumia fursa hii kukushukuruni sana wanablog kwa kuwa nami katika kipindi cha mwaka mzima. Siku 365 ni safari ndefu sana. Hakika siku hizi zingekuwa chungu sana kama mwanadamu asingezungukwa na marafiki. Kama mwanadamu asizungukwa na watu wanaomjali na kumtakia heri tupu. Kama mwanadamu asingezungukwa na watu wenye kumpa furaha wakati anaohitaji furahi, kumpa faraja wakati anaohitaji faraja.

Wanablog mmekuwa marafiki zangu wakubwa. Nakushukuruni sana kwa hilo. Najivunia kublog kwa sababu ya uwepo wenu. Najivunia kuwa mwanablog kwa sababu ya upendo wenu. Mmeyafanya maisha yangu ya kublog kuwa na maana kubwa sana. Ahsanteni sana.

Nimefurahi katika mwaka huu unaoisha nimeweza kukutana ana kwa ana kwa mara ya kwanza maishani na wanablog Chacha o’Wambura, Shaban Kaluse, Markus Mpangala, Faith Hillary, Albert Kissima, Rama Msangi. Nimeweza kuwa na mawasiliano ya karibu sana na wanablog wengi sana. Sasa hata nikiwa na jambo kichwani najua wapi pa kwenda kushirikisha yaliyomo.

Nawashukuruni sana kwa hilo.

Naamini mwaka unaoanza kesho, kwa mapenzi ya Mungu tukivuka, utakuwa mwaka wa heri zaidi na ushirikiano zaidi kwa wanablog. Naamini wanablog tutazidi kuwa familia inayopendana, kushirikiana na kujaliana zaidi.

Ninawaombea kuvuka salama mwaka. Yale magumu yote mliyokutana nayo 2010 yaacheni kama yalivyo na mshukuruni Mungu kwa maana kila jambo litokealo duniani, liwe zuri ama baya, hutokea kwa sababu.

Ninakutakieni heri na fanaka. Afya njema kwenu na kwa familia zenu.

Ahsanteni sana kwa kunithamini.

Ninawapenda sana.

Wasalaam

Fadhy Mtanga.

Tuvuke mwaka kwa mioyo myeupe

2010-12-29T10:01:00.001+03:00

SAFARI ya siku 365 ya mwaka 2010 inafikia ukingoni hapo Ijumaa majira ya saa 5.59 usiku. Siku 365 si haba. Ni siku nyingi sana ambazo zimemfanya binadamu kupitia katika kadhia kadha wa kadha kwa kutaka ama kwa kulazimika.

Maisha yetu hapa duniani hayawi maisha pasipo kuhusiana na watu wengine. Falsafa ya Ubuntu inatuambia kuwa, umuntu ngumuntu ngabantu, kuwa mtu ni mtu kupitia watu. Kwa mantiki hiyo, utu wetu unaweza tu kuwa utu kwa kupitia watu wengine. Hillary Clinton aliandika, It Takes A Village, To Raise A Child. Hii ina maana kwamba, pamoja na upekee wako wewe kama wewe, inawachukua watu wengi kukufanya kuwa wewe uliye wewe. Maisha yetu yanaguswa na watu wengi.

Wakati nazitafakari hizoi siku 365 zinazofikia ukingoni kesho kutwa, nimejikuta nikiyatafakari maisha kwa ujumla katika kipindi cha mwaka mzima. Hatimaye nikagundua, siku hizo ni nyingi sana hivyo kuzimaliza kwake kunatupitisha katika mambo mengi kwa kuyafahamu ama kutoyafahamu.

Kubwa ambalo naliona katika maisha ya mwanadamu ni misuguano ya hapa na pale baina yetu. Katika siku 365 tumewakosea sana watu, nao wanaweza kuwa wametukwaza kwa namna moja ama nyingine.

Wakati fulani tunawakosea watu kwa kujua, wakati mwingine kwa kutojua. Wakati mwingine tunawakosea kwa kudhamiria, na wakati mwingine kwa kutodhamiria. Haijalishi tumewakosea kwa kujua, kutojua, kudhamiria ama kutodhamiria, makosa yetu huwa na madhara sana kwao hao tuwakoseao.

Tunaweza kuwa tumewaumiza mioyo wazazi wetu, ndugu zetu, wenza wetu, marafiki zetu, wafanyakazi wenzetu, majirani zetu, wanafunzi wenzetu na kadhalika. Tunaweza tusijue makosa yetu kwao yameacha athari zipi kwa maisha yao. Tunaweza tusifahamu makovu ya maumivu tunayowasababishia yatadumu kwa muda gani wa maisha yao. Na zaidi, tunaweza kutojua makosa tunayowafanyia wenzetu yanaweza kubadili ama kuharibu kabisa mwelekeo wa maisha yao kwa kiasi gani. Makosa ni makosa.

Tukiutazama upande mwingine, tunagundua nasi tumeumizwa mara nyingi katika siku 365. Maumivu hayo yatokanayo na ndivyo sivyo tufanyiwazo na marafiki, ndugu, wenza na kadhalika ynaweza kuwa yametuathiri kwa kiasi kikubwa. Yanaweza kuwa yametufanya tubadili mwelekeo mzima wa vile tuwavyo. Yanaweza kuwa yametufanya turudi nyuma katika hatua fulani tuzipigazo. Haya ndiyo maisha.

Wanasema, waho wahenga, bahari tulivu haipimi nahodha wa meli. Misuguano hii tunayoipitia katika siku 365, ndiyo hasa hutupima ujasiri wetu na uwezo wetu wa kuwavumilia watu wengine kwa ujumla. Niliwahi kusoma kitabu kimoja miaka kama mitano hivi nyuma. Mwandishi alisema, kama jambo lolote halijakuogofya, huwezi kujihesabu wewe jasiri. Kumbe nikajifunza kuwa ujasiri wetu hutokana na yale mambo yatuleteayo taabu katika maisha nasi tukamudu kukabiliana nayo.

Kwa maana hiyo, uwezo wetu wa kuvumiliana tunapokoseana, ni ujasiri pia.

Sasa nataka kusema nini? Mwaka unaisha. Kama waisha nini kwani?

Naamini si vema tukavuka mwaka tukiwa na kinyongo kwa makosa tuliyofanyiwa katika mwaka mzima. Si vema tukavuka mwaka tukiwa hatuna amani kwa sababu ya makosa tuliyowafanyia watu wengine. Ni vema, tena ni haki, endapo tutavuka mwaka tukiwa na mioyo safi ikiwa haina ukakasi wowote dhidi ya wenzetu, wawe ndugu, wenza, marafiki, wafanyakazi wenzetu, wanafunzi wenzetu, majirani na kadhalika.

Tunapaswa kufahamu kuwa , umuntu ngumuntu ngabantu, mtu anakuwa mtu kwa kupitia watu. Tunapaswa kuelewa umuhimu wa watu hao katika maisha yetu.

Jambo la msingi ni kufahamu kuwa, watu hao, wawe wametukosea kwa kujua, kutojua, kudhamiria ama kutodhamiria, yale mambo ndivyo sivyo watufanyiayo ni changamoto muhimu sana za maisha. Huwa napenda kuamini falsafa ya Kibantu, kumpiga teke chura ni kumwongezea mwendo. Tuayachukulie maisha hivyo.

Hizi siku za mwisho za 2010 zingependeza endapo tungezitumia kusameheana pale tulipokoseana. Kupendana pale tulipochukiana. Hii itatufanya kuanza mwaka tukiwa wapya, wenye mtazamo chanya juu ya wenzetu.

Maisha ni maisha tu, ukiwa ungali duniani, haya mambo hayaepukiki. La muhimu ni kuwa na mioyo myepesi ya kusamehe na kuomba msamaha. Hilo linawezekana kama maisha yetu yakitufundisha jambo kuu, UPENDO.

Ili maisha yetu yawe yenye furaha kwa maana tuwapo na hofu marafiki zetu wawe sababu ya kujaa TUMAINI.

Kwa kuwa Mungu ni mwema daima. Ambaye pamoja na dhambi zetu, daima yeye hutupa FADHILI.

Napenda kuwatakieni heri na fanaka katika kuumaliza mwaka 2010.

Ahsanteni.

Ngamia

2010-12-29T08:40:00.001+03:00

Pale Dar es Salaam Zoo, Kigamboni.

Mtaji wa masikini

2010-12-28T22:41:00.001+03:00

……ni nguvu zake mwenyewe!

Leo mchana Tabata Kimanga.

Mahakama ya kimataifa na unafiki wake

2010-12-16T11:49:00.001+03:00

Mahakama ya Kimataifa (ICC) ingali mpya iliyoanza kazi rasmi Julai 1, 2002 kufuatia mkataba wa Rome. Mahakama hiyo ilianzishwa mahsusi kwa kushughulikia makosa ya mauaji ya halaiki, uhalifu dhidi ya ubinadamu na uhalifu wa kivita ikiwa ni mkakati wa mataifa kuhakikisha haki inatendeka duniani.

Mara nyingi nimekuwa nikiufikiria utendaji kazi wa mahakama hiyo. Mara kadhaa maandamano yametokea mahali pengi kupinga hoja za mahakama hiyo dhidi ya washukiwa wake mbalimbali.

Sasa naanza kuelewa kwa nini Marekani haikutia saini mkataba huo. Bila shaka Marekani haiuamini uwezo wa mahakama hiyo. Nami nimeanza kupata mashaka makubwa sana. Miaka takribani nane tangu kuanzishwa kwa mahakama hiyo, nguvu zake nyingi zimeelekezwa bara la Afrika.

Mahakama hiyo inaitazama sana Kaskazini ya Uganda, DRC, Afrika ya Kati na Darfur. Sasa macho yake yametua nchini Kenya kufuatia vurugu baada ya uchaguzi wa Disemba 27, 2007. Hadi sasa tayari mahakama hiyo imekwishatoa hati za kukamatwa kwa washukiwa wake wa uhalifu wa kivita ambao ni Germain Katanga, Mathieu Ngudjolo, Thomas Lambanga na Jean-Pierre Bemba. Sambamba na hao pia kuna Omar al Bashir, rais wa Sudan ambaye hati yake ya kukamatwa imeambatana na maandamano mengi sana jijini Khartoum Sudan ya wananchi kupinga hati hiyo. Viongozi wengi wa Afrika wamekuwa wakiipinga hati hiyo kwa kuona ICC ni aina nyingine ya ubeberu wa mataifa ya Magharibi.

Jana mwendesha mashtaka mkuu wa mahakama hiyo Bw Luis Moreno Ocampo ameyasoma majina sita ya Wakenya wanaoshukiwa kusababisha vurugu za uchaguzi huo. Masikio ya watu wengi ulimwenguni wanaofuatilia siasa za Kiafrika hususani za ukanda huu wa Afrika Mashariki na Kati na pia Pembe ya Afrika, yalikuwa na hamu kubwa ya kuyasikia majina hayo. Majina yamesomwa yakiwahusisha mawaziri, mkuu wa zamani wa polisi na mwanahabari mmoja.

Mashaka yangu yalikuwa toka awali ICC ilipoanza kulivalia njuga suala la Kenya. Sisemi naunga mkono maasi ya uchaguzi, la hasha. Lakini kamwe siwezi kuiunga mkono hatua hiyo ya mahakama hiyo.

Kwa mtazamo wangu, kama ulivyo mtazamo wa watu wengi pengine hususani Marekani, mahakama hiyo haina usahihi katika uchunguzi wake kuhusiana na makosa inayoyaona yanapaswa kufikishwa kwake.

Kabla ya tukio la jana la kusomwa kwa Ocampo Six, Luis Moreno Ocampo alishakutana na rais wa Kenya Mwai Kibaki na Waziri Mkuu wake Raila Odinga na kuzungumza nao kuhusiana na sakata hilo. Siwezi kufahamu walijadiliana nini. Lakini naweza kuyatilia mashaka majadiliano yao.

Turejee kwenye kile ninachokiona ni unafiki.

Sote tuliofuatilia siasa za Kenya wakati na baada ya uchaguzi mkuu, tunafahamu kuwa, kama si hatua ya Mwai Kibaki kulazimisha ushindi na kisha kujiapisha haraka haraka, hali Kenya wala isingekuwa vile ilivyokuwa. Watu takribani 1,200 wasingeyapoteza maisha yao, wala wale 300,000 wasingekosa mahali pa kuishi. Kwa mtu yeyote, tena pasipo kuhitaji kuwa na elimu ya juu ya sheria, Mwai Kibaki angepaswa kuwa mshukiwa wa kwanza katika orodha ya Ocampo.

Mwenyekiti wa tume ya uchaguzi Kenya bwana Samwel Kiviutu angepaswa kuwa namba mbili katika orodha hiyo ya Ocampo. Angestahili kuwa namba mbili kwa kukubali kwake kuyageuza matokeo ya uchaguzi huku akitambua kuwa kundi kubwa la Wakenya lilikuwa likifuatilia hatua kwa hatua ya kila kilichokuwa kikitokea.

Kama Ocampo angehitaji mtu wa tatu, basi yule kamishina wa polisi Hussein Ali kwa kushiriki kikaamilifu katika machafuko yale akiwatumia askari wake. Hawa ndiyo watu ambao jumuiya ya kimataifa ingetegemea kuyasikia majina yao yakisomwa na Ocampo.

Sasa tunaanza kuona kwa nini hati za mashitaka za ICC huchochea vurugu kwenye maeneo husika. Tayari tulikwisha sikia Wasudani wakitishia kuzichoma moto mali zote za mashirika ya Umoja wa Mataifa zilizoko Sudan wakipinga hati hiyo kwa kuona ni uonezi wa hali ya juu. Tayari inasemekana kwa kiasi cha mwaka moja sasa kuna kundi limejizatiti nchini Kenya likiitwa Marafiki wa William Ruto likiwa na dhamira ya kuhakikisha mtu wao hakamatwi. Wakati huo huo kukiwa na habari kuwa Wakikuyu hawana mpango kabisa wa kuafikiana na jambo hilo. Matishio hayo yamepelekea jana Kenya kuwa na ulinzi mkali wa jeshi la polisi hususani maeneo ya Bonde la Ufa kwa hofu ya kuibuka kwa vurugu kubwa zaidi.

ICC haiwezi kuwa mwarobaini wa kutosha wa matatizo ya uhalifu wa kivita na makosa ya kibinadamu kwa mfumo wake huu. Mashitaka yake hayana uhalisia bali yamekuwa kisiasa zaidi kwa kutaka kuuridhisha mfumo fulani. Wajuvi wa mambo ya sheria mtanisaidia mawazo kwa hii kadhia.

Nani hafahamu kuwa Marekani ndiye mhalifu mkubwa zaidi duniani wa kivita akishirikiana na mjomba wake Uingereza? Nani hafahamu kuwa Marekani imepelekea hali kutotengamaa tena Iraq huku maelfu kwa maelfu ya raia wake wakiendelea kupoteza maisha kwa sababu ya uhalifu wa Marekani?

Nami naanza kuamini kuwa ICC ni aina mpya ya ubeberu wa mataifa ya Magharibi.

Waafrika tutaendelea kutawaliwa hadi pale tutakapoona umuhimu wa kujitawala wenyewe!

Uhuru Kenyatta na wenzake watano watajwa ICC

2010-12-15T23:58:00.001+03:00

Mwendesha mashitaka mkuu wa mahakama ya kimataifa, Luis Moreno Ocampo.

Mwendesha Mashitaka Mkuu wa Mahakama ya Kimataifa (ICC), Luis Moreno Ocampo leo ametoa orodha ya Wakenya sita ikiwa ni mawaziri wanne, kamishina wa polisi wa zamani na mtangazaji wa kipindi cha redio kuwa walihusika kwa kiasi kikubwa kuchochea ghasia kufuatia uchaguzi mkuu wa Disemba 27, 2007.

Watu hao, Uhuru Kenyatta, William Ruto, Henry Kosgey, Hussein Ali, Francis Muthaura na Joshhua Arap Sang wametakiwa na ICC kutoa ushirikiano mzuri katika mashtaka dhidi yao.

Bw Ocampo amesema ingawa bado washukiwa hao hawana hati ya kukamatwa, wanapaswa kuwasiliana na ICC mara kwa mara ili kujua mahali walipo. Sambamba na hilo hawatakiwi kuwasiliana na mashahidi wala kujihusisha na vitendo vyovyote vya udanganyifu ikiwa ni pamoja na utoaji rushwa kwa mashahidi. Pia amesisitiza washukiwa hao kuwa tayari kujikabidhi wao wenyewe kwenye mahakama hiyo huko Hague, Uholanzi.

Washukiwa hao ambao sasa ni maarufu kama “Ocampo Six” wanatuhumiwa kuchochea na kupanga vurugu nchini Kenya baada ya vyama vya PNU cha Mwai Kibaki na ODM cha Raila Odinga kila moja kujitangazia kushinda uchaguzi mkuu wa 2007. Ingawa kulikuwa na ushahidi wa kushinda upinzani, Tume ya Uchaguzi ilikitangaza chama tawala kushinda uchaguzi huo na hivyo kuzua vurugu kubwa hususani eneo ambalo ni ngome ya chama cha upinzani cha ODM, huko Rift Valley.

Takribani watu 1,200 wanasemekana kupoteza maisha yao huku wengine 300,000 wakikosa mahali pa kuishi na kulazimika kuwa wakimbizi ndani ya nchi yao.

Kukiwa na fununu juu ya kundi la watu waliojipanga kusababisha vurugu wakati wa kutangazwa kwa majina hao, jeshi la polisi nchini Kenya liliweka ulinzi wa kutosha mchana wa leo wakati Ocampo akiyasoma majina hayo. Kundi la siri maarufu kama “Marafiki wa William Ruto” linasemekana kuanzishwa kiasi cha mwaka moja uliopita kwa minajili ya kuhakikisha hakamatwi.

Hata hivyo hali ilikuwa tulivu sana nchini Kenya wakati wa usomaji wa majina hayo ambayo yalikuwa yakisubiriwa kwa hamu kubwa sana na Wakenya na jumuiya ya kimataifa kwa ujumla.

Mapema kabla ya kusomwa kwa majina hayo, Rais Mwai Kibaki wa Kenya alikwishatoa tamko la kuwataka kuachia ngazi viongozi wote watakaoshukiwa kuhusika na vurugu hizo ili kuipa nafasi mahakama hivyo kufanya kazi yake vema.

Huku takribani asilimia 85 ya Wakenya wakiiunga mkono mahakama hiyo, Mwai Kibaki ameelezea haja ya kuundwa kwa mahakama ya ndani ambayo nayo itawahukumu washukiwa wa vurugu kufuatia uchaguzi mkuu huo.

Nimeiandika kwa msaada wa mitandao mbalimbali.

Great Minds

2010-12-14T11:58:00.001+03:00

While visiting England Barack Obama is invited for tea with the Queen. He asks her what her leadership philosophy is. The Queen responds that is to sorround herself with intelligent people.

Barack asks her how she knows that the people are intelligent. “I do so by asking them the right questions,” says the Queen. “Please allow me to demonstrate.” She phones David Cameron and says, “Mr. Prime Minister, please answer this question: ‘Your mother has a child, and that child is not your brother or sister. Who is it?” David Cameron responds, “It’s me Your Majesty.” “Correct. Thank you and goodbye Dave.” Says the Queen.

She hangs up and says; “Did you get that Mr Obama?” Obama says: “Yes, Your Majesty. Thanks alot. I will definitely be using that!”

Upon returning to Washington DC, Barack Obama decides he would better put the Vice President to test. He summons Joe Biden to the Oval Office and says: “Look here broda Joe, I wonder if you would mind answering a question for me!”

“Why, of course Sir. What is on your mind?” The Vice President responded almost simultaneously. Barack replied; “Uhh, your mother has a child and your father has a child, and this child is not your brother, or your sister. Who is it?”

Joe Biden hesitates but finally asks: “Can I think about it, and get back to you sir?”

Barack agreed and Joe left. Joe immediately calls a meeting of other senior Democratic staffs, and the ponder over the question for several hours. Still nobody comes up with an answer.

Finally, in desperation, Joe Biden calls Hillary Clinton at the State Department and explains his problem.

Joe Biden says: “Now look here madam. Your mother has a child, and your father has a child, and this child is not your brother, or your sister. Who is it?”

Hillary Clinton answers almost immediately, “It’s me of course, you idiot!”

Much relieved, Joe Biden rushes back to the White House and exclaims, “I know the answer sir! I know who it is!! It’s Hillary Clinton!”

And Barack Obama replies in disgust, “You are wrong Mr Vice President! It’s David Cameron!”

Siri ya ubunifu ni kuwa mwenye furaha

2010-12-11T23:36:00.001+03:00

Usishangae kwa nini pana msemo, ‘mafanikio hayaleti furaha, bali furaha ndiyo ufunguo wa mafanikio.’ Uzoefu wa watu wengi umedhihirisha hilo.

Shuleni ama pahala pa kazi, kukiwa na kazi za makundi. Mara zote imeonesha kuwa, kundi lililokuwa na furaha, vichekesho na masihara fulani, ndilo huibuka na mawazo mapya mengi. Watu waliojawa tabasamu na vicheko, wakati wote akili hufanya kazi kwa ubunifu zaidi kuliko wale walio siriazi zaidi.

Ukiwa kazini, ili uifanye kazi yako kwa mafanikio makubwa ni lazima uipende. Uifurahie. Uwafurahie wafanyakazi wenzako, wale wa chini yako na bosi wako. Ukiwa mwenye furaha huwezi kujisikia mnyonge katika mazingira yoyote na hivyo kuchochea uwezo wako wa kufanya kazi.

Ukiwa mwanafunzi, lazima ulipende somo ndipo uweze kulifaulu. Hata somo liwe jepesi vipi, endapo hutolipenda, ama kumfurahia mwalimu wa somo hilo, nafasi ya kufeli ni kubwa zaidi kuliko kufaulu. Hata mwalimu akiwa si mwenye kupenda utani wakati wa kufundisha, hawezi kufurahiwa na wanafunzi.

Hata ndoa zinazodumu zaidi ni zile ambazo wanandoa huwa na muda wa kufanyiana utani. Ucheshi na vicheko vinapotawala nyumba, afya ya mwili na akili huwa njema. Lakini ndoa ambayo mume kakunja uso na mambo yake na mama naye yupo siriazi na mambo yake haziwezi kudumu kwani haziwi na amani wala mapenzi ya dhati.

Hebu fikiria makampuni yanayohitaji ubunifu zaidi kama makampuni ya matangazo ya biashara, ama sanaa za maandishi, kuchora na kunakshi (graphic designing). Paul Valery, mtaalamu wa ubunifu huko Marekani, anasema kwamba, watu wasiopenda kabisa utani ama ucheshi huwa na ubunifu kidogo sana kwani watu wabunifu ni wale wenye kufurahia utani na ucheshi ambavyo huwafanya kuwa na furaha wakati wote.

Msingi wa ucheshi ndiyo msingi wa ubunifu. Unapotawaliwa na ucheshi, maisha yako yanakuwa yenye furaha wakati wote. Hivyo huo ndiyo msingi muhimu sana wa akili yako kufanya kazi kwa ubunifu wa hali ya juu. Huna haja ya kufanya kazi ukiwa umenuna, hutaki hata utani ukidhani ndiyo sifa ya ufanisi. Utakuwa unajidanganya bure.

Hebu tazama masihara haya yalivyochochea ubunifu mkubwa ulimwenguni;

Sir Isaac Newton aliweka kupwa na kujaa kwa maji pamoja na tunda ndipo akagundua kanuni ya mvutano.

Johannes Gutenburg alimwagia mvinyo mahali na kukandamiza na sarafu katika hali ya masikhara ndipo alipogundua mashine ya kuchapa.

Maeneo ya kazi kuna vitu kama mavazi. Mabosi wengi wanataka uvaaji rasmi kama suti ama nguo za vitambaa laini, tena shati likiwa limechomekewa na tai juu, kwa wanaume. Wanawake hulazimika kuvaa magauni ama suti kama mavazi rasmi ya kazi. Lakini si wakati wote mavazi hayo humfanya mvaaji kuwa na furaha.

Siku waweza amka hujisikii raha hata kidogo kuchomekea. Ama mwanamke hujisikii raha kabisa kuvaa gauni ama sketi. Lakini kwa kuwa bosi ni mkali kwenye mavazi, unalazimika kuvaa mavazi rasmi. Hali hiyo huathiri utendaji wa kazi na kupunguza ubunifu na ufanisi kwa kuwa akili inajawa dukuduku ama hofu.

Mtaalamu wa matangazo na ubunifu huko Marekani, Jack Foster akiwa anaongoza idara ya ubunifu miaka ya 60, aliulizwa na gazeti la Los Angeles Times, nini mtazamo wake kuhusu mavazi ya kazi.

“Mie sijali hata wafanyakazi wangu wakija wametinga pajama. Ninachojali ni kazi kufanyika.”

Anasema siku moja baada ya mahojiano yake kutoka gazetini, wafanyakazi wote wa idara yake walikwenda kazini wakivalia pajama. Ofisi nzima ililipuka kwa utani, furaha na vicheko. Lakini anasema siku ile na zote zilizofuata, idara yake ilipata mafanikio makubwa sana kuliko wakati wowote ule. Watu walikuwa katika furaha na kutaniana, na kazi ikafanyika kwa kiwango cha juu sana.

Kipindi hicho ndipo watu wakaanza kuvaa makazini, suruali za jinsi, fulana na masweta.

Ili pawe na mahusiano mazuri sana kazini, utani, furaha na vicheko lazima vitawale. Ili pawepo na mafanikio katika kazi, utani liwe jambo la kwanza, la pili ndiyo iwe utendaji kazi kwa ufanisi. Utani na ucheshi huibua ubunifu. Na hiyo ndiyo mbegu muhimu sana ili kuzaa mafanikio.

Tunawezaji kuyachochea haya mahala pa kazi?

Kukutana bustanini – kama eneo la ofisi yenu lina bustani, ama lipo karibu na bustani, wakati mwingine jengeni utamaduni wa kufanyia vikao bustanini. Hii huwaondolea hali ya woga na kutojiamini. Pia kutazama mimea ya kijani hupunguza sana mfadhaiko ama msongo wa mawazo. Hata kwa wanandoa, kupenda kuketi bustanini na kujadili mambo muhimu ya maisha, huleta hali ya kuhuisha mapenzi.

Siku ya Familia – ni vema mara moja kwa mwaka, watoto kupata nafasi ya kupaona pahala wafanyiapo kazi wazazi wao. Siku hii huwafanya wazazi kuwa na furaha inayotokana na utani pamoja na ucheshi pale watoto kutoka familia tofauti wanapokutana.

Huyu ni nani? – huvutia sana endapo wafanyakazi wataleta picha zao za utotoni. Picha hizo zinabandikwa ukutani na kupewa namba pasi kuandikwa majina. Kila mfanyakazi apitapo anajaribu kukisia ni nani katika picha husika. Mfanyakazi anayepatia majibu zaidi huzawadiwa na wenzake. Hali hii huwapa wafanyakazi nafasi ya ucheshi pamoja na hivyo kukuza mahusiano na ubunifu ambao huchochea utendaji wa kazi kwa ujumla.

Maonesho ya sanaa na ubunifu – wafanyakazi kuja ofisini na kazi za sanaa na ubunifu zilizofanywa na watoto wao nyumbani. Kazi hizo kuwekwa mahali na kuoneshwa kwa wote. Wafanyakazi kupata nafasi ya kuchagua zilizo bora zaidi. Hali hii, sit u huwapa hamasa wazazi, bali pia huchochea ubunifu kwa watoto wa wafanyakazi hao.

Michezo – ofisini si pahala pa kukunja sura na kutingwa na kazi tangu unaingia hadi unatoka. Kuwepo na wakati wa kuchangamsha akili kwa michezo. Michezo inaweza kuwa chess, darts, karata na kadhalika. Hupendeza zaidi wakati wa chai kama kuna chai ya pamoja. Wakati mwingine mzuri ni ule wa chakula cha mchana.

Mambo haya yote huwafanya wafanyakazi kuwa na furaha, kufurahiana na kufurahia kazi zao. Mahusiano baina ya bosi na wafanyakazi wake, yanapendeza yakiwa mithili ya marafiki wa rika moja. Hii huondoa hali ya kuogopana. Huleta utani mwingi na ucheshi, na hivyo kuchochea ubunifu kwa kiwango cha juu.

Kama ofisi yako ni ya watu wasiopenda utani, bali kukunja nyuso na kutingwa na kazi ama makaratasi tangu waingiapo asubuhi hadi watokapo jioni, basi ofisi hiyo ni hatari sana kwa afya yako, utendaji wako, ubunifu wako na maisha yako ya baadaye.

Kuwa mwenye furaha wakati wote.

Na hapa napo ni wapi?

2010-12-10T10:23:00.001+03:00

Wapi hapa jamani?

Uhuru una maana gani kwangu?

2010-12-09T09:34:00.001+03:00

“Nipo kilimani naranda…..nagonjea pijo kupanda…Mwalimu Nyerere kasema…vijana tufunge mikanda!”

Nimeanza na wimbo huu maarufu wa mchakamchaka ‘enzi za mwalimu’. Nimeanza na wimbo huu nikiwa na maana mahsusi. Nikiwa nautafakari ujumbe wa Mwalimu Nyerere kuwa vijana tufunge mikanda. Ujumbe ambao wenye dhamana ya kutuongoza wanaona unafaa kufanyiwa kazi hadi leo. Bado tunafunga mikanda.

Nauinua tena uso wangu na kuitazama kalenda ukutani. Leo ni Tisa Disemba. Tarehe maarufu sana kwa kila mwananchi wa Tanzania Bara (Wanasema ni uchonganishi kusema Tanganyika). Tarehe tunayokumbuka kupatikana kwa uhuru kutoka kwa Waingereza waliotutawala kuanzia ilipomalizika vita kuu ya kwanza ya dunia hadi 9.12.1961.

Uhuru. Uhuru ni nini? Hili ni swali ninaloweza kushindwa kulijibu. Uhuru una maana gani kwangu? Hili kamwe sitoshindwa kulijibu. Ninapoifikia hii Tisa Disemba nina mambo mengi sana ya kuyatafakari. Nahitaji kujiridhisha endapo uhuru huu tunaousherehekea kwa magwaride na hotuba na mbwembwe zingine zote, unayo maana yoyote kwangu!

Kila mtu anapenda kuwa huru. Najua wengi watasema hii ndiyo thamani ya uhuru. Ngoja nijaribu kuutafakari wimbo wa hayati Lucky Dube, nguli wa muziki wa reggae, alipouliza, “Unapenda kuwa mtumwa uliyeshiba, ama mtu huru mwenye njaa?” Rejea kibao, ‘A well fed slave or the hungry free man.’

Sisi Watanzania Bara tu katika kundi gani? Naamini ni la pili.

Uhuru kwangu hauna maana endapo nchi yenye miaka 49 ikiwa huru bado sehemu kubwa ya bajeti yake inategemea wahisani. Utegemezi huo unapelekea mawaziri kuamua kudanganya kwa kutengeneza bajeti mbili tofauti. Moja ya kuwaonesha wahisani, moja ya kuisoma kwetu..nadhani pia kuna ya tatu, ya kuifanyia kazi.

Uhuru kwangu hauna maana ikiwa nchi yenye miaka 49 ikiwa huru bado suala la elimu ya juu lingali chaukarange. Juzi wakati wa mahafali ya Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, wanafunzi walimwambia Waziri Mkuu kuwa wanalala nje. Hosteli haziwatoshelezi. Kuna maelfu ya wanafunzi wa vyuo vikuu hapa jijini wanaoishi kama ndege warukao. Mtindo maarufu unakuwa kubebana. Kitanda cha kumfaa mtu mmoja watalazimika kulala wawili na wakati mwingine watatu. Wanafunzi wanapolazimika kukomunika (kushindia chai na slesi za mkate) hawawezi kuwa na furaha katika kusherehekea sikukuu ya uhuru wao.

Uhuru hauna maana kama mfumuko wa bei unashindwa kudhibitiwa. Kila bajeti inaposomwa tunaona kuna kupanda bei kwa vitu. Leo petroli ipo juu, sukari ipo juu, gharama za matibabu zipo juu, kila kitu bei ghali.

Uhuru huu hauwezi kuwa na maana endapo kuna mlinzi anayemkuta waziri akizungumza na simu kwenye ATM kisha akamwambia waziri awapishe wateja wengine wachukuwe fedha, mlinzi huyo akaishia kufukuzwa kazi. Mlinzi huyo, familia yake na vitegemezi vyake wote hawawezi ona uhuru una maana kwao.

Uhuru hauwezi kuwa na maana endapo huduma ya umeme ni anasa kwetu. Kama tunalala gizani kila siku. Tunaunguziwa vitu kwa ubovu wa huduma ya umeme. Tunashindwa kufanya biashara kwa kukosa huduma hiyo. Tunashindwa kula chakula kizuri kwa kuwa vyakula vinaharibika kwa kukosa namna ya kuvitunza kutokana na huduma mbovu ya umeme. Hatuwezi kuwa na furaha kwamba tunaishi nchi huru.

Hatuwezi kuuona uhuru una maana kubwa kwetu kama suala la uhakika wa upatikanaji wa maji bado ni ndoto.

Hatuwezi kuuona una maana kwetu kwa nchi iliyojaa rasilimali kama madini, gesi, wanyama pori, mito, maziwa, bahari na vingine vingi iendelee kuwa masikini huku genge la watu wachache wakiogelea kwenye bahari ya utajiri.

Tuwatazame China. Wametutangulia miaka 12 tu kuwa huru. Leo hatuna la kushindana na Wachina. Watu wanaweza kusema China imetuacha kwa sababu za kihistoria. Nitapingana na hilo. Tanzania na China ni moja ya makazi ya kale zaidi katika historia ya mwanadamu. Tanzania na China ni moja ya maeneo yaliyoanza biashara siku nyingi zaidi katika historia ya maendeleo ya mwanadamu. Sisi tumekwama wapi?

Tulisema toka awali, ili tuendelee tulihitaji vitu vinne. Watu. Ardhi. Siasa Safi. Uongozi Bora. Viwili vya kwanza tumekuwa navyo, tutaendelea kuwa navyo. Hivi viwili vya mwisho ndipo penye taabu sana.

Wenzetu Wachina miaka ya 70, walisema wanatilia mkazo vitu vinne. Kilimo. Viwanda. Teknolojia. Ulinzi. Walivitilia mkazo kweli kwa uaminifu wa hali ya juu kuanzia kwa viongozi na hata wananchi wake. Leo Wachina ni taifa linaloutikisa uchumi wa ulimwengu wakiwa ndiyo wazalishaji wakubwa ulimwenguni wa bidhaa nyingi sana.

Sisi tumeshindwa wapi? Lazima tumeshindwa kwenye siasa safi na uongozi bora. Watu wachache wamejipa uhuru wa kuyafanya yoyote wanayoyataka kwa maslahi yao binafsi.

Tuwatazame Rwanda waliopata uhuru wao Julai 1962 na kuangukia vitani miaka nenda miaka rudi. Leo hii hatuna la kujivunia mbele ya Wanyarwanda. Wakati wenzetu wanapiga hatua kubwa sana katika maendeleo, sisi bado tunaimba ngonjera.

Uhuru, tunapoadhimisha miaka 49 tangu Mwingereza aondoke zake, kuna mambo tunapaswa kuyatafakari kwa kina. Tunapaswa kujiridhisha endapo uhuru huu una maana kwetu kwa kiasi gani.

Viongozi tuliowapa dhamana wanapaswa kuwa madereva wetu waaminifu ili tuweze kufika wanakofika wenzetu.

Hatupaswi kwenda uwanja wa Uhuru kushangaa tu magwaride ya majeshi. Hatupaswi kwenda kule tukiwa hatuna uhakika na umeme ndani ya nchi yenye mito mikubwa chungumbovu, makaa ya mawe tani maelfu kwa maelfu, gesi, yuraniamu na upepo usiokoma. Hapana.

Uhuru huu unapaswa kuwa na maana kwetu.

Heri ya siku ya Uhuru!

Nawe wangoja mwanaume mkamilifu?

2010-12-06T15:04:00.001+03:00

Juzi katika pita pita yangu mtandaoni nikapata mpya. Nikaikumbuka ile methali, “Mwenda bure si sawa na mkaa bure, huenda akachota.” Waama, uzururaji wangu umenifanya kuchota jambo huko.

Hebu itazame tena picha hiyo? Unapata hisia gani?

Basi nikusimulie, nami nilipoiona nilitafakari kwa muda mrefu sana. Unajua tafakuri hiyo ikanifikisha wapi? Leo wacha niseme kidogo.

Siku moja nilikuwa nikichat na dada mmoja katika facebook. Katika gumzo letu tukafikia pahala nikamwuliza angoja nini kuwa na mwenza? Akanijibu, “wanaume wadanganyifu sana. Bado sijamwona anayenifaa!”

Nikashika tama, ama kwa hakika. Lakini sikutaka kutafakari sana maisha ya wengine. Chambilecho wahenga, kipenda roho, hula nyama mbichi. Pilipili ya shamba iniwashieni? Nikaendelea na hamsini zangu.

Siku si nyingi, nikakutana na binti tumesoma shule moja. Tukaketi chini na kupeana michapo ya maisha. Katika kuhadithiana kadha wa kadha za maisha, tukalifikia somo hilo. Halimoja, walahi hoja ingali, “Wanaume nyie hamna maana. Hamfai msikitini wala kanisani. Nasubiri nimpate alo bora!”

Miye nisemeni tena? Mimacho kodo mithili ya mbwa alokabwa fupa kooni. Miye huyooo, na hamsini zangu.

Sasa nilipoiona picha hiyo, walahi nikaandika shairi hili hapa. Wajua kwanini nikaandika shairi hilo? Shairi hilo nililoliita Yupo Wapi?, nikajaribu tu kuuliza katika dunia hii nitampata wapi yule aso na doa? Nimeghani wee, lakini katika ubeti wa tatu nikasema:

Mpenzi alo na sifa, zijae dunia yote,
Aloumbika hajafa, kizani ameremete,
Mjuvi wa maarifa, mwendo mwendole apate,
Watu macho kukodoa, watamani kumpata. (gonga hapa kusoma zaidi)

Kwa hiyo nikajaribu kuungana na wenye kutaka wapenzi walojaa sifa za malaika. Wapenzi ambao wameumbika kabla hata hawajafa. Wapenzi wenye yote mema. Nami najaribu kuuliza ni wapi naweza kumpata japo mmoja tu?

Wakati bado namfikiria huyo mpenzi malaika, nikaiona tena picha hiyo hapo juu. Nikapatwa na hofu kubwa. Hofu hiyo ikanipelekea kuuandika ubeti mmojawapo katika shairi hilo kama ifuatavyo:

Wala sitaki zeeka, nizeeke sijamwona,
Nd’o ma’na nahangaika, pengine tutakutana,
Wa sifa za malaika, kifani kiwe hakuna,
Kucha jicho nakodoa, nikilala nitamwota? soma zaidi hapa

We’ wataka zeeka hujamwona? Wataka oza kama mwanamke huyo pichani ukabaki mifupa bado hujamwona? Mie nimesema nahangaika pengine nitakutana naye njiani huyo mwenye sifa za malaika asiye na mfano. Kutokana na mawazo mengi kunizidia najikuta nakosa usingizi kiasi cha kukodoa macho usiku kucha. Nawauliza sasa ili mnipe ushauri, kama nitaamua sasa kulala, je nitamwona ndotoni?

Nimeongea sana leo, kabla sijakuchosha zaidi, ewe msichana, ewe mvulana, itazame picha hiyo kwa makini. Isome falsafa iliyo ndani yake. Ukishamaliza hayo, endelea kumsubiria mwenza malaika kwani hayupo mbali sana. Utampata tu!

Ni hayo tu kwa leo!

Gonga hapa kusoma mashairi yangu mengine.

Ni wapi hapa?

2010-12-02T01:08:00.001+03:00

Jamani wadau tusaidiane hapa ni wapi na picha imepigwa kutokea wapi?

Nani anapafahamu hapa?

2010-12-01T08:52:00.001+03:00

Tuambie wapi hapa?

Picha hii inatoa tafsiri gani?

2010-11-29T23:43:00.001+03:00

Kazi kwenu wadau!

Vyeti vya mainjinia wa Tanesco ni vya magumashi?

2010-11-28T01:12:00.001+03:00

Eneo la Kivukoni Front jijini hapa Dar es Salaam linavyomeremeta usiku kukiwepo umeme.

Wadau,

Mie nina swali, ama sijui litageuka kuwa maswali?

Hivi nyie shirika la ukataji wa umeme nchini hapa Tanesco, hili suala la mgawo wa umeme ambao hatujatangaziwa ni bahati mbaya, makusudi ama nini?

Ahaa, nimekumbuka! Ngoja nizame maktaba kwangu nitafute kitu.

Pamoja na giza, nafanikiwa kukutana na gazeti la Mwananchi la Jumanne Novemba 23, 2010. Kuna habari inasema “Kigogo aiingizia Tanesco hasara ya mamilioni.” Napatwa na hasira mie hapa.

Ukiisoma habari hiyo unaambiwa mgao wa umeme unaoendelea jijini hapa umesababishwa na mpuuzi mmoja ajitiaye kujua sana. Tunaambiwa bwana huyu kakataa ushauri wa mafundi wake na kusababisha kuungua kwa transfoma kubwa ya gridi ya taifa eneo la Kipawa. Transfoma hiyo yenye uwezo wa kuthibiti umeme wenye msongo wa megavolti ampaya 45 ililazimika kuwashwa kwa kiwango cha juu ya uwezo wake kwa amri ya ‘injinia’ wa umeme.

Nyamafffff! Hivi huyo jamaa alisomea wapi? Isije ikawa ni zile digrii ambazo vyuo vyake havina kampasi maalumu ingawa vinajulikana sana mitandaoni kwa majina ya Kimarekani ama Kimalkia.

Eti mhandisi wa umeme analazimisha mafundi kuiovalodi transfoma. Halafu wakiitwa wasomi naye anajitokeza na kujihesabu ameelimika. Halafu gazeti hili linasema zoezi hili la mgao litaendelea kwa muda wa majuma (siyo maashura wala mamwajuma) matatu. Pia mgao huu utaisababishia Tanesco hasara ya kiasi cha shilingi bilioni moja.

Unajua tatizo leo naongea sana. Eniwei ngoja ninukuu sehemu ya habari hiyo, “Aliambiwa na mafundi wake kwamba kufanya hivyo ni hatari kwa sababu transfoma hiyo ni chakavu………lakini kigogo huyo alishikilia msimamo kwamba watekeleze amri hiyo (kuiovalodi)……transfoma hiyo ikalipuka na kuungua.” Mwisho wa kunukuu.

Halafu mnyetishaji akaendelea kumwambia mwandishi wa Mwananchi, “Unajua bosi huyu ni mtu asiyeshaurika. Ni jeuri. Ana taaluma ya uinjinia wa umeme, lakini wanaofanya kazi na transfoma ndiyo wanaozijua kuliko yeye.” Mijitu mingine bwana, ikishasoma huwa haishauriki kabisa ikijidanganya kuwa yenyewe ndo inajua kila kitu.

Mie nimewahi kufanya kazi katika moja ya reli zilizopo nchini hapa. Asikudanganye mtu, hata uwe na PhD ya uinjia wa makenika, kuna vitu kwenye mashine utalazimika kuombwa kuelekezwa na mtu ambaye hata darasa la saba hakumaliza. Vitu vya kiufundi havihitaji tu elimu, bali uzoefu wa kutosha. Huo ndo ukweli, anayebisha akafanye utafiti.

Sasa wewe mtu umesoma na elimu yako, kama ni ya halali lakini. Siyo hizi digrii za magumashi. Unaambiwa na mtu mwenye uzoefu kuwa hili linapaswa kuwa hivi, badala ya kuketi chini na kushauriana naye namna bora ya kulikabili jambo hilo, kwa kuwa wewe ndo umesoma sana halafu bosi unatoa amri, “Nimesema washa!” Halafu nawe eti unasimama mbele za watu na kusema, “Naitwa Injinia Fadhy Mtanga.”

Mara nyingi huwa napenda kuwaambia rafiki zangu wa Facebook, “Elimu ya mtu haipimwi kwa vingi wa miaka ya kusoma wala idadi ya vyeti alivyo navyo mtu. Elimu hupimwa kwa namna mtu anavyoweza kukabiliana na mazingira yanayomzunguka.”

Kwa hili la Tanesco kutulaza kizani kwa majuma matatu, nachelea kusema, injinia wao huyo hajaelimika hata kiduchu. Kwani uwongo?

Halafu ninavyofahamu, kwa utamaduni wetu sisi Watizedi, injinia wetu huyo hadi hivi sasa bado anatanua tu mjini hapa na kwenye gorofa lile la Ubungo.

Ila nishaongea sana. Swali la mwisho, hivi huyo injinia alisomea chuo gani vile?

Jibu kaa nalo mwenyewe kwa faida yako.

Alamsiki.

Ni wapi hapa?

2010-11-22T23:16:00.001+03:00

Wadau nani anaweza kutuambia ni wapi hapo pichani? Kuna zawadi kwa atakayetoa jawabu sahihi zaidi.

Mawazo ya mlipuaji wa kujitoa mhanga

2010-11-22T23:09:00.001+03:00

Imeandikwa na Dave Lee, wa Idara ya Sayansi ya BBC

Imefasiriwa na Salim Kikeke

Mambomu ya kujitoa mhanga yamekuwa mtindo wa mashambulio ya kisiasa katika zama zetu hizi. Kuanzia Afghanistan hadi Madrid, London mpaka Sri Lanka, mabomu hayo yamekuwa katika maisha ya kila siku ya kisiasa na ni mbinu muhimu inayotumiwa katika ugaidi wa kisasa.

Mlipuaji wa kujitoa mhanga kutoka Gaza

Wakati uchunguzi wa milipuko ya Julai 7 jijini London ukiendelea kufanyika na kujaribu kuona kipi kilijiri siku hiyo, utafiti mdogo sana umefanyika kutazama nini hasa wanawaza walipuaji wenyewe wa kujitoa mhanga.

Sababu

Kujaribu kugundua hasa kwa nini mlipuaji wa kujitoa mhanga, anajiua ili kuendeleza harakati fulani, ni vigumu mno, na ni kwa sababu ambazo zinazoeleweka kabisa.

Mlipuaji akiwa tayari na mabomu

Lakini utafiti mmoja uliofanywa na Chuo Kikuu cha Tel Aviv, nchini Israel, umefanya bidii kujaribu kugundua iwapo walipuaji wa kujitoa mhanga wana tabia zozote zinazoonekana. Wamefanya hivyo kwa kuzungumza na kufanya tathmini ya watu waliokuwa wawe walipuaji wa kujitoa mhanga.

Watu hao, ambao walijaribu kufanya mashambulio ya kujitoa mhanga, lakini walishindwa kwa sababu mbalimbali, ikiwemo matatizo ya kiufundo (bomu halikulipuka) au kukamatwa kabla ya kujilipua (wakielekea kujilipua au mapema kabla ya hapo).

Msongo wa mawazo

Watafiti waligundua mkondo wa watu ambao hawana uwezo mkubwa wa kuhimili wanapojikuta katika hali ya msongo, au mfadhaiko utokanao na shida (stress). Aidha pia waligundua kuwa watu hao hawana uwezo wa 'kuona mbali' na pia kuwa na tabia ya kutishwa na watu wenye madaraka.

Vilevile wamegundua kuwa, watu wanaowaandaa walipuaji wa kujitoa mhanga, wana ubinafsi mkubwa, wana uwezo mkubwa wa kiakili kupambana na msongo, na mara nyingi, wenyewe hawako tayari kuwa walipuaji wa kujitoa mhanga.

Wanaharakati wa Hamas

Profesa mstaafu, na mtaalam wa masuala ya ugaidi Ariel Merari, aliweza kukutana na watu 15 waliokuwa wakitaka kujilipua, ambao wako gerezani, kwa tuhuma za mashambulio yanayohusiana na mzozo wa Israel na Palestina.

Watano kati yao, walikuwa wametumwa na kundi la Hamas, watano na kundi la Islamic Jihad na watano kutoka kundi la al-Aqsa la Fatah.

Waandaaji

Aidha, Profesa Merari na wataalam wenzake waliziungumza na waandaaji wa walipuaji hao, wote kutoka makundi hayo.

Mbali na waandaaji hao na walipuaji wa kujitoa mhanga, kulikuwa na kundi la udhibiti. Kundi hilo la watu 12 walikuwa wameshitakiwa na kufungwa kwa ghasia mbalimbali za kisiasa kuanzia urushaji mawe hadi mashambulizi ya kutumia silaha.

Changamoto ya kwanza kwa kikosi cha Profesa Merari ilikuwa kuwashawishi watu hao kuzungumza. Wafungwa hao walisisitiza kupata ruhusa kwanza kutoka kwa wakubwa wa makundi yao.

Majeruhi wa mlipuaji wa kujitoa mhanga

"Niliwaambia sababu za sisi kufanya utafiti huu," amesema Profesa Merari akizungumza na kituo cha BBC Radio 4.

"Kulikuwa na mjadala mzito. Mwishowe walikubali kushiriki na hakika hiyo ndio ilikuwa hatua muhimu kupata wengine kuweza kuzungumza."

Katika miaka ya hivi karibuni, ulipuaji wa kujitoa mhanga umeongezeka duniani.Kati ya mwaka 1981 na 2000, nchi 17 zimeathiriwa na mashambulio ya kujitoa mhanga, ikilinganishwa na nchi 32 kati ya mwaka 2001 na 2008.

Waumini

Mashambulio ya kujitoa mhanga mara nyingi huhusishwa na mtazamo wa itikadi kali za kidini kutoka kwa mshambuliaji.

Hata hivyo, utafiti huu mpya unasema, umuhimu wa dini haukupewa nafasi ya juu, ikilinganishwa na sababu nyingine, wakati wafungwa hao wakizungumzia wakati wakifanya uamuzi wa kuendesha mashambulio hayo ya kujilipua.

Aliyekuwa akitaka kuwa mlipuaji

"Karibu wote walikuwa watu wanaofuata dini, lakini waliokuwa wakitaka kujilipua hawakuwa waumini sana kama wale wanaowadhibiti.

"Undani na ukubwa wa imani ya kidini haukuwa jambo ambalo liliwatofautisha kati yao na magaidi wasiotumia njia ya kujilipua."

Badala yake, Profesa Merari amegundua kuwa "Kuaibishwa kwa taifa" ndio sababu kuu ya kufanya mashambulio hayo.

"Hii ndio sababu kubwa, ya wazi na yenye nguvu iliyowapa ari ya kufanya hivyo.

"Sio suala la mtu kuteseka binafsi; walijaribu kulipiza kisasi kwa niaba ya jamii yao inayoteseka. wametaja matukio ambayo wameyaona katika televisheni, na sio matukio yaliyowatokea wao binafsi."

Watu waliohojiwa katika nafasi ya uandaaji wa walipuaji, walikuwa kwa wastani wakubwa kiumri, wenye elimu ya kutosha na ambao wasingependa wao kujitokeza na kujilipua.

"Tisa kati ya 14 walikiri kuwa wasingekuwa tayari wao wenyewe kujilipua, kwa sababu- walikuwa wanaogopa kufanya hivyo". Amesema Profesa Merari.

"Hawakutumia neno 'kuogopa', lakini walitumia maneno kama vile 'sio kila mtu anaweza kufanya hivyo', au 'inahitaji mtu mwenye hiba ya kipekee' na maneno kama hayo.

"watano waliosalia walisema 'kimsingi ningependa kufanya hivyo, lakini kazi yangu kama kamanda ni muhimu kwa hiyo sikuweza kufanya hivyo'. Walikuwa waoga tu nadhani, katika kutoa jibu la moja kwa moja."

Picha halisi

Utafiti huo pia uligundua kuwa taswira inayowekwa na waandaaji wa walipuaji wa kujitoa mhanga, kuwa "ni vijana wenye dhamira kubwa" ni jambo la kupotosha.

"Walipuaji wa kujitoa mhanga wenywe wametoa taswira tofauti kabisa. Asilimia sitini na sita walikiri kuwa walikuwa wakiogopa kufanya hivyo, au walikuwa wakisita. Na tulivyochunguza idadi kubwa ya matukio ya kujilipua, tuligundua asilimia 36 ya matukio 61 ya walipuaji wa kujitoa mhanga, waliamua kuacha kufanya hivyo.

Profesa Merari anakiri kuwa, kwa sababu watu wote waliozungumza nao wametokana na majaribio "yaliyoshindwa kufanikiwa", utafiti huu hauwezi kutoa picha halisi ya mlipuaji wa kujitoa mhanga.

Hata hivyo, timu hiyo ya wataalamu inaamini utafiti huo unatoa "picha ya karibu zaidi".

Vifaa vya mlipuaji

"Baadhi ya walipuaji hawa wa kujitoa mhanga walifika kabisa na katika maeneo waliyotakiwa kujilipua, na hata kubonyeza kitufe cha kujilipua, lakini mabomu waliyokuwa wameyabeba hayakulipuka, kutokana na sababu za kiufundi.

"Kisaikolojia, hawa ni walipuaji wa kujitoa mhanga kwa kila mtazamo."

Utafiti wake huu unafikia majumuisho kuwa, hatua zinaweza kuchukuliwa kuzuia mashambulizi kwa misingi ya kutazama haiba na tabia ya mtu.

"Moja ya majumuisho ya utafiti huu ni kuwa kizuizi chochote kitakapomkabili mlipuaji wa kujitoa mhanga, kunaongeza nafasi ya mlipuaji huyo kubadili mawazo yake kutekeleza shambulio. Hii ni kwa sababu, wale wanaosita huhitaji kisingizio cha kutofanya shambulio.

"Wanahitaji kisingizio ili wasipoteze heshima yao binafsi.

"Kikwazo chochote, kitakwimu, kitaongeza nafasi ya mlipuaji wa kujitoa mhanga kubadili mawazo yake, akiwa njiani kwenda kujilipua."

Chanzo: BBC Swahili

Maalum kwa waliosoma Mkwawa High School

2010-11-20T23:34:00.001+03:00

Hili likuwa eneo maarufu zaidi pale shule. Paliitwa Bomba Tatu….jina jingine Love Square…..ama kwa jina jingine Niitie Street.

Wanawake wanaovuta sigara huzaa watoto wahalifu

2010-11-19T20:52:00.001+03:00

Utafiti mpya kutoka Marekani unasema huenda watoto waliozaliwa na wakina mama wanaovuta sigara kwa wingi wakati wa uja uzito, wana nafasi kubwa ya kuwa wahalifu wanapo kuwa wakubwa.

Utafiti huo umefanywa na wataalamu wa afya ya umma kutoka chuo kikuu cha Havard, na kutazama watu waliozaliwa miaka ya mwisho ya 1950 na mapema miaka ya 1960.

Uvutaji Sigara ni hatari wakati wa uja uzito

Ni wazi, kwa miaka mingi sasa, kuwa uvutaji sigara wakati wa uja uzito kunaweza kuathiri kwa kiasi kikubwa mtoto aliyeko tumboni. Lakini kile ambacho kilikuwa HAKIJATHIBITISHWA, ni kuwa mtoto atakayezaliwa huenda akakua na kuishi maisha ya uhalifu.

Utafiti huo ulitazama maisha ya watu elfu tatu na mia nane waliozaliwa kati ya mwaka 1959 na 1966.

Theluthi mbili

Karibu theluthi mbili ya mama zao walikuwa wavutaji sigara wakati wana uja uzito wao, katika miaka hiyo ambayo uvutaji sigara ulikuwa ukikubalika kijamii.

Uvutaji sigara

Watafiti hao walipata ruhusa ya kuona taarifa za uhalifu za watu waliokuwa wakiwafanyia uchunguzi.

Watafiti hao wanasema ugunduzi wao umeonesha kuwa watoto wa kina mama wanaovuta sigara nyingi-- yaani wanaovuta zaidi ya sigara ishirini kwa siku -- walikuwa na uwezekano wa asilimia thelathini na moja kukamatwa na vyombo vya dola, kuliko watoto waliozaliwa na kina mama ambao hawakuwa wakivuta sigara kabisa.

Na watoto hao waliozaliwa na kina mama wavutaji, walikuwa na uwezekano mubwa wa kurudia kufanya uhalifu tena, baada ya kukamatwa.

Dokta Angela Paradis, aliyeongoza utafiti huo amesema hajui kwa nini uvutaji sigara wakati wa uja uzito unakuwa na athari ya aina hiyo, lakini utafiti mwingine pia unapendekeza vivyo hivyo.

"Kuna utafiti ambao unaonesha au kupendekeza kuonesha kuwa matatizo hayo yanatokana na athari za kibaiolojia zinazotokana na nicotine katika ubongo unaopevuka, na hilo linaweza kusababisha ugumu katika tabia ya neuro kwa watoto, ikiwa ni pamoja na kutokuwa na umakini na mihemko ya haraka." amesema Dk Paradis.

Familia duni

Wanawake ambao wanavuta sigara wakati wana uja uzito mara nyingi huwa ni wadogo kiumri, na pia hawana elimu ya kutosha na wanatoka katika familia duni, kuliko wanawake wasiovuta sigara wakati wa uja uzito.

Lakini watafiti pia wanasema utafiti wao ulizingatia masuala hayo, na matokeo yalisalia kuwa yale yale. Pia hakukuwa na tofauti kati ya watoto wa kiume na wa kike waliozaliwa kutoka kwa kina mama hao.

Utafiti iliofanywa zamani ulionesha uhusiano mkubwa kati ya uvutaji sigara wakati wa uja uzito na matatizo kadhaa ya watoto, ikiwa ni pamoja na watoto kuwa na nguvu mno, ujeuri, na uhalifu.

Chanzo: BBC Swahili. Gonga hapa kuisoma.

Wake wanne

2010-11-17T09:04:00.001+03:00

Kulikuwa na mfanyabiashara mmoja tajiri aliyekuwa na wake wanne.

Alimpenda sana mke wake wa 4. Alimthamini na kumpa vitu vya kifahari sana. Alihakikisha anapata kila kilicho bora.

Alimpenda pia mke wake wa 3. Alijivunia sana kuwa naye. Kila mara alipenda kutoka naye ili aonekane kwa marafiki zake. Hofu kubwa aliyokuwa nayo mfanyabiashara huyo tajiri, ni kuwa pengine siku moja mke wake huyo angeweza kumkimbia na kwenda kwa wanaume wengine.

Lakini pia alimpenda mke wake wa 3. Mkewe huyo ni mtu mtaratibu na mwenye kujali. Ndiye egemeo kubwa la mfanyabiashara huyo tajiri. Wakati wote mfanyabiashara huyo apatwapo na tatizo, mkewe wa 3 ndiye huwa kimbilio lake kwa ushauri na msaada.

Sasa tuje kwa mke wake wa 1. Mke huyu ni mwaminifu sana. Amekuwa na mchango mkubwa sana katika mafanikio ya mfanyabiashara huyo tajiri. Ingawa mke huyo alimpenda mfanya biashara kwa dhati, mfanyabiashara huyo wala hakupata kumpenda mkewe huyo mkubwa wala kuujali uwepo wake.

Siku moja mfanyabiashara huyo aliugua sana. Alifahamu fika kuwa yu mbioni kufariki. Akaiambia nafsi yake, “”Tazama nimeishi maisha ya kifahari sana. Sasa nina wake wanne. Lakini pindi nitakapokufa, nitakuwa mpweke kwa kiasi kikubwa!”

Akaamua kumwita mke wake wa 4. Akamwambia, “Nilikupenda sana. Nilikupa vitu vyote vya kifahari. Sasa ninakufa, utaambatana nami ili tuwe pamoja kaburini?” Mkewe akajibu, “Haiwezekani!” Kisha akatokomea zake akimwacha mfanyabiashara tajiri akihisi ncha kali ya kisu ikiuchoma moyo wake.

Mfanyabiashara huyo kwa unyonge akamwita mkewe wa 2. Akamwambia, “Nimekupenda maisha yangu yote. Hata marafiki zangu wanajua. Sasa ninakufa, utakwenda nami?” Mke wa 3 akajibu, “La hasha! Maisha ni matamu sana humu duniani. Nitaolewa tena ukishakufa!” Moyo wa mfanayabiashara tajiri ukafa ganzi.

Hatimaye akaamua kumwita mkewe wa 2. Naye akamwambia, “Daima nimekuwa nikija kwako niwapo na wakati mgumu. Hujawahi kuacha kunisaidia hata siku moja. Leo nahitaji msaada wako tena. Nipo mbioni kufa, utanisaidia kwa kuambatana nami ili nisiwe mpweke?” Mkewe wa 2 akamjibu, “Kwa kuwa nakupenda sana na ninakujali, msaada mkubwa nitakaokupa ni kukupeleka kaburini kukuzika!” Jawabu hilo lilipita mithili ya ngurumo kali za radi masikioni mwa mfanyabiashara huyo tajiri.

Mara ikasikika sauti kutoka nje, “Nitakwenda nawe! Nitaambatana nawe pasipo kujali ni wapi unakwenda!” Mfanyabiashara huyo alipouinua uso wake kutazama, macho yake yakagongana na ya mke wake wa 1 akitembea kuelekea pahala alipolala. Mkewe huyo alikuwa amedhoofu sana kutokana na kukosa lishe. Mfanyabiashara huyo tajiri huku akilia akamwambia mke wake wa 1, “Nilipaswa nikujali wewe zaidi nilipokuwa na uwezo wa kufanya hivyo!”

Kimsingi, sisi sote tunao wake wanne katika maisha yetu.

Mke wa 4 ni mwili wetu. Haijalishi unautumia muda mwingi na mali nyingi kiasi gani kuutunza uonekane vema, utatuacha pindi mauti yatufikapo.

Mke wa 3 ni milki, heshima na utajiri. Tukishafariki, vyote huenda kwa wengine.

Mke wa 2 ni familia, jamaa na marafiki. Haijalishi ni ukaribu wa namna gani tulionao kwao wakati wa uhai wetu. Siku tukifa, ukaribu pekee wanaoweza kuwa nao kwetu, ni kutupeleka kaburini kutuzika.

Mke wa 1 ni kitu tusichoweza kukiona kwa macho yetu. Nacho ni roho. Ingawa wakati wa uhai wetu huwa hatuithamini hata kidogo tunapolewa na utajiri, mamlaka, elimu, ufahari mwingine wote, ndicho kitu pekee kiambatanacho nasi hata wakati wa mauti yetu.

Pengine sasa ni wakati mzuri kuanza kukiboresha wala si kungoja dakika ya mwisho ya maisha yetu.

Ahsante sana Mungu

2010-11-14T00:11:00.001+03:00

Namshukuru sana Mungu kwa siku hii muhimu sana ya kukumbuka kuzaliwa kwangu.

Namshukuru sana mama yangu mzazi kwa kunileta hapa duniani. Namshukuru sana kwa malezi yake ya upendo kwangu na kunifanya niwe hivi nilivyo leo. Namshukuru baba yangu (apumzike kwa amani)

Nawashukuru sana dada zangu Upendo na Tumaini kwa kila jambo.

Namshukuru sana mwandani wangu.

Nawashukuru sana marafiki zangu. Daima mnanipa sababu ya kujiona mtu mbele ya watu.

Nawashukuru sana nanyi msionipenda wala kunitakia mema. Daima mnanifanya kukaza mwendo katika kupambana na maisha.

Ninakushukuru sana wewe uliyetembelea hapa bila kuchoka.

Nawashukukuru sana.

Kisha najishukuru nami kwa kukumbuka kuwashukuru ninyi. Ninyi ndiyo muhimu sana maishani mwangu. Uwepo wenu katika maisha yangu, ndiyo thamani halisi ya maisha.

Nami nimezaliwa siku kama ya leo.

Mungu atubariki sote.

Junction

2010-11-10T10:51:00.001+03:00

Kulia unaelekea mpaka wa Kasumulu ili kuingia Malawi. Kushoto unaingia Kyela mjini na pia fukwe la Matema.

Posta Kyela

2010-11-10T10:47:00.001+03:00

Posta mjini Kyela ikiwa barabara ya Mwakyembe zamani Post Way.

Bagamoyo Tukuyu

2010-11-10T10:31:00.001+03:00

Mtaa wa Bagamoyo mjini Tukuyu. Hiyo nyumba ya njano ndimo nilimoishi mwaka 2004/5 nikifanya kazi mjini hapo.

Majina ya maeneo mjini Tukuyu yamenakiliwa jamani. Maana kuna Bagamoyo, Tandale, Msasani, Dar es Salaam na mengine nishayasahau.

Uwanja wa Ndege

2010-11-10T10:22:00.001+03:00

a.k.a AIRPORT

Hii barabara eneo hili wilayani Rungwe mkoani Mbeya linaitwa Airport. Linaitwa uwanja wa ndege kutokana na kona kali na mteremko. Magari mengi yamekuwa yakishindwa kukata kona na kuishia kupaa na kwenda kutua bondeni. Hata hivyo hali ni salama kwa sasa kwani serikali imeweka tahadhari za kutosha kuanzia alama za hatari, matuta ili kudhibiti mwendo. Miaka michache tu nyuma ilikuwa balaa.

Ukiachia hilo, ni eneo lenye mandhari ya kupendeza mno.

Wavuvi

2010-11-10T10:15:00.001+03:00

Bwana Haule na mwenzake wakiandaa nyavu za kuvulia samaki kwa ajili ya kuzitega ziwani Nyasa.

Likizo ya kublog

2010-11-10T09:57:00.001+03:00

Habari za masiku wadau?

Mie nilikuwa likizo ya lazima ya kublog. Mtandao wa internet ulikuwa ukisumbua sana nikiwa Mbeya. Kila nikitaka kublog nilikutana na wakati mgumu sana. Nikalazimika kutulia hadi nirudi hapa Dar es Salaam ambako angalau.

Kuna picha nyingi sana. Pia matukio mengi yametukia baada ya Uchaguzi Mkuu. Pichani ni bwana Haule, akinipeleka kwa mtumbwi ng’ambo ya pili kuliko jaa mchanga pale Bandari ya Itungi, Ziwa Nyasa.

Libeneke linaendelea kama kawa.

Watu wamewahi sana kupiga kura

2010-10-31T07:47:00.001+03:00

Wadau mapambazuko ya Jumapili ya leo, yamewashuhudia watu wengi sana wakiwa tayari vituoni mwao hapa jijini Mbeya. Picha hizi tatu nimezipiga majira ya saa kumi na mbili kasarobo katika vituo vitatu tofauti eneo la Ruanda-Nzovwe. Tangu saa kumi na moja alfajiri nikiwa barabarani nimekutana na makumi kwa makumi ya watu wakiwahi foleni katika vituo vya kupigia kura.

Naamini kujilawa huku si bure hata kidogo. Mimi nimekwishapiga kura na kurejea kufanya shughuli zingine.

Kila la kheri Watanzania wenzangu.

Mungu Ibariki Tanzania.

Mkutano unaendelea

2010-10-30T14:25:00.001+03:00

Wadau hivi ndivyo mambo yalivyo wakati huu hapa jijjini Mbeya.

Dr Slaa anaunguruma Mbeya muda huu

2010-10-30T13:28:00.001+03:00

Wadau picha hizo zote nimezipiga muda huu huu hapa viwanja vya Ruanda-Nzovwe ambako Dr Slaa anafunga kampeni kwa ajili ya uchaguzi mkuu hapo kesho. Hadi muda huu hajaanza kuhutubia hivyo tungali tukiendelea na ratiba za awali.

Wakati umewadia

2010-10-29T16:52:00.001+03:00

KUNA wakati nimekuwa nikifikiria sana. Mara nyingi fikra hizo zimekuwa zikinituma mbali sana. Kuna wakati nikawaza nisiandike chochote hadi baada ya uchaguzi. Si kwamba sikuwa na jambo la kuandika kichwani, la hasha. Lakini kwa sababu tu najua Watanzania wamekwishayasikia na kuyasoma maelezo mengin sana kuhusiana na mchakato wa uchaguzi mkuu hapo Oktoba 31.

Leo mikono imeniwasha sana. Kichwani nako hakujawa sawa kwani kumekuwa kukinisukuma mara kwa mara kuyatoa yale yalo kichwani mwangu. Niseme nini sasa? Keshokutwa si masaa mengi sana kutoka sasa. Kila mmoja wetu mwenye haki ya kupiga kura, aliyejiandikisha na aliyepo katika eneo analopaswa kisheria kupugia kura atapiga kura.

Tumekwishayasikia maneno ya wagombea. Si lengo langu kuyarudia wala kuyatilia mkazo ya mgombea yeyote awaye yule. Kusudio langu ni kuzungumza na Watanzania wenzangu.

Uchaguzi una mambo mengi. Jambo moja ningefurahi kujadiliana nanyi, ni baada ya uchaguzi. Tumeshuhudia nchi nyingi duniani zikitawaliwa na vurugu kufuatia kutoridhishwa kwa namna moja ama nyingine jisni zoezi la uchaguzi lilivyoendeshwa. Naamini sote tunakumbuka kilichotukia huko Unguja na Pemba mara baada ya uchaguzi wa mwaka 2000.

Nina imani tumejifunza kwa wenzetu Kenya kufuatia uchaguzi wa mwaka 2007. Tanzania si pahala pa siasa za namna hii. Tumeyasikia mengi sana wakati huu wa kampeni. Kuna vitisho vya umwagaji damu, vitisho vya matumizi ya nguvu za dola na kadhalika. Hayo yote si mambo ya kuyaletea masikhara hata kiduchu.

Sisi Watanzania tutakaoshiriki kupiga kura, tupige kura kwa kujiamini pasi hofu yoyote. Tupige kura tukiwa na imani kuwa ni maamuzi yetu thabiti ya mioyo na akili zetu. Tupige kura tukiwa na utashi usioathiriwa na vitisho wala hofu ya umwagaji damu.

Kamwe, baada ya uchaguzi, tusijaribu kushiriki kwa namna yoyote ile vitendo vya vurugu. Tuishi tukiwa na itikadi kuwa vurugu kwetu mwiko. Ninasema hivyo kwa sababu moja. Mara zote duniani zitokeapo ghasia za kisiasa, wanaoathirika kwa kupoteza maisha, viuongo na mali zao, si wale viongozi wa kisiasa. Bali ni wananchi wa kawaida kabisa hususani kina mama na watoto.

Wao wanasiasa watapanda ndege na kukimbilia Ulaya. Wao nyumba zao zitalindwa na vikosi vya askari usiku na mchana. Kamwe tusikubali kuwa wahanga wa watu fulani. Kamwe tusikubali kuwa mbuzi wa kafara.

Lakini pia tunapaswa kufahamu kuwa tunayo haki na wajibu wa kuchagua kwa kutoogopa hayo. Kutorubuniwa na vitu vya kupita huku mustakabali wa taifa letu ukiwa hauna mwelekeo.

Mbeleko ya mendeleo yetu tunayo wenyewe. Ni kadi zetu za kupigia kura.

Tuamke sasa. Tupige kura huku tukimwomba Mwenyezi Mungu azidi kutubariki na kutujalia uwezo wa kufikiri na kuamua vema.

Mungu Ibariki Tanzania. Mungu utubariki Watanzania wote. Pia tunakuomba Mungu uwape ushindi wale wote wenye dhamira za dhati mioyoni mwao pasipo kujali vyama vyao. Hao ndiyo tunaowataka.

Tunakuomba Mungu uwaangushe mafisadi wote.

Amina.

Harakati za Uchaguzi

2010-10-12T08:23:00.001+03:00

Wafuasi wa Civic United Front (CUF) huko Mkokotoni mkoa wa Kaskazini A wakitoka kwenye kampeni za chama chao.

Picha nzuri za kuchorwa

2010-10-12T08:16:00.001+03:00

Moja ya vitu ninavyovipenda ukiachilia mbali ushairi na uandishi wa hadithi za kubuni, basi ni uchoraji. Nilishindwa kujizuia furaha kwa kuziona picha hizo kwenye duka la bidhaa za sanaa huko Kendwa Rock, Kaskazini ya kisiwa cha Unguja.

Nimerudi Dar

2010-10-12T08:07:00.001+03:00

Hapo nikiiaga Zanzibar.

Nimekuwa na wakati mzuri sana kisiwani Unguja kwa muda wote niliokuwepo. Ukweli sikutamani kuondoka. Nawashukuru sana rafiki zangu kisiwani humo kwa kunikirimu pakubwa sana. Sasa ninaamini mtu tajiri ni yule aliye na marafiki wenye upendo na kujali. Nitarudi tena.

Nimepiga picha nyingi sana Zanzibar. Nitaziweka humu blogini nanyi muone.

Hapa nikiwasili Dar es Salaam. Tayari nikaanza kuhisi shida ya foleni, kugombania daladala, joto kali na bughudha zingine chungu mbovu za jiji hili.

Lakini sina budi kurejea nyumbani.

Kura yangu

2010-10-11T01:31:00.001+03:00

WAKATI utaongea, alipata kusema mwanamapinduzi Bob Marley. Kuna wakati unaweza patwa ugumu kuelewa maana ya msemo huu.

Unaweza kuutumia muda mwingi sana kujaribu kutafakari, wakati huzungumzaje? Ama pengine wakati hutumia lugha ipi katika kuongea kwake.

Ndiyo, wakati huongea.

Wakati wa kuipiga kura yangu umekaribia sana. Majuma mawili yajayo, nitakuwa ndani ya chumba cha peke yangu. Mwenza wangu atakuwa ni kitambulisho changu cha kupigia kura, kalamu na karatasi ya kura.

Wajibu wangu nini kwani? Pengine nitadhani ni busara kukacha kushiriki zoezi hilo la upigaji kura. Pengine nitadhani kura nitakayoipiga haitokuwa na faida yoyote. Hivyo naweza kujidanganya kwa kuamua kutoipiga kura hiyo.

Kwa nini nisipige kura? Kwa sababu tu ninadhani kura yangu haina thamani kwani miaka nenda miaka rudi, wale niliodiriki kuwapa kura yangu, hawakufanya lolote la maana ninaloweza kujivunia.

Kura yangu, majuma mawili yajayo, ina umuhimu mkubwa sana katika mustakabali wa taifa langu. Taifa ambalo Mwenyezi Mungu amelijaalia kila aina ya baraka. Taifa lenye neema kubwa sana ya maliasili. Taifa lenye mvua nyingi kuliko wafadhili wetu. Lenye ardhi kubwa sana ya kilimo kuliko nchi za wahisani. Taifa lenye ukanda mrefu sana wa pwani kuliko wanaochangia bajeti yetu.

Taifa hili linaihitaji kwa dhati, kura yangu.

Wakati majuma mawili haya yakiwa yamesalia, ningali nikitafakari kwa makini. Jambo kubwa zaidi ninalolipa nafasi ya kutosha akilini mwangu, ni kundi lipi litakuwa na kura yangu.

Kutakuwa na makundi mawili. Kundi la kwanza, ni lile litakalokuwa na kura nyingi. Kundi hili ndilo ambalo litaunda serikali. Lakini kuna kundi la pili, ambalo ni lile litakalokuwa limepata kura chache.

Sasa kura yangu napenda iwe katika kundi lipi?

Basi, kura yangu haijalishi itakuwa katika kundi lipi kati ya haya mawili. Nitaingia chumba cha kupiga kura nikiwa na akili zangu kichwani. Nikiwa nakijua vema ninachokifanya. Nikiwa naongozwa na utashi wangu. Nikiwa najiamini juu ya maamuzi muhimu ninayoyachukua kwa maslahi ya taifa langu.

Kamwe sitoingia mule nikiwa nazongwa na utiriri wa sms ninaoupata kupitia simu yangu ya mkononi. Wala sitoongozwa na matokeo ya tafiti mbalimbali zinazotangazwa kila siku katika kipindi hiki kuelekea uchaguzi mkuu. Tena sitodiriki kudanganyika kwa mbwembwe za kampeni ninazozishuhudia kila iitwapo leo.

Kwa mantiki hiyo, ninao tayari uamuzi kichwani mwangu. Uamuzi huo ni kupiga kura kwa umakini. Kama nilivyodokeza hapo kabla, sitojali kura yangu itadondokea wapi.

Endapo itaangukia katika kundi la atakeyapata kura nyingi zaidi, nitatawaliwa na nderemo, hoi hoi na vifijo. Nitafanya hivyo kwani nitakuwa nimeipaza sauti yangu kwa nguvu nikisema hili ndilo jambo ninalolitaka kwa kuliamini.

Lakini endapo kura yangu itaangukia katika kundi la mwenye kura chache, bado nitatawaliwa na furaha. Furaha haitokuja kwa sababu labda kura hazikutosha, la hasha. Furaha yangu itakuja kwa kuwa sauti yangu itakuwa imesikika. Sauti hiyo italiwakilisha kundi la wenye kusema, sasa imetosha, tunahitaji mabadiliko.

Ningetamani kumsemea kila mtu. Ningetamani kuona sasa wakati umefika wa kusema, sasa ni wakati wa kufanya maamuzi ya maana yasiyoathiriwa na fulana, kofia, kanga, wali na kupelekwa mikutanoni kusikiliza kampeni zao. Maamuzi yasiyoathiriwa na tafiti zilizochakachuliwa. Maamuzi yasiyozongwa na sms zisizokoma kupitia kwenye simu za mikononi.

Ni Mungu peke yake awezaye kudumu milele. Vitu vingine vyote vina mwisho wake.

Kura yangu ndiyo mwisho wa vitu fulani…

Kura yangu…itapigwa tu.

Hapa vumbi tu

2010-10-03T21:19:00.001+03:00

Si mchezo.

Sasa ni vumbi tupu jijini Mbeya.

Mahindi ya kuchoma

2010-10-03T21:13:00.001+03:00

Ya leo leo.

Leo jioni Mwanjelwa Mbeya.

No kiwese

2010-10-03T21:08:00.001+03:00

Daladala ilisukumwa baada ya kuishiwa mafuta jioni ya leo Uyole, Mbeya.

Ujenzi unaendelea

2010-09-30T19:21:00.000+03:00

Leo mchana pale Iringa. Naona kila mahali barabara zinajengwa. Safi sana. Bora uchaguzi uwepo kila mwaka.

Ubungo

2010-09-30T00:36:00.000+03:00

Asubuhi ya leo.

Pilika bandarini Zanzibar

2010-09-28T23:31:00.001+03:00

Kila mtu na lwake.

Alasiri ya leo.

Mji Mkongwe

2010-09-28T23:27:00.001+03:00

Majengo yanaeleza vizuri zaidi kuliko hata jina lenyewe.

Beit el-Ajaib

2010-09-28T23:21:00.001+03:00

House Of Wonders ama Nyumba Ya Maajabu.

Ni moja ya majengo muhimu zaidi katika Mji Mkongwe.

Ilijengwa mwaka 1883 na Sultan Bargash aliyetawala kati ya 1870-1888, kama hekalu la sherehe. Lilikuwa kusudio muhimu la kulipuliwa na Waingereza mwaka 1896.

Meli bandarini

2010-09-28T23:01:00.001+03:00

Meli ya mizigo ikipakua bandarini Zanzibar alasiri ya leo.

Baraza la Manispaa

2010-09-28T22:56:00.001+03:00

Jengo la Baraza la Manispaa Zanzibar huko Mji Mkongwe. Moja ya vitu vya kupendeza kisiwani Unguja, ni usanifu majengo wa Kiarabu ambao unakoleza ustaarabu na utanashati wa kisiwa hicho na hivyo kukuza sekta ya utalii.

Kilimo cha barabara

2010-09-28T22:51:00.001+03:00

Kama kawaida, hata Zanzibar nako kilimo hiki kimepamba moto kipindi hiki cha kuelekea uchaguzi mkuu. Pichani ni barabara ya Airport mjini Zanzibar ikitengenezwa.

Jua likichwea

2010-09-28T07:43:00.001+03:00

Jioni tulivu Mtoni Marine Hotel.